Кіріспе
Құс түрі Аққұйрық жылдамұшқан (Apus caffer) – жылдамұшқандар тұқымдасының бір түрі. Бұл кішкентай құс сыртқы түрімен үй шаңырағына ұқсағанымен, сол торғайлар отрядына жақын емес. Құсқарлар мен жылдамұшқандардың арасындағы ұқсастықтар ұқсас тіршілік салтына байланысты конвергентті эволюцияның нәтижесі.
The white rumped swift (Apus caffer) is a species of swift. Although this small bird is superficially similar to a house martin, it is not closely related to that passerine species. The resemblances between the swallows and swifts are due to convergent evolution reflecting similar life styles.
Сипаттама
Бұл ұзын түрдің, кейбір туыстары сияқты, қысқа екі бөлікке бөлінген құйрығы және жарты айға немесе бумерангқа ұқсайтын ұзын, кері қарай созылған қанаттары бар. Ол толығымен қара түсті, тек мойнының аймағы ақшыл және құйрығының тар жолағы ақ. Бұл түр жақын туысы – кішкентай шапшаңға ұқсас, бірақ одан жіңішке, қараңғырақ, құйрығы көбірек екіге бөлінген және құйрығының ақ жолағы тар.
Шақыру
Бұл кішкентай жылдамнан гөрі тыныш түр, бірақ кейде қысқа шақыру дыбысын шығарады.
Әдет-ғұрыптар
Басқа шаяндар сияқты, олардың да өте қысқа аяқтары бар, оларды тек тік беттерге жабысу үшін пайдаланады. Олар ешқашан өз еркімен жерге қонбайды және өмірінің көп бөлігін ауада өткізеді, аузынан ұстаған жәндіктермен қоректенеді. Басқа шаяндар сияқты, олар ұшып бара жатып су ішеді.
Тіршілік ету ортасы
Бұл түрдің мекен ету ортасы оның иелерінің мекен ету ортасымен анықталады, сондықтан ол көбінесе адам қолмен салынған құрылыстар, мысалы көпірлер мен ғимараттар болып табылады.
Асыл тұқымдылар
Аққұйрықты шашақтар Сахараның оңтүстігіндегі Африканың көп бөлігінде көбейеді және Марокко мен Оңтүстік Испанияға дейін тараған. Испания, Марокко және Африканың оңтүстігіндегі популяциялар көшпенді, бірақ олардың қыстау орындары әлі анықталған жоқ. Тропикалық Африкадағы құстар маусымдық қозғалыстардан басқа тұрақты мекендейді. 2022 жылы Корсикада ұя салу байқалды.
Өсіру
Бұл түр кішкентай шаянның және ретор тәрізді ұя салайтын қарлығаштардың ұяларын иеленеді. Еуропа мен Солтүстік Африкада бұл көбінесе қызыл құйрықты қарлығашқа қатысты, бірақ Сахарадан оңтүстікке қарай сымқұйрықты қарлығаштар сияқты басқа да түрлер паразиттікке ұшырайды. Ұяның бұрынғы иелері қуылса, немесе ақ қарлығаштар ұяға қоныстанып, одан қозғалмайды. Ұя иеленгеннен кейін, оны қауырсын мен сілекеймен жабады және бір немесе екі жұмыртқа салады.