Кіріспе
Кохоба – тайно тайпасының кохоба ағашының (Anadenanthera spp.) ұнтақталған тұқымдарын мұрынға тартып алу арқылы жасалатын рәсіміне берген атауы. Кохоба – Y пішіндес мұрындық түтікше арқылы затты мұрынға тарту және ингаляцияланған психоактивті препаратты білдіреді. Бұл затты қолдану галлюциногендік, энтеогендік немесе психоделикалық әсер тудырады. Кейбір ғалымдар кохобана ағашын Anadenanthera peregrina деп санайды, бірақ ол психотроптық заттарды білдіретін жалпы термин болған болуы мүмкін, оның ішінде өте уытты Datura және оған жақын тұқымдар (Solanaceae) да бар. Кохобаға темекі қосып қолдану рәсімі кожиба деп аталады. Ол шаманизммен байланысты көру арқылы жасалатын саяхат сезімін тудырған деседі. Кохобаны мұрынға тарту тәсілі тайно және аравакан тайпаларында, сондай-ақ Христофор Колумбпен байланыс жасаған халықтарда кең таралған. Дегенмен, Anadenanthera spp. ұнтағы Оңтүстік Америкада кеңінен қолданылған, б.з.д. дәуірлерде Перу мен Боливияның Вари және Тиуанаку мәдениеттері, сондай-ақ Бразилия мен Венесуэланың Яномами тайпалары қолданған. Кохобаның басқа атаулары – вилка, себил және йопо. Тиуанаку мәдениетінде мұрынға тартуға арналған түтікпен бірге тынық табақ та қолданылған. Куба мәдениетін зерттеудің негізін қалаушы Фернандо Ортис өзінің маңызды антропологиялық еңбегінде, Contrapunteo cubano del tabaco y el azúcar, кохобаның қолданылуын егжей-тегжейлі талдап көрсетеді.
Cohoba is a Taíno transliteration for a ceremony in which the ground seeds of the cojóbana tree (Anadenanthera spp.) were inhaled, the Y shaped nasal snuff tube used to inhale the substance, and the psychoactive drug that was inhaled. Use of this substance produced a hallucinogenic, entheogenic, or psychedelic effect. The cojóbana tree is believed by some to be Anadenanthera peregrina although it may have been a generalized term for psychotropics, including the quite toxic Datura and related genera (Solanaceae). The corresponding ceremony using cohoba laced tobacco is transliterated as cojibá. This was said to have produced the sense of a visionary journey of the kind associated with the practice of shamanism. The practice of snuffing cohoba was popular with the Taíno and Arawakan peoples, with whom Christopher Columbus made contact. However, the use of Anadenanthera spp. powder was widespread in South America, being used in ancient times by the Wari culture and Tiwanaku people of Peru and Bolivia and also by the Yanomami people of Brazil and Venezuela. Other names for cohoba include vilca, cebíl, and yopó. In Tiwanaku culture, a snuff tray was used along with an inhaling tube. Fernando Ortiz, the founder of Cuban Cultural Studies, offers a detailed analysis of the use of cohoba in his important anthropological work, Contrapunteo cubano del tabaco y el azúcar.
Тарих
Кохоба йопо деп те аталады. Бұл есірткілік түймешікті Оңтүстік Америка және Кариб теңізі аймағындағы жергілікті халықтар дайындап, қолданған. Осы туралы алғашқы мәліметтер Христофор Колумбтың саяхаттары кезінде пайда болды, ал алғашқы жазбасын 1496 жылы Колумбтың екінші сапарында болған Рамон Пане жасады. "Кохоба" атауы майда ұнтақталған, корица түсті түймешіктің өзіне де, Оңтүстік Америка тайпаларының онымен жасаған рәсімдеріне де қатысты. Кохобаның күші өсімдік қоспасын дайындау кезіндегі араластыру сатысымен анықталады, ол ингредиенттердің сапасы мен дайындалу әдісіне байланысты. Кохобаның галлюциногендік әсерлеріне жауапты белсенді компоненттері – ДМТ (N,N диметилтриптамин) және буфотенин (N,N диметил-5 гидрокситриптамин). ДМТ әсеріне ЛСД-ға ұқсас, көріністерді өзгертетін калейдоскоптық көріністер жатады, бұл көрініс және есту галлюцинацияларына әкелуі мүмкін. Буфотениннің психотикалық әсерлері орталық нерв жүйесінің қызметінен туындаған деп есептеледі. Кохоба қолданылу жиілігі бұрынғыдан азайғанмен, Оңтүстік Американың әртүрлі аймақтарында оның бай галлюциногендік қасиеттері үшін әлі де қолданылып келеді.