Кіріспе

Авраам Данциг (бен Йехиел Михаэль, 1748—1820; אברהם דנציג) – раввин, посек (заңдық шешім қабылдаушы) және кодификатор, ең белгілісі «Хаяй Адам» және «Хохмат Адам» еврей құқығы еңбектерінің авторы ретінде танымал. Оны кейде «Хаяй Адам» деп те атайды.

Өмірбаян

Данциг 1747 немесе 1748 жылы Польшаның Данциг қаласында (Гдаńsk) танымал раввиндік отбасында дүниеге келді (сондықтан оның аты осы қаланың атымен аталған). Он төрт жасында әкесі оны Прага ешивасына оқуға жіберді, бұл кезде Моисей Мендельсонның ықпалымен «жаңашылдармен» араласпауға уәде алды, олар осы уақытта бірте-бірте маңызға ие бола бастады. Ол Прагада төрт жыл бойы раввин Ехезекел Ландау мен раввин Иосиф Либерманнан білім алды. Кейін оған Вильняда раввин қызметі ұсынылды, бірақ ол бас тартты және өзінің жазбаларында айтылған Лейпциг және Кенигсберг жәрмеңкелеріне барып, саудагерлікпен айналысып күнкөріс істеді. Тек қарт жасында, және шаңғы тозаңдауының салдарынан барлық капиталын жоғалтқаннан кейін ғана, Вильняда даян лауазымын қабылдауға көндірілді, онда ол 1812 жылға дейін қызмет етті. Ол 1820 жылдың 12 қыркүйегінде сол жерде қайтыс болды. Данциг – рабби Шломо Ганцфридтің «Китзур Шульхан Арух» еңбектеріндегі шешімдерін негізге алған үш авторитеттің бірі. Оның ұрпақтарының арасында раввин Нил Данциг және раввин Иосиф Майер Данциг бар, ол Иерусалимде туған раввин Авраам Мордехай Данцигтің ұлы, және атақты әулетінің құрметіне осылай аталған.

Батырмалы Пурим

1804 жылғы 18 қарашада Вильнюсте оқ-дәрі қоймасы кездейсоқ жарылып, 31 адам қаза тауып, көп мүлік жойылды. Бұл жарылыс Вильнюс бекінісінде болды және айналасына тарады. Үйі мен бизнесінен айырылғандардың арасында раввин Аврахам Данциг те болды. Бірақ раввин Данциг пен оның отбасы ажалдан құтылып, оған қатты риза болды, сол себепті өрт болған күнді Данциг отбасы үшін "Пулверпурим" (Оқ-дәрі Пуримі) деп жариялады. Бұл дәстүр бойынша, кісlev айының 15-і ораза күні болып есептеледі және одан қосымша садақа беріледі. Ал келесі күні, кісlev айының 16-сы кешкісінде, шүкіршілік дастарқаны (Сеудас Ходаа) жиналады.

Ресурстар

Хаи Адам толық мәтін (иврит), daat. ac. il
Хохмат Адам толық мәтін (иврит), daat. ac. il