Кіріспе

2006 жылғы бейне ойын

The Elder Scrolls IV: Oblivion – Bethesda Game Studios әзірлеген және Bethesda Softworks пен 2K Games бірлесіп жариялаған 2006 жылғы әрекеттік рөлдік ойын. Бұл 2002 жылғы The Elder Scrolls III: Morrowind ойынынан кейін The Elder Scrolls сериясының төртінші бөлімі. Ол 2006 жылы Microsoft Windows және Xbox 360 үшін, ал 2007 жылы PlayStation 3 үшін шығарылды. Ойын қияли Киродиль провинциясында өтеді, және оның негізгі сюжеті ойыншы кейіпкерінің Мифик Таңертең деп аталатын фанатикалық культтің Обливион деп аталатын демондық әлемге қақпаларды ашу жоспарына қарсы күресуіне бағытталған. Ойын өзінің алдыңғы ойындарының ашық әлем дәстүрін жалғастырады, ойыншыға ойын әлемінің кез келген жеріне кез келген уақытта саяхаттауға және негізгі сюжеттік желіні кез келген уақытта тоқтатуға немесе елемеуге мүмкіндік береді. Ойыншылардың үнемі алдында тұрған мақсаты – кейіпкерінің дағдыларын жақсарту, олар белгілі бір қабілеттердің сандық көрсеткіштері болып табылады. Ойын басында ойыншы кейіпкері үшін жеті дағдыны басты дағдылар ретінде таңдайды, ал қалғандары қосымша дағдылар деп аталады. Oblivion ойынының жасалуы 2002 жылы Morrowind шыққаннан кейін басталды, бұл ойынның қарқынын жылдамдатуға және бұрынғы ойындарға қарағанда сюжетке көбірек назар аударуға бағытталды. Графиканы жасау үшін Bethesda жақсартылған Havok физикалық қозғалтқышын, жоғары динамикалық диапазонды жарықтандыруды, әзірлеушілерге егжей-тегжейлі ландшафттарды жылдам жасауға мүмкіндік беретін процедуралық контент жасау құралдарын және ойын емес кейіпкерлердің (NPC) таңдау жасауына және бұрынғы ойындарға қарағанда күрделі мінез-құлықтарды көрсетуіне мүмкіндік беретін Radiant AI жүйесін пайдаланды. Ойын толық дыбыстаумен жабдықталған NPC-лерді қамтиды – бұл сериядағы алғашқы жаңалық – және композитор Джереми Сульдің музыкасын ұсынады. Шығарылысымен бірге Oblivion сыншылардың мақтауына және коммерциялық табысқа ие болды, көптеген индустриялық және басылымдық наградаларды жеңіп алды. Ол әсерлі графикасы, кең ойын әлемі және кестеге бағынған NPC-лері үшін мақталды және барлық уақыттағы ең ұлы ойындардың бірі саналады. Бірнеше шағын контенттік жаңарулардан кейін Bethesda ойынға екі кеңейтім шығарды – "Тоғыз рыцары" және "Дірілдеп тұрған аралдар", олар 2007 жылы The Elder Scrolls IV: Oblivion Game of the Year Edition жинағына қосылды, ал кейіннен 2011 жылы бесінші жылдық мерейтойлық басылым ретінде қайта шығарылды. Oblivionнан кейін 2011 жылы The Elder Scrolls V: Skyrim жарық көрді.

Ойын процесі

Oblivion – ашық әлемдегі рөлдік ойын (RPG), ашық ойынды ұсынады. Ойын жүйесінде жылдам саяхаттау мүмкіндігі бар, ойыншы жаңа орынға барған сайын әлем картасында белгіше пайда болады. Ойын басталғанда жылдам саяхаттау үшін ашық болатын негізгі қалалар ерекшеленеді. Ойыншы картадағы белгішені таңдап, тікелей қалаған жерге жете алады. Кейіпкерді дамыту – Oblivion-ның маңызды бөлігі. Ойын басында ойыншылар әрқайсысының өзгеше қабілеттері бар он түрлі адам немесе антропоморфтық нәсілдің бірін таңдап, кейіпкерінің сыртқы келбетін өзгерте алады. Ойыншылардың басты мақсаты – кейіпкерінің дағдыларын жақсарту, олар белгілі бір салалардағы қабілеттерін көрсететін сандық көрсеткіштер. Ойын басында жеті дағды негізгі деп таңдалады, ал қалғаны қосымша дағдылар болып саналады. Атрибуттар – жылдамдық, төзімділік сияқты жалпы қасиеттер, ал дағдылар – қару жасау, спорт сияқты нақтырақ біліктер. Ауру мен у сияқты зиянды әсерлер ойыншының атрибуттарын төмендетуі мүмкін. Ойынның 21 дағдысы ұрыс, сиқыр және жасырындық санаттарына тең бөлінген, көптеген дағдылар бірнеше салаға қатысты. Ұрыс дағдылары шайқаста қолданылады және қандай да бір қару-жарақтарды, мысалы, қылыштар, балғалар, айдаһарлар және т.б. қамтиды. Сиқыр дағдылары физикалық әлемді өзгерту, басқалардың санасына әсер ету, жауларды жарақаттау және әлсірету, шайқасқа көмектесу үшін монстрларды шақыру және жараларды емдеу үшін сиқырлы әрекеттерді қолдануға негізделген. Жасырын дағдылар құлыптарды ашуға, тауарларға баға суруға, адамдарды сөйлеу арқылы ықпал етуге және садақпен немесе жасырын шабуылмен шайқаста айлакерлікке мүмкіндік береді. Ойыншыға осы дағдыларды қолдану және жетілдіру үшін қажетті сиқырлар, қарулар және басқа да құралдарды дүкендерден сатып алуға, NPC-ден ұрлауға немесе жаулардың денелерінен немесе зындандардан олжа ретінде табуға болады. Oblivion-ды бірінші немесе үшінші тұлғадан ойнауға болады. Ойыншы кез келген уақытта қиындық деңгейін өзгерте алады, осылайша қарсыластарды әлсіретіп, белгілі бір әрекеттердің сәтті болу ықтималын арттырады. Экран үнемі ақпараттық тақташаны көрсетеді, ол кейіпкердің денсаулығы, сиқыры және шаршауы туралы мәліметтерді ұсынады, олардың барлығы деңгей көтеру арқылы арттырылуы мүмкін. Денсаулықты сиқырмен, эликсирлермен немесе демалу арқылы қалпына келтіруге болады, денсаулықтың толық жоғалуы өлімге әкеледі. Сиқыр сиқырлы әрекеттерді қолдану арқылы күшін жояды, бірақ ол уақыт өте келе табиғи түрде қалпына келеді, сондай-ақ денсаулық сияқты қалпына келтірілуі мүмкін. Ойыншы деңгейін көтерген сайын жаулар күшейеді, ал қару-жарақтар мен бронялар тиімдірек болады. Бұл ойын механизмі қиындықтың тұрақты және орташа деңгейін сақтау үшін енгізілген.

Сюжет

Обливион үшінші дәуірде, The Elder Scrolls III: Morrowind оқиғаларынан алты жыл өткеннен кейін, бірақ ол оның немесе басқа ойынның тікелей жалғасы емес. Ойын Тамириел провинциясындағы Киродиилде өтеді, бұл континентте осыған дейін сериядағы барлық ойындар өтті. Уриэль Септимнің мұрагері болмағандықтан, ескі келісім бұзылды – Ұмытылуға жол ашатын кедергі: басқа өлшемдегі қауіпті әлем. Ұмытылудың бірнеше қақпалары ашылады, және Даэдра деп аталатын сиқырлы жаратылыстар Тамриелге басып кіреді, өз жолындағы барлық нәрсені өлтіріп, жояды. Jauffre ойыншыға қақпаларды тұрақты түрде жабудың жалғыз жолы – патшалық қан тұқымының біреуін табу, тақты қайтарып алу және Императорлық қаладағы Аждаһа оттарын – Патшалар амулетімен қайтадан жандыру екенін айтады. Алайда, Кватч қаласында діни қызметкер болып қызмет ететін Мартин (Шон Бин) есімді заңсыз бала бар. Кватчқа жеткенде ойыншы Даэдра қаланы жойып жібергенін және тірі қалғандардың өте аз екенін біледі. Үлкен Ұмытылу қақпасы қаланың негізгі кіреберісінде кедергі келтіреді, ал ойыншы оны ішінен жабу және қалаға кіруге мүмкіндік беру үшін қақпа арқылы Өлі жерлерге – Ұмытылу жазықтығының біріне кіруі керек. Қақпаны жапқаннан кейін ойыншы Кватчқа кіреді және оны аман қалған күзетшілердің көмегімен Даэдрадан қайтарып алады. Мартин аман қалды, және ойыншы оны Вейнон монастырына келуіне көндіреді. Ойынның ПК және Xbox 360 нұсқаларын 2K Games және Bethesda Softworks бірлесіп шығарды, ал PlayStation 3 нұсқасын Bethesda-мен бірге Еуропада Ubisoft бірлесіп шығарды. "Обливион" жобасы 2002 жылы Morrowind-тің жарық көруінен кейін көп ұзамай басталды. 2004 жылдың қыркүйек айының ортасына қарай Oblivion ресми түрде жарияланды және оның атауы ашылды. Oblivion-ды әзірлеу кезінде Bethesda бұрынғыдан гөрі реалистикалық сюжет, сенуге болатын кейіпкерлер және мәнді квестер бар жүйе құруға көңіл бөлді. Сериядағы алдыңғы атаулармен салыстырғанда, ойын Bethesda компаниясының Radiant AI бағдарламалық жасақтамасын пайдаланудың арқасында жетілдірілген жасанды интеллектке ие және Havok физикалық қозғалтқышы арқылы физиканы жақсартты. Графика жоғары динамикалық диапазонды (HDR) көрсету және көкжиек карталау сияқты озық жарықтандыру және көлеңкелеу әдістерін пайдаланады. Bethesda Oblivion-ның жерін құруда процессуалды мазмұн жасау құралдарын әзірледі және іске қосты, бұл өткен атауларға қарағанда күрделі және нақты пейзаждарды жеделдетуге әкелді. Oblivion-ның пейзажы мен архитектурасын жобалау кезінде әзірлеушілер жеке саяхат суреттерінен, табиғат кітаптарынан, текстуралық суреттерден және анықтамалық суреттерден жұмыс істеді. Ландшафт жасау құралдарына енгізілген эрозия алгоритмдері қиыршықты жерлерді тез және оңай жасауға мүмкіндік берді, бұл жерлердегі жасанды тегістелген Морроуиндтерді алмастырды. Microsoft баспасөз хабарламасына сәйкес, Oblivion-ның ойын әлемі шамамен 16 шаршы миль (41 шаршы шақырым) көлемінде. Аңшылықтар, қираған үйлер, тұңғиықтар бос орынды толтыру үшін қосылды. Morrowind-те NPC-нің мінез-құлқы тым қарапайым болды деген сынға жауап ретінде Bethesda Oblivion үшін Radiant AI жүйесін жасады. NPC-лер алдын ала белгіленген мақсаттарға жету үшін сценарийлі күнделікті іс-әрекеттерді орындаудың орнына таңдау жасау үшін жасалған. Тамақ ішу, ұйықтау, оқу және басқалармен сөйлесу сияқты мақсаттардың орындалуы қоршаған ортаға, басқа NPC-лердің таңдауына және жеке басының бағдарламаланған құндылықтарына байланысты. Мысалы, тамақ табу мақсаты бар NPC, егер оларға мүмкіндік берілсе және егер олардың мінезі болса, ақырында басқалардан ұрлауға жүгіне алады. Бұл даму механизмдері Bethesda-ға күрделі іс-әрекеттерге қатыса алатын NPC-терді жасауға мүмкіндік берді. Дауыс беру әртүрлі пікірлерге ие болды. Көптеген басылымдар оны керемет деп мақтағанмен, басқалары қайталаушылығымен кінәлі деп тапты. Бұл мәселе дауыс берушілердің аздығына және диалогтың жайқалыптылығына байланысты. Бас дизайнер Кен Ролстон ойынның толық дауысын беру жоспарын "жеңіл, өзінің жеке тонын пайдаланушының проекциялауына аз бейім, тармақтануға көбірек шектеулер, және өндіріс пен дискілік жылжымайтын мүлік үшін көбірек қиындықтар" деп тапты. Ролстон өзінің сын-пікірін дауыстық актерлік "қуатты экспрессивтік құрал бола алады" деген ұсынысымен жеңілдетті және ойынның әсемдігі мен атмосферасына елеулі үлес қоса алады. Ол былай деді: "Мен көптеген себептермен Морроуиндс-тың ішінара жазылған диалогтарын артық көрем. Бірақ балалар дауысты диалогты қалайды". Oblivion-ның музыкасын сериалдың негізгі композиторы Джереми Саул жазды, ол бұрынғы шығармалары үшін Британдық кино және телеартистика академиясының (BAFTA) "Ойын музыкасы" сыйлығын және Академияның интерактивтік өнерлер және ғылымдар (AIAS) "Түпнұсқа музыкалық композиция" сыйлығына екі номинацияны алған видео ойын композиторы. Oblivion-ның ресми саундтрегі, 58 минутқа созылған 26 тректен тұрады және 2006 жылдың наурыз айында Саулдың DirectSong цифрлық дистрибьюторы арқылы жарық көрді. Саул бұрын Morrowind-тің жасалуы кезінде Bethesda және Тодд Ховардпен жұмыс істеген, және Oblivion үшін қайтып келгенін жариялаған баспасөз хабарламасында Саул Morrowind-тің баспасөз хабарламасында айтқан сөздерін қайталады: "The Elder Scrolls сериясының керемет эпикалық сапасы мен мен ең көп ұнайтын оркестрлік стильдегі музыка өте үйлесімді". Саул музыка жазғанда ешқандай нақты кейіпкерлерді немесе оқиғаларды көзге елестетпегенін, керісінше, ол оның "адамның жағдайы мен өмірдің сұлулығына түсініктеме беруін" қалағанын айтты. 2006 жылғы сұхбатта ол бұл тілегінің музыка жазғанда болған көлік апатына байланысты туғанын айтты. Ол былай деді: "Мен тас жолда бірнеше рет домалап, қарсы қозғалысқа ұшып кеттім. Мен қорқыныш сезінбедім. Мен жақын арада өмірімнен айырылатынымды мойындадым". Саул жеңіл жарақат алды, бірақ апат кезіндегі сезімі – "өмір шынымен құнды" екені, композицияның қалған бөлігінде онымен бірге болғанын айтты.

Қайта өңдеу

2020 жылы жасалған және 2023 жылы Microsoft-қа қарсы FTC ісінде жарияланған ZeniMax-тің ішкі презентациясында "Oblivion Remaster" 2022 қаржы жылында шығаруға жоспарланғаны көрсетілген, сондай-ақ басқа жарияланбаған жобалар да болған. Бұл құжат Microsoft компаниясы 2021 жылы ZeniMax-ты сатып алуға дейін дайындалған, сондықтан аталған жобаның әлі де жасалып жатыр ма, жоқ па, әзірге белгісіз.