Экономикалық база талдауы: аймақтың экспорттаушы негізгі және қолдаушы қызметтері. 1928 ж. Роберт Мюррей Хайг жасаған теория, жұмыспен қамту деректеріне негізделген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экономикалық базалық талдау – бұл белгілі бір аймақтағы экономикалық қызметті негізгі және негізгі емес екі категорияға бөлетін теория. Негізгі салалар – аймақтан экспорттап, сырттан кіріс әкелетін салалар, ал негізгі емес (немесе қызмет салалары) негізгі салаларды қолдайды. Экспорттық-импорт ағындары көбінесе ұлттық емес (аумақтық) деңгейде тіркелмейтіндіктен, аймаққа және одан тасқа қарай өнеркәсіптік өнім мен сауда ағындарын зерттеу іс жүзінде мүмкін емес. Сондықтан, негізгі және негізгі емес ұғымдары жұмыспен қамту деректері арқылы анықталады. Бұл теорияны Роберт Мюррей Хейг 1928 жылы Нью-Йорк аймақтық жоспары жөніндегі еңбегінде жасаған.
Economic base analysis is a theory that posits that activities in an area divide into two categories: basic and nonbasic. Basic industries are those exporting from the region and bringing wealth from outside, while nonbasic (or service) industries support basic industries. Because export import flows are usually not tracked at sub national (regional) levels, it is not practical to study industry output and trade flows to and from a region. As an alternative, the concepts of basic and nonbasic are operationalized using employment data. The theory was developed by Robert Murray Haig in his work on the Regional Plan of New York in 1928.
Талдауды қолдану
Өңірдің негізгі салалары аймақтағы жұмыспен қамту деңгейін ұлттық көрсеткіштермен салыстыру арқылы анықталады. Мысалы, егер Мысырдағы ағаш үрмелі аспаптар өндірісіндегі жұмыспен қамтудың ұлттық нормасы 5 пайызды құраса, ал аймақтағы жұмыспен қамту 8 пайыз болса, онда аймақтағы ағаш үрмелі аспаптар өндірісіндегі жұмыспен қамтудың 3 пайызы негізгі болып саналады. Негізгі жұмыспен қамту анықталғаннан кейін, оның болашағы салалар бойынша зерттеледі және салалар бойынша болжамдар жасалады. Бұл өз кезегінде аймақтағы жалпы жұмыспен қамтуды болжауға мүмкіндік береді. Көбінесе негізгі және қосымша жұмыспен қамту арақатынасы шамамен 1:1 болады. Деректерді өңдеу және салыстыру арқылы халық саны мен табыс туралы шамалы болжамдар жасауға болады. Бұл қарапайым, тиімді процедура және ол бүгінге дейін қолданылып келеді. Оның артықшылығы – оны оңай пайдалануға, өзгертуге және түсінуге болады.
The basic industries of a region are identified by comparing employment in the region to national norms. If the national norm for employment in, for example, Egyptian woodwind manufacturing is 5 percent and the region's employment is 8 percent, then 3 percent of the region's woodwind employment is basic. Once basic employment is identified, the outlook for basic employment is investigated sector by sector and projections made sector by sector. In turn, this permits the projection of total employment in the region. Typically the basic/nonbasic employment ratio is about 1:1. Extending by manipulation of data and comparisons, conjectures may be made about population and income. This is a rough, serviceable procedure, and it remains in use today. It has the advantage of being readily operationalized, fiddled with, and understandable.
Мысал және әдістеме
Экономикалық негізді түсініктерді, сондай-ақ жұмыспен қамту шараларын түсіну оңай. Мысалы, Вашингтон штатының Сиэтл қаласының экономикасы әуе кемелерін жасаумен, Мичиган штатының Детройт қаласының экономикасы автомобильдермен, ал Силикон аңғарының экономикасы жоғары технологиялық өндіріспен байланысты екені мәлім. Газеттер әскери базалардың жабылуы туралы хабарлағанда, мынадай мәлімдеме жасауы мүмкін: "Базадағы 5000 жұмыс орны жойылады. Бұл экономикаға ауыр соққы болады, себебі бұл қоғамда 10 000 жұмыс орнының жоғалуына әкеледі". Болжам жасау үшін басты әдіс – аймақтың көрсеткіштерін ұлттық көрсеткіштермен және жалпы ұлттық тенденциялармен салыстыру. Егер аймақтың экономикалық негізі бүкіл ел бойынша төмендеп бара жатқан салаларда орналасса, онда аймақ қиындыққа тап болады. Егер оның экономикалық негізі дамитын салаларға шоғырланған болса, онда жағдайы жақсы болады. Әдістемелік тұрғыдан алғанда, экономикалық база талдауы аймақты шағын мемлекеттей қарастырады және халықаралық сауда теориясынан (Шарльз Тибо, 1963) салыстырмалы артықшылық және өзгеше артықшылық ұғымдарын пайдаланады. Бір жағынан, бұл макроэкономиканың "кіші нұсқасы" болып табылады және соңғы жылдары қалалық экономистерге қызығушылық тудырмайды, себебі ол қала ішіндегі қарым-қатынастарды қарастырмайды. Талдау көбінесе АҚШ-тың өсу үлгісін қалыпты жағдай ретінде қабылдайды. Аймақтардың болашағы ұлттық экономикадағы тенденциялармен анықталады.
Economic base ideas can be easy to understand, as are measures made of employment. For instance, it is well known that the economy of Seattle, Washington is tied to aircraft manufacturing, that of Detroit, Michigan, to automobiles, and that of Silicon Valley to high tech manufacturing. When newspapers discuss the closing of military bases, they may say something like: "5,000 jobs at the base will be lost. That's going to hit the economy hard because it means a loss of 10,000 jobs in the community." To forecast, the main procedure is to compare the region with the nation and national trends. If the economic base of a region is in industries that are declining nationwide, then the region faces a problem. If its economic base is concentrated in sectors that are growing, then it is in good shape. Methodologically, economic base analysis views the region as if it were a small nation and uses notions of relative and comparative advantage from international trade theory (Charles Tiebout 1963). In a sense, the activity is macroeconomics "written small", and it has not been of much interest to urban economists in recent years because it does not get at within city relationships. The analysis usually takes US growth patterns as a given. The fates of regions are determined by trends in the national economy.
Қорытындылар
Х. Крейг Дэвис атап өткендей, экономикалық базалық талдау негізге алынатын бірнеше шарттар бар. Оларға (1) экспорт экономикалық өсудің жалғыз көзі болып табылады (инвестициялар, мемлекеттік шығындар және халықтың тұтынуы ескерілмейді); (2) экспорт саласы біртекті (яғни, бір экспорттың артуы немесе азаюы екіншісіне әсер етпейді); (3) экспорт пен қызмет көрсету арақатынасының өзгермейтіндігі; (4) аймақтар арасында өзара әсер болмайды; және (5) пайдаланылмаған ресурстар қоры бар.
As H. Craig Davis points out, there are a number of assumptions on which economic base analysis is conducted. These include (1) that exports are the sole source of economic growth (investment, government spending, and household consumption are ignored); (2) that the export industry is homogeneous (i. e., that an increase or decrease of one export does not affect another); (3) the constancy of the export/service ratio; (4) that there is no inter regional feedback; and (5) that there is a pool of underutilized resources.