Ішек құрттары: Fasciolopsis buski инфекциясы және оның алдын алу жолдары
Fasciolopsiasis
Fasciolopsiasis – ішек құртынан туындайтын жұқпалы ауру. Белгілері: іш ауруы, диарея, анемия. Қоректік су мен өсімдіктер арқылы жұғады. Алдын алу жолдары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фасциолопсия – адамның ең ірі ішек сорғысы, Fasciolopsis buski трематодасымен жұғудың нәтижесінде пайда болады, оның ұзындығыға дейін жетеді.
Fasciolopsiasis results from an infection by the trematode Fasciolopsis buski, the largest intestinal fluke of humans, growing up to long.
Белгілері мен симптомдары
Инфекцияның көпшілігі жеңіл, көбінесе симптомсыз өтеді. Ауыр инфекцияларда симптомдар іш ауыру, созылмалы диарея, анемия, асцит, токсикоз, аллергиялық реакциялар болуы мүмкін. Құрттардың аллергендік метаболиттерінің сіңуінен туындаған сезімталдық ішек түйілуіне алып келуі және соңында науқастың өліміне себеп болуы мүмкін.
Most infections are light, almost asymptomatic. In heavy infections, symptoms can include abdominal pain, chronic diarrhea, anemia, ascites, toxemia, allergic responses, sensitization caused by the absorption of the worms' allergenic metabolites can lead to intestinal obstruction and may eventually cause death of the patient.
Себеп
Паразит, жұқтырылған сүтқоректілердің нәжісінен босағаннан кейін, екі жағдайлы ұлуларды (Segmentina nitidella, Segmentina hemisphaerula, Hippeutis schmackerie, Gyraulus, Lymnaea, Pila, Planorbis (Indoplanorbis)) жұқтырады; осы аралық қожайыннан шыққан метацеркариялар суда өсетін шпинат сияқты су өсімдіктерінде капсулаға айналады, оларды шошқалар мен адамдар шикі күйінде жейді. Қайнатылмаған су ішкенде, судың өзі де жұқпалы болуы мүмкін ("Капсулаға айналған церкариялар су өсімдіктерінің ғана емес, су бетінің үстінде де кездеседі").
The parasite infects an amphibic snail (Segmentina nitidella, Segmentina hemisphaerula, Hippeutis schmackerie, Gyraulus, Lymnaea, Pila, Planorbis (Indoplanorbis)) after being released by infected mammalian feces; metacercaria released from this intermediate host encyst on aquatic plants like water spinach, which are eaten raw by pigs and humans. Water itself can also be infective when drunk unboiled ("Encysted cercariae exist not only on aquatic plants, but also on the surface of the water.")
Диагностика
Түлкіде немесе құсуда жұмыртқаларды, не сирек кездесетін ересек құрттарды микроскоппен табу – нақты диагноз қоюдың негізі. Жұмыртқаларын өте жақын туысқан Fasciola hepatica бауыр құртының жұмыртқаларынан ажырату мүмкін емес, бірақ бұл көбінесе маңызды емес, себебі екеуіне де емдеу шамалы айырмашылықты құрайды.
Microscopic identification of eggs, or more rarely of the adult flukes, in the stool or vomitus is the basis of specific diagnosis. The eggs are indistinguishable from those of the very closely related Fasciola hepatica liver fluke, but that is largely inconsequential since treatment is essentially identical for both.
Алдын алу
Инфекцияның алдын алу үшін көкөністерді бірнеше секундқа қайнап тұрған суға батырып, жұқпалы метацеркарийлерді өлтіруге болады, өңделмеген нәжіс ("түнкі") тыңайтқыш ретінде қолданудан аулақ болуға және дұрыс санитарияны сақтауға, жақсы гигиена ұстануға болады. Сонымен қатар, шаяндарды бақылауға күш салу керек.
Infection can be prevented by immersing vegetables in boiling water for a few seconds to kill the infective metacercariae, avoiding the use of untreated feces ("nightsoil") as a fertilizer, and maintenance of proper sanitation and good hygiene. Additionally, snail control should be attempted.
Емдеу
Празиквантел – емдеу үшін таңдаулы препарат. Емдеу ерте немесе жеңіл инфекцияларға қатысты тиімді. Ауыр инфекцияларды емдеу қиынға соғады. F. buski жұқтырған балаларды емдеуге арналған түрлі препараттардың тиімділігін зерттеулер тетрахлорэтиленнің нәжіс жұмыртқасының санын 99%-ға дейін азайтуға қабілетті екенін көрсетті. Тиабендазол, мебендазол, левамизол және пирантел памоаты сияқты басқа да құрт тайызғыш препараттарды қолдануға болады. Оксиклозанид, гексахлорофен және нитроксинил де өте тиімді.
Praziquantel is the drug of choice for treatment. Treatment is effective in early or light infections. Heavy infections are more difficult to treat. Studies of the effectiveness of various drugs for treatment of children with F. buski have shown tetrachloroethylene as capable of reducing faecal egg counts by up to 99%. Other anthelmintics that can be used include thiabendazole, mebendazole, levamisole and pyrantel pamoate. Oxyclozanide, hexachlorophene and nitroxynil are also highly effective.
Эпидемиология
F. buski Азияға, оның ішінде Қытайға, Тайваньға, Оңтүстік-Шығыс Азияға, Индонезияға, Малайзияға және Үндістанға ендемик. Оның таралуы ең көп зардап шеккен қауымдастықтарда, әсіресе Оңтүстік және Шығыс Үндістан мен Қытайда 60%-ға дейін жетеді және шамамен 10 миллион адамға жұғады. Жұққан жағдайлар көбінесе мектеп жасындағы балаларда немесе тиісті санитарлық жағдайлар нашар дамыған кедей аймақтарда кездеседі. 1950 жылдардағы зерттеулер F. buski-нің Таиландтың орталық бөлігінде ендемикалық екенін көрсетті, бұл суда өсетін «water caltrop» деп аталатын өсімдіктер мен олармен байланысты ұлулардың арқасында шамамен 2936 адамға әсер еткен. Жұққан жағдай немесе су ортасында шайқанатын жұмыртқалар Таиландтың Аютая провинциясы сияқты әртүрлі аудандардағы судың ластануымен байланысты болды. Жұққандардың арасында 10-14 жас аралығындағы әйелдер мен балалардың үлесі жоғары болды.
F. buski is endemic in Asia including China, Taiwan, Southeast Asia, Indonesia, Malaysia, and India. It has an up to 60% prevalence in worst affected communities in southern and eastern India and mainland China and has an estimated 10 million human infections. Infections occur most often in school aged children or in impoverished areas with a lack of proper sanitation systems. A study from 1950s found that F. buski was endemic in central Thailand, affecting about 2,936 people due to infected aquatic plants called water caltrops and the snail hosts which were associated with them. The infection, or the eggs which hatch in the aquatic environment, were correlated with the water pollution in different districts of Thailand such as Ayuthaya Province. The high incidence of infection was prevalent in females and children ages 10–14 years of age.