Кіріспе

Ирландиялық суретші (1866–1949)

Сьюзан Мэри Йейтс (25 тамыз 1866 – 5 қаңтар 1949), Лили Йейтс деп белгілі, кельт жаңғыруымен байланысты кестеші болған. 1908 жылы ол Cuala Industries кестелеу бөлімін құрды және ол 1931 жылы таратылғанға дейін осы бөлімде жұмыс істеді. Ол кестеленген суреттерімен танымал.

Ерте өмір және білім

Ол 1866 жылдың 25 тамызында Ирландияның Слиго графтығындағы Эннискрон қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Джон Батлер Йейтс, анасы Сюзан Йейтс (қызметтегі аты Полексфен) болды. Оның ағалары Уильям Батлер, Джек және қарындасы Элизабет Йейтс еді. Ол денсаулығы нашар балалық шағын өткізді. Сюзан балаларын жыл сайын демалысқа Слиго қаласының шетіндегі, жақында сатып алынған ата-анасының Мервилл (1965) үйіне алып келетін, кейде Рождествоға дейін де сонда қалатын. Ең ұзақ демалыс 1872 жылдың шілдесінен 1874 жылдың қарашасына дейін болды, сол кезде Джон Батлер көбінесе оларға қосылатын. Анасының атасы мен әжесі Уильям Поллексфен және Элизабет (туған аты Миддлтон) еді. 1874 жылдың соңында Йейтс отбасы Лондонның Батыс Кенсингтон ауданындағы Эдит Виллас, 14-ке көшіп келді. Сол жерде тұрғанда, Йейтс пен оның бауырлары 1876 жылға дейін гувернантка Марта Джовитттің тәрбиесінде болды. 1878 жылы отбасы Бедфорд Парктегі үлкен үйге көшіп, ол қысқа мерзімге Ноттинг Хилл мектебінде оқыды. 1881 жылы Йейтс отбасы Дублин графтығының Хаут қаласына көшіп келді, онда Лили 1883 жылы қарындасы Элизабетпен бірге Дублин Метрополитендік өнер мектебіне қабылданды. Олар сонымен қатар Дублин Корольдік қоғамында сабақтар алды, сондай-ақ Морристің қызы Мейден тігін өнері сабақтарын алды, ол Morris & Co. компаниясының тігін бөлімін басқарды және 1894 жылдың сәуір айына дейін жұмыс істеді, одан кейін денсаулығының нашарлауына байланысты жұмыстан кетті. Ол Францияның оңтүстігіндегі Хайерде гувернант болып біршама уақыт жұмыс істеді. Сол жерде ол ішек қызбасына шалдығып, 1896 жылдың желтоқсанында Лондонға оралды. 1897 жылдың соңынан бастап жазушы Сьюзан Л. Митчелл Йейтс отбасымен бірге тұрып, Йейтс пен Митчелл жақын дос болып кетті. 1889 жылдың наурызында Лили фирма үшін кесте тігушілерді даярлауды бастады.

Мансап

Лили алты жыл бойы Мей Морриспен жұмыс істеді, бірақ олардың қарым-қатынасы шиеленісті болды (ол өзінің жұмыс берушісін күнделігінде "Горгон" деп атады). 1900 жылы аналары қайтыс болғаннан кейін Лили және оның қарындасы Элизабет достары Эвелин Глисонмен бірге Ирландияға оралды. 1902 жылы апалы-сіңлілі Глисон Дублиннің жанында қолөнер шеберханасын құрды, оны ирланд аңыз батыры Кухуллинның әйелі Эмердің құрметіне "Дун Эмер" (Эмердің бекінісі) деп атады. Дун Эмер өркендеп келе жатқан ирланд өнер және қолөнер қозғалысының орталығына айналды, ол кестелеу, баспа, кілем және гобелендер жасауға баса назар аударды. Олар жергілікті жас қыздарды жұмысқа қабылдап, оларға гильдияның негізгі қолөнерлерінен бөлек, сурет салу, сызу, тамақ дайындау, тігіс және ирланд тілін үйретті. 1904 жылы кәсіпорын екі бөлікке бөлінді: Глисон басқаратын "Дун Эмер Гильдиясы" және Йейтс әпкелері басқаратын "Дун Эмер Индустриясы", ал 1908 жылы топтар толыққанды түрде ажырасты. Глисон "Дун Эмер" атауын сақтап қалды, ал Йейтс әпкелері жақын жердегі Чёрчтаун қаласында "Куала Индустриясын" құрды, онда кішкентай баспахана, "Куала Пресс" және кестелеу шеберханасы жұмыс істеді. Уильям Батлер Йейтстің әйелі Джордж (Берта Георгина) Лилиге киім мен үй жабдықтарын шығаратын шеберхананың кестелеу бөлімін басқаруға көмектесті. Ол денсаулығына келген соң "Куалаға" қайта оралды, бірақ кестелеу бөлімі күтілгендей сәттілікке жете алмады. Лилидің денсаулығы 1931 жылы тағы нашарлады (оның ауруы 1929 жылы қалқанша безінің қалыптан тыс дамуы деп дұрыс анықталды), соның салдарынан "Куаланың" кестелеу бөлімін тарату туралы шешім қабылданды. Ол кезде Лили былай деп жазды: "Мен ауруымнан кейін бұл жұмысты бастамауым керек еді. Соңғы сегіз жыл өте қиын болды, әр жыл сайын кішкентай шығынға ұшырадым." Лили Йейтс келесі жылдары да кестеленген суреттерді сатуын жалғастырды.