Кіріспе

Net 10, net 15, net 30 және net 60 (көбінесе дефиспен біріктіріледі, мысалы, "net 10" және/немесе "күн" сөзімен толықтырылады, мысалы, "net 10 күн") – саудалық несие бойынша төлем шарттары. Олар сатып алушының тауар жіберілген немесе қызмет көрсетілген күннен бастап 10, 15, 30 немесе 60 күн ішінде шот-фактурадағы жалпы соманы (көлемі) толығымен төлеуі керектігін көрсетеді. Net 30 немесе net 60 шарттары көбінесе ерте төлеу үшін сыйақымен байланыстырылады. Бұл мағынадағы "net" сөзі "барлық жеңілдіктерден кейінгі жалпы сома" дегенді білдіреді. Бұл сөз латын тіліндегі nitere (жарық беру) және nitidus (әдемі, жиектелген) сөздерінен, сондай-ақ француз тіліндегі net (айқын, таза, шағын) сөзінен шыққан.

Мысалдар

"Нетто 30" деген белгі 30 күн ішінде толық төлем қажет екенін көрсетеді. Егер 1000 долларлық инвойста "нетто 30" шарттары болса, сатып алушы 30 күн ішінде 1000 доллардың толық сомасын төлеуі тиіс. "2% 10, нетто 30" деген белгі сатып алушы инвойс күнінен бастап 10 күн ішінде толық төлем жасаған жағдайда 2% жеңілдік ала алатынын, ал толық төлем 30 күн ішінде күтілетінін көрсетеді. Мысалы, егер 1000 долларлық инвойста "2% 10, нетто 30" шарттары болса, сатып алушы 2% жеңілдік ала алады (1000 x 0,02 = 20 доллар) және 10 күн ішінде 980 доллар төлей алады немесе 30 күн ішінде 1000 доллардың толық сомасын төлей алады.

Қолданылуы

Net 30 – АҚШ-та көптеген бизнес және муниципалитеттердің (федералдық, штаттық және жергілікті) қолданатын термині. Net 10 және Net 15 де кеңінен қолданылады, әсіресе мердігерлер мен қызмет көрсетуге бағытталған бизнес үшін (материалдық тауарлармен айналысатындарға қарағанда). Net 60 төлем мерзімі ұзақ болғандықтан, көбінесе қолданылмайды. Заңды тұрғыдан алғанда, Net 30 дегеніміз – сатып алушы сатушыға тауарды сатушы жіберген немесе қызметтер толық көрсетілген күндерден бастап 30 күнтізбелік күн ішінде (демалыс және мереке күндерін қоса алғанда) толық төлем жасауы керек. Күндерді санағанда тасымалдау уақыты да ескеріледі, яғни, егер тауар жеткізілгенге дейін 7 күн жолда болса, сатушыға төлем жасау үшін 23 күн қалған болады. Net 30 төлем шарттарын орындамаған жағдайда әдетте айыппұл салынады және ол тауар жіберілгеннен кейін 31-ші күнінен бастап есептеледі. Сол сияқты, Net 60 үшін де 60 күн беріледі, ал айыппұлдар 61-ші күнінен басталады, сондықтан тауар жеткізілгенге дейін 7 күн жолда болса, сатушыға төлем жасау үшін 53 күн қалған болады. Ұлыбритания сияқты нарықтарда "Net 30, ай соңы" немесе "Айлық шот" сияқты жазбалар шот-фактурадан кейінгі айдың сотына дейін толық төлем күтілетінін білдіреді.