Жаслав Домбровский: Польша және Париж коммунасының қайраткері
Jarosław Dąbrowski
Жарослав Домбровский (1836-1871): Польша азаттық күрескері, Париж Коммунасының генералы. Қаңтар көтерілісінің басшысы, Польша тарихындағы маңызды тұлға.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Поляк-француз аристократы, әскери офицер, көтерілісші және белсенді (1836–1871)
Polish French noble, military officer, rebel, and activist (1836–1871)
Ярослав Жандло Домбровский (; 13 қараша 1836 – 23 мамыр 1871), сондай-ақ Ярослав Домбровский деп те аталады, поляк аристократы (szlachta мүшесі) және Императорлық Ресей армиясының әскери офицері, Польша ұлтшылы және Польша үшін радикалды республикашыл, сонымен қатар Париж Коммунасының соңғы кезеңіндегі генерал және әскери қолбасшысы болды. Ол 1863 жылғы қаңтар көтерілісіне қатысып, Орталық Ұлттық Комитет және Польша Уақытша Ұлттық үкіметінің мүшесі ретінде көтерілісшілер арасындағы "Қызыл" фракциясының жетекшілерінің бірі болды.
Jarosław Żądło Dąbrowski (; 13 November 1836 – 23 May 1871), also known as Jaroslav Dombrowski, was a Polish nobleman (szlachta member) and military officer in the Imperial Russian Army, a Polish nationalist and radical republican for Poland, and general and military commander of the Paris Commune in its later period. He was a participant in the Polish 1863 January Uprising and one of the leaders of the "Red" faction among the insurrectionists as a member of the Central National Committee and the Polish Provisional National Government.
Ерте өмір
Дабровский 1836 жылы Польшаның бөлінісінен кейін, Ресей империясының Волын губерниясында, қазіргі Украинадағы Житомир қаласында дүниеге келген. Ол ежелгі шляхта әулеті Żądło Dąbrowski z Dąbrówki-дің ұрпағы болған. Ол Радван елтаңбасын тағылған. Оның әкесі Виктор Жандло Дабровский, анасы Зофия Фалькенхаген Залеска болды. Ол Қаңтар көтерілісіне дайындалуға қатысты, бірақ 1862 жылдың 14 тамызында тұтқынға алынып, патша Александр II-ге қарсы қастандыққа қатысқаны үшін Сібірге жер аударылды. 1865 жылы ол қашып, Францияға қашқан.
Dąbrowski was born in 1836, after the Partitions of Poland, in Żytomierz, in the Volhynian Governorate of the Russian Empire, in what is now Zhytomyr in Ukraine. He was the offspring of the old szlachta family Żądło Dąbrowski z Dąbrówki. He bore the Radwan coat of arms. His father was Wiktor Żądło Dąbrowski, his mother was Zofia née Falkenhagen Zaleska. He became involved in the preparation of the January Uprising, but was arrested on 14 August 1862, and exiled to Siberia for his participation in a plot against the Tsar, Alexander II. In 1865, he escaped and fled to France.
Париж қаласында
1871 жылдың наурыз айының басында, пруссиялықтармен бірнеше ай бойы қоршаудан кейін және пруссия армиясы Наполеон III-ті тұтқындағаннан соң, Париж Коммунасы деп аталатын социалистік-анархистік коалиция Парижде билікті басып алып, француз үкіметінен тәуелсіздігін жариялады. Дембровский Ярослав Домбровский деп жазыла отырып, Париж Коммунасы Кеңесіне сайланды. Әскери тәжірибесі бар Коммуна сарбаздарының санаулы бірі болғандықтан, ол тез арада Коммуна күштерінің Бас қолбасшысы болып тағайындалды. 1871 жылдың 21 мамырында, командир болып тағайындалғаннан кейін көп ұзамай, француз армиясы Парижге шабуыл жасап кірді. Ұлттық гвардияның көптеген өкілдерінің алғашқы реакциясы кінәліні табу болды, және Дабровский бірінші болып айыпталып, қаладан бас тарту үшін миллион франк алды деген қаңқу тарады. Ол бұл қаңқуға қатты нарызы болды. Ол баррикадаларда алған жарақатынан екі күннен кейін қайтыс болғаннан кейін қаңқулар тоқтады. Оның соңғы сөздері: "Мені әлі де сатқын дей ме?" Коммуна 1871 жылдың 28 мамырында құлады.
In early March 1871, following months of siege by the Prussians and the capture of Napoleon III by the Prussian Army, a socialist anarchist coalition called the Paris Commune seized power in Paris and declared itself independent of the French government. Dąbrowski was elected to the Council of the Paris Commune, using the spelling Jaroslav Dombrowski. As one of the few Commune soldiers with military experience, he was soon named Commander in Chief of the Commune forces. On 21 May 1871, shortly after he was named commander, the French Army attacked and entered Paris. The first reaction of many of the National Guard was to find someone to blame, and Dąbrowski was the first to be accused. Rumors circulated he accepted a million francs to give up the city. He was deeply offended by the rumors. They stopped when he died two days later from wounds received on the barricades. His last reported words were, "Do they still say I was a traitor?" The Commune fell on 28 May 1871.
Пианист Анри Домбровскимен қате сәйкестендіру
1870 жылға дейін түсірілген париждік пианист Анри Домбровскийдің фотосуретін фотограф Пьер Пети генерал Ярослав Домбровскийдің суреті ретінде қате көрсетті. Пети бұл фотосуреттен 200 мың дана сатты. Анри Домбровский өтемақы талап етті. Петитің іс-әрекеті салдарынан Ярослав Домбровскийдің көптеген ескерткіштері мен бейнелерінде пианист Анри Домбровскиймен шатастыру кездеседі.
A photographic portrait, taken before 1870, of Paris pianist Henri Dombrowski was falsely portrayed as depicting General Jarosław Dąbrowski by photographer Pierre Petit. Petit sold 200,000 copies of the photo. Henri Dombrowski demanded damages. The misidentification with pianist Henri Dombrowski can be seen in many monuments and portrayals of Jarosław Dąbrowski as a result of Petit's actions.
Мұра
Польшада бірнеше мектеп пен жол оның атымен аталады, олардың ең танымалсы Варшавадағы Әскери Технология Университеті. Испания Азаматтық соғысында (1936–1939) Дабровский батальоны және түрлі бригадалық құрамы бар бөлімдер (поляк тілінде Dąbrowszczacy деп белгілі) оның құрметіне аталған. Коммунистік кезеңде Польша банкноттарында 200 злотыйлық банкнотада Дабровскийдің суреті бейнеленген.
Several schools and roads are named after him in Poland; among them most notable is the Military University of Technology in Warsaw. In the Spanish Civil War (1936–1939), the Dabrowski Battalion and various brigade strength units (known in Polish as the Dąbrowszczacy) – were named in his honour. During the communist era Polish banknotes featured Dąbrowski on the 200 zl bill.