Кіріспе

Явандық дәстүрлі музыка, Индонезия

Ява музыкасы аралдың әртүрлілігі мен ұзақ тарихын көрсететін, дәстүрлі және заманауи стильдердің кең ауқымын қамтиды. Ғасырлар бойы музыкалық стильдермен байланысын сақтап келген дәстүрлі формалардан өзге, көптеген бірегей стильдер мен қағидалар бар, олар көршілес Азия мәдениеттері мен еуропалық отаршылдық үлгілері сияқты, басқа аймақтық ықпалдардың элементтерін біріктіреді.

Гамелан

Металл идиофондары мен барабандарға негізделген гамелан оркестрі, сырттан келгендер үшін ең оңай "жавандық" деп танылатын форма болып табылады. Әртүрлі формаларында Оңтүстік-Шығыс Азияда кеңінен таралған. Явада толық гамеланға иілген аспап (ребаб, исламдық әсерді көрсететін атау), қыллы аспап ситер, тік флейта сулинг және дауыстар қосылады. Ребаб – металлофон гендермен бірге ансамбльдің негізгі мелодиялық аспаптарының бірі; оларды және кенданг барабандарын көбінесе тәжірибелі музыканттар орындайды. Дауыстар әдетте ерлер хоры геронгтан және әйел солисі песиндхеннен тұрады; алайда, дауыстар әдетте сот гамеланында естілмейді (көлеңкелі қуыршақ театры ваянг кулиттен өзгеше) және оркестрлік дыбыстың ортасында сырт көзге жай естілуі тиіс. Бұл абстрактілі туындыларда сөздер музыканың өзінен гөрі екінші орында тұрады. Жавандық гамелан музыкасында екі түрлі құбылыс жүйесі бар: слендро (пентатоникалық) және пелог (толық гептатоникалық, бірақ пентатоникалық топқа баса назар аударады). Құбылыс стандартталмаған, әр гамелан жиынтығының өзіндік құбылысы болады. Әр құбылыс жүйесімен байланысты мелодиялық режимдер (патет) де бар. Толық гамелан екі аспап жиынтығынан тұрады, әрқайсысы әртүрлі құбылыста. Әртүрлі гамелан жиынтықтарының әртүрлі дыбыстары бар және олар әртүрлі музыкалық туындылар үшін қолданылады; олардың көпшілігі өте ескі және тек бір нақты туынды үшін ғана қолданылады. Музыкалық формалар ырғақты циклдармен анықталады. Бұл үлкен гонгпен белгіленген үлкен циклдардан тұрады, олар кенонг, кемпул және кетхук сияқты кіші гонгтардың соғуымен белгіленген кішігірім бөлімдермен бөлінеді. Мелодиялық өзара әрекеттесу осы шеңберде (техникалық тұрғыдан "колотомиялық құрылым" деп аталады) жүзеге асырылады.