Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Байройт шеңбері (немісше: Der Bayreuther Kreis) – XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Байройт фестиваліне қатысып, оны қолдаған Рихард Вагнердің музыкасына адал жандарға кейбір жазушылар берген атау. Осы адал жандардың кейбіреулері ұлтшыл неміс саясатын ұстанғандықтан, ал олардың бір бөлігі 1920 жылдардан бастап Адольф Гитлерді қолдағандықтан, кейбір жазушылар осы топты нацизмнің күшеуімен байланыстырды.
The Bayreuth Circle (German: Der Bayreuther Kreis) was a name originally applied by some writers to devotees of Richard Wagner's music who attended and supported the annual Bayreuth Festival in the later 19th and early twentieth centuries. As some of these devotees espoused nationalistic German politics, and some of them were supporters of Adolf Hitler from the 1920s onwards, this group of people has been associated by some writers with the rise of Nazism.
Тарих
"Байройт шеңбері" термині бастапқыда Вагнердің музыкасының жанкүйерлеріне қатысты қолданылған, сондай-ақ 1880 жылдары Вагнердің өзі құрған және Ханс фон Вольцоген басқарған Bayreuther Blätter басылымына тіркелген немесе оны оқыған адамдарды қамтыды. Бұл журнал Вагнердің әлеуметтік, саяси және эстетикалық мәселелерге қатысты жазбаларын ұсынғаннан басқа, сонымен қатар, ұлтшылдық көзқарастарды күшті түрде қолдады және антисемиттік болды. Оның таралымы шағын болды және саяси жағынан елеулі ықпалы болған жоқ. Вагнердің 1883 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның екінші әйелі Косима, күйеуінің ойларын таратуды жалғастыра отырып, Хьюстон Стюарт Чемберлен және Людвиг Шемманн сияқты белсенді антисемиттердің қолдауын алды. Неміс Гобино қоғамын құрған Шемманн, "Гобиноның "арий" терминін неміс расистері арасында танымал етуге үлкен үлес қосты". Чемберлен (1927 жылы қайтыс болды), ықпалды антисемиттік кітап – "The Foundations of the Nineteenth Century" атты еңбектің авторы, композитордың қызы Ева Вагнерге үйленді.
The term 'Bayreuth Circle' was originally applied to the enthusiasts of Wagner's music who were also associated with or subscribed to the publication Bayreuther Blätter, established in the 1880s by Wagner himself and edited by Hans von Wolzogen. This journal, apart from containing snippets by Wagner himself on social, political and aesthetic matters, was also strongly nationalistic and anti Semitic. Its circulation was small and it was not politically influential. After the death of Wagner in 1883, his second wife Cosima, in continuing to propagate what she saw as her husband's views, was supported by a number of active anti Semites, including Houston Stewart Chamberlain and Ludwig Schemann. Schemann, the founder of the German Gobineau Society, 'did a great deal to bring Gobineau's term 'Aryan' into vogue amongst German racists'. Chamberlain (d. 1927), who wrote an influential anti Semitic book, The Foundations of the Nineteenth Century, married Eva Wagner, daughter of the composer.
Саяси ықпал етуді растау
"Байройт шеңбері" деп аталатын ешқандай ұйым немесе өзін осылай таныстыратын адамдар тобы болған емес, бірақ бұл терминді кейбір тарихшылар 1960 жылдардан бастап Байройтпен байланысты Гитлердің жақтастарына қатысты қолданысқа енгізген. Мұндай байланыстың мысалдары төмендегі цитаталарда келтірілген. "Байройт шеңберінің, әсіресе Хьюстон С. Чемберленнің, Винифред Вагнердің және Тюль қоғамындағы Дитрих Экхарт сияқты қолдаушыларының уақтылы көмегі болмағанда, әсері аз Гитлер өзін Вотан/Зигфрид кейіпкері ретінде көрсетуге және "Құсқанат" деген сөздік атаумен танылуға мүмкіндік алмас еді."
There never was any organisation named the 'Bayreuth Circle' or any group of people who identified themselves by that name, but the term has been used by some historians from about the 1960s onwards as a convenient label for Hitler supporters associated with Bayreuth. Examples of such association are given in the following citations. "Only with timely support from the Bayreuth circle, especially Houston S. Chamberlain, Winifred Wagner, and henchmen like Dietrich Eckhart in the Thule Society, could the unimpressive Hitler assume the self then public image of a Wotan/Siegfried figure, complete with telling nickname: "Wolf." "
"Гитлердің өзі: "Байройт пен ұлттық социализм арасындағы байланысты жасау Козима Вагнердің еңбегі болды" деп мойындады. Вагнердің идеяларын құтқарылу туралы германдық христиан іліміне айналдырып, оның хабарларын евангелистік деңгейге көтерген – Байройт шеңбері болды." Мұндай мәлімдемелер нақты дәлелдерден мүлдем құр. Экхардт 1923 жылы, Чемберлен 1927 жылы, ал Козима Вагнер 1930 жылы, яғни нацистік партияның 1930 жылғы қыркүйектегі сайлаудағы алғашқы саяси жеңісінен бұрын қайтыс болғандарын ескеру қажет. Бұл тұлғалар Гитлерді қолдағандығы сөзсіз болса да, оның билікке өрлеуіне ешқандай үлес қоспады және әсер етпеді. Бұл цитаталар сонымен қатар көптеген қазіргі тарихшылардың жиі қайталап, дәлелдемейтін пікірін көрсетеді: неміс халқы (немесе тіпті белсенді нацистер) Вагнер немесе оның опералары туралы ештеңе білмеген немесе білуге қызығушылық танытпаған. Сондықтан "Байройт шеңберінің" толыққанды саяси рөл атқарғанын дәлелдеу өте күмәнді.
"Thus Hitler himself admitted: `It was Cosima Wagner's merit to have created the link between Bayreuth and National Socialism'. It was the Bayreuth circle which raised Wagner's message to the status of gospel, manoeuvring his ideas into a Germanic Christian doctrine of salvation." Strong on assertion, such statements are void of supporting evidence: it should be borne in mind that Eckhardt died in 1923, Chamberlain was dead in 1927, and Cosima Wagner in 1930, i. e. before the first political victory of the Nazi party in the September 1930 elections. Whilst these personages were (or would have been) undoubtedly supporters of Hitler, they played little or no part, and had no influence, in his climb to power. These citations also make the typical, and unsubstantiated, assumption of many modern historians that the German people in general (or even active Nazis in particular) knew, or cared, anything at all about Wagner or his operas. Evidence for any political active role played by a 'Bayreuth Circle' as a group is therefore highly contentious.
Мүше ретінде аталған тұлғалар
Гитлершіл Байройт шеңберінің "мүшелері" ретінде жиі аталатындардың арасында композитордың екінші әйелі Косима Вагнер (1930 ж. қайтыс болды), композитордың ұлы Зигфридтің әйелі Виннифред Вагнер және Х. С. Чемберлен болды. Дегенмен, Вагнерлердің ешқайсысы да нацистік қозғалыста жеке белсенділік танытқан жоқ, алайда Гитлер Чемберленнің "XIX ғасырдың негіздері" еңбегінің ықпалында болды. Чемберлен өзі нацистік партияға қосылып, оның басылымдарына үлес қосты. Нацистік "Völkischer Beobachter" журналы оның 70 жылдық мерейтойына арнап бес бағандық мақала жариялады, онда "XIX ғасырдың негіздері" еңбегін "нацистік қозғалыстың іргелі қағидасы" деп сипаттады. 1927 жылғы қаңтарда Гитлер Чемберленнің қорымына бірнеше жоғары шенді нацистік партия мүшелерімен бірге қатысты. Аталған "шеңбердің" басқа мүшелері, мысалы, Виннифред Вагнер, Гитлердің жақтастары болды, бір жағынан саяси көзқарастас болғандықтан, екінші жағынан Байройт фестиваліне артықшылықтар (оның ішінде қаржылық қолдау) алу ниетімен. Алайда Чемберленнің, Виннифред Вагнердің немесе Байройтпен байланысты басқалардың әрекеттері Гитлердің билікке келуіне немесе ол билікке жеткеннен кейін оған әсер етуіне байланысты екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ.
Amongst those often listed as 'members' of a Hitlerian Bayreuth Circle are Cosima Wagner (d. 1930), second wife of the composer, Winifred Wagner, wife of the composer's son Siegfried, and H. S. Chamberlain. None of the Wagners, however, played any personally active role in the Nazi movement, although Hitler was undoubtedly influenced by Chamberlain's Foundations of the Nineteenth Century. Chamberlain himself joined the Nazi Party and contributed to its publications. The Nazi journal Völkischer Beobachter dedicated five columns to praising him on his 70th birthday, describing Foundations as the "gospel of the Nazi movement". Hitler later attended Chamberlain's funeral in January, 1927 along with several highly ranked members of the Nazi party. Other members of the putative 'Circle', such as Winifred Wagner, were sycophants of Hitler, partly from political sympathy, partly in the hopes of obtaining advantages (including financial support) for the Bayreuth Festival. There is however no evidence that the actions of either Chamberlain or Winifred Wagner or others associated with Bayreuth led Hitler to power or had any influence over him once he obtained it.
Байройт және нацистердің неміс мәдениетін игеруі
Кейін нацистік дәуірде, неміс мәдениетін "нацисттік" ету мақсатымен, режимнің насихаттау ниетінің бір бөлігі ретінде Вагнердің музыкасын "нацисттік" деп қарауға белгілі бір әрекеттер жасалды және Пауль Буловтың "Адольф Гитлер және Байройт идеологиялық айналасы" (Zeitschrift fur Musik, 1933 жылғы шілде) сияқты псевдо-академиялық мақалалар пайда болды. Мәдениет тарихшысы Фредерик Споттс көрсеткендей, мұндай мақалалар – Гитлердің неміс мәдениетінің ажырамас бөлігі екенін көрсету үшін тарихты өзгертуге жасалған нацистік әрекеттер еді. "Байройт айналасының" қандай да бір саяси немесе әлеуметтік маңызы бар деп мәлімдейтін қазіргі жазушылар, осылайша нацистік идеологтар қойған қақпандарға түсіп қалу қаупі бар.
Later in the Nazi era, as part of the regime's propaganda intentions of 'Nazifying' German culture, specific attempts were made to appropriate Wagner's music as 'Nazi' and pseudo academic articles appeared such as Paul Bulow's Adolf Hitler and the Bayreuth Ideological Circle (Zeitschrift fur Musik, July 1933). Such articles, as pointed out by cultural historian Frederic Spotts, were Nazi attempts to rewrite history to demonstrate that Hitler was integral to German culture. Modern writers who assert any political or social significance to the 'Bayreuth circle' risk falling into the traps thus set by Nazi ideologues.