Кіріспе

Мексикалық кристеро және киелі (1913–1928)

Хосе Луис Санчес дель Рио (1913 жылғы 28 наурыз – 1928 жылғы 10 ақпан) – католик дінінен бас тартудан бас тартқаны үшін үкімет шенеуніктері өлтірген мексикалық кристеро. Оның өлімі үкімет шенеуніктерінің аймақтағы наразылықты басу және діни бостандықты жою әрекеттерінің саяси жеңілісі ретінде қарастырылды. Оны "Хоселито" деп атады. 2004 жылғы 22 маусымда Папа Иоанн Павел II оны құрметті деп жариялады, ал 2005 жылғы 20 қарашада Папа Бенедикт XVI Қасиеттілердің істері жөніндегі Конгрегацияның кардинал префекті арқылы оны киелі деп жариялады. 2016 жылғы 21 қаңтарда Рим папасы Франциск оған байланысты кереметті бекітті, бұл оның қасиеттілікке ие болуына жол ашты; 2016 жылғы 15 наурызда консисторияда күн белгіленді және ол 2016 жылғы 16 қазанда қасиетті деп жарияланды.

Өмірбаян

Кристеро соғысы мексикалық конституцияға жазылған дін қызметкерлеріне қарсы заңдарға сәйкес үкімет шіркеудің артықшылықтарын жойып, бүкіл елдегі шіркеудің меншігін тартып ала бастағанда басталды. 1924 жылы билікке келген президент Плутарко Элиас Каллес Рим-католик шіркеуіне ерекше назар бөлді, бұл шіркеудің меншігін тартып алуға, діни мектептер мен монастырларды жабуға, дін қызметкерлерін жер аударуға немесе өлім жазасына кесуге әкелді. Ол Мичоакан штатының Сауайо қаласында мектепке алдымен туған қаласында, содан кейін Халиско штатының Гвадалахара қаласында оқыды. 1926 жылы Кристеро соғысы басталғанда, оның ағалары көтерілісшілер қатарына қосылды, бірақ анасы оған қатысуға рұқсат бермеді. Көтерілісшілердің генералы Пруденсио Мендоса Алказар да оны қабылдаудан бас тартты. Бала өмірін Иса Мәсіх үшін құрбан етуге және осылайша жұмаққа оңай жеткісі келетінін айтты. Мендоса көніп, Жозеге әскердің туын алып жүруге рұқсат берді. Кристеролар оны эвхаристияны қорғаған ертедегі христиан әулиесі Тарцизиус есімімен атады. 1928 жылғы 25 қаңтардағы қызу шайқаста Мендоса есімді сарбаздың аты өлтірілді, сонда Жозе оған өз атын берді, осылайша ол қашуға мүмкіндік алды.

Қасиеттілік

Қасиеттілік рәсімдері 1996 жылдың 1 мамырында Замора қаласында басталды, ал діни округтік процесс 1996 жылдың 25 қазанына дейін жалғасты. Осы кезең аяқталуына бір апта қалғанда, 1996 жылдың 21 қазанында Қасиеттілер ісі жөніндегі Конгрегация «nihil obstat» (қарсылық жоқ) деп жариялады; осылайша оған «Құдайдың қызметшісі» атағы берілді, бұл қасиеттілік процесінің алғашқы кезеңі. Процесс кейін 2002 жылдың 29 қарашасында ратификацияланды және 2003 жылы лауазымды тұлғаларға оның шейіт болуына қатысты «Positio» құрастырып, ұсынуға мүмкіндік берді. Рим Папасы Иоанн Павел II 2004 жылдың 22 маусымында оның нәтижелерін бекітті, соның арқасында оның қасиеттілікке ие болуына жол ашылды. Ол 2005 жылдың 20 қарашасында Мексикада Рим Папасы Бенедикт XVI-сы тарапынан қасиетті деп жарияланды; Папа атынан Қасиеттілер ісі жөніндегі Конгрегацияның кардинал префекті төрағалық етті. Оның қасиеттілікке ие болуы үшін қажетті керемет Хосе Луис Санчес дель Риоға байланысты, ол Мексикадағы дәрігерлердің «өмір сүруге үміті жоқ» деген тұжырым жасаған сәбидің түсіндірілемейтін жазылуы болды (2008–2009 жылдар). Бұл мәселе Мексикадағы жергілікті деңгейде тергелді және 2015 жылдың 30 қаңтарында аяқталды. Медициналық комиссия 2015 жылы мақұлдады, ал теологтар 2015 жылдың 8 қазанында мақұлдады; C.C.S. 2016 жылдың 12 қаңтарында соңғы мақұлдауын берді, содан кейін оны Рим Папасының бекітуіне ұсынды. Рим Папасы Франциск 2016 жылдың 21 қаңтарында оның тікелей шаفاعәтінен туған керемет деп таныды, ал Папа кардиналдардың кезекті отырысында 2016 жылдың 15 наурызында қасиеттілікке көтерілетін күнін растады. Ол 2016 жылдың 16 қазанында Рим-католик шіркеуінің қасиеттісі деп жарияланды.

Мұра

"Бақытты Хосе Санчес дель Рио орта мектебінің семинариясы" 2008 жылы Миннесота штатының Манкато қаласында Инкарнация Сөзі институтының (IVE) (lang es) Карлос Мигель Буэла әкесі құрды. Орта мектеп және жоғары мектеп – бұл Миннесота штатының Манкато қаласындағы Әулие Петр мен Павел католик шіркеуінің 1854 жылғы приход жерінде орналасқан дайындық семинариясы. Мектептің жасөспірімдері мен жас ересек студенттері "Кіші семинариялықтар" деп аталады. Жаңа "Сан-Хосе Санчес дель Рио католик мектебі" Техас штатының Сан-Антонио қаласында орналасқан. Сан-Антонио архиепископиясының қолдауымен архиепископ Густаво Гарсия Силлер 2019–2020 оқу жылының басталмас бұрын мектептің атын өзгертті. Мектептің талисманы – Сан-Хоселитоның рухына сәйкес "Иман қорғаушылары", ал оның адалдығы мен иман символы ретінде розарий, Гвадалупа шеңбері және пальма қолданылады. 2021 жылы мектеп жабылып, кампусы жақын арада жаңа Әулие Хосе Санчес дель Рио католик шіркеуінің приходы ретінде пайдалануға берілді. Гимназия күнделікті әйін қылатын шіркеу ретінде қайта жабдықталды. Жаңа шіркеу діни білім беру және 2023 жылдың басында тіркелген шамамен 450 отбасыға арналған көптеген қызметтермен қарқынды дамып келеді.

Танымал мәдениетте

Хосе Луис Санчес дель Рио – Кристеро соғысының тарихын және оның шейіттігін көрсететін "Ұлы даңқ үшін" фильміндегі кейіпкерлердің бірі.