Кіріспе

Тайваньның қауіпсіздігін арттыру туралы заң – АҚШ Конгресінің заң жобасы, ол ешқашан заңға айналмады. 2000 жылдың 1 ақпанында АҚШ Конгресінің Өкілдер палатасы 341 дауыспен 70 қарсы дауыспен оны қабылдады. Бұл заң жобасы Қытай Республикасы/Тайваньға АҚШ-тың әскери қолдауын арттыруды, оның ішінде оқыту мен жабдықтарды ұсынуды көздеді. Сондай-ақ, АҚШ пен Тайвань арасында тікелей әскери байланыс желілерін орнату қарастырылды. Алайда, бұл заң жобасы АҚШ Сенатынан мақұлдық алмады және АҚШ Президенті оған қол қоймады. Заң жобасын қолдаушылардың ниеті – 1978 жылдың 31 желтоқсанында АҚШ Қытай Республикасымен (қазір Тайвань деп белгілі) ресми қарым-қатынасын тоқтатқаннан кейін жақын арада қабылданған Тайвань қатынастары туралы заңды күшейту және жаңарту болды. Одан кейін, 1979 жылдың қаңтарында Президент Джимми Картер АҚШ пен Қытай Республикасы арасындағы өзара қорғаныс шартын – қорғаныс одағын бір жақты түрде тоқтатты. Тайвань қатынастары туралы заң Конгрестің жауабы болды, ол Президенттің Конгрестің келісімісіз, бір жақты сыртқы саясатты өзгертуіне жол бермеуді мақсат етті.

АҚШ президенті заң жобасына қарсылық білдірді

Сол кездегі АҚШ президенті Билл Клинтон ұсынылған заңға қарсы болды. Дегенмен, Конгресстегі көптеген демократтар президент Клинтонның қарсылығына қарамастан заң жобасын қолдады.

Пекиннің жауабы

Қытай тарапынан қарағанда, бұл заң жобасы АҚШ-тың алдыңғы алты әкімшілігінің саясатына, әсіресе Рональд Рейганның 1982 жылғы Бірлескен коммюникесіне қайшы келді. Қытай үкіметінің өкілі баспасөз сауалдарына жауап беріп, Пекин үкіметінің жауабын былай жеткізді: АҚШ Конгресінің бірнеше мүшесі Тайвань қауіпсіздігін арттыру туралы заңды қабылдауға күш жұмсады. Оның мәні – күшейтілген ішкі заңнама арқылы АҚШ-тың Тайваньға түрлі күрделі қару-жарақтар мен техника беруіне және АҚШ пен Тайваньның қарулы күштері арасында тікелей байланыстарды орнату мен нығайтуға заңдық негіз жасау. Бұл әрекет Тайвань бұғазындағы бейбітшілік пен тұрақтылыққа және Қытай-АҚШ қарым-қатынастарына ауыр қауіп төндірді. Қытай үкіметі мен халқы осы заңға бастапқыда-ақ қатаң наразылық білдіріп, оны айыптады және АҚШ тарапына қатаң нота жолдады. Қытай тарапы АҚШ үкіметінің АҚШ Конгресінің осы заңды қабылдауына қарсы екенін ескерді. Қытай тарапы АҚШ Конгресінің мүшелерін Тайвань мәселесін пайдаланып, Қытайдың ішкі істеріне араласудың бұл қате әрекетін дереу тоқтатуға және АҚШ үкіметін үш Қытай-АҚШ Бірлескен коммюникесін сақтауға, заңның зиянды салдарына көз жеткізуге және оны заңға айналдырмау үшін нақты және тиімді шаралар қабылдауға шақырады, әйтпесе Қытай-АҚШ қарым-қатынастарына ауыр нұқсан келтіреді.