Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1979 жылы Джон Бадхам режиссерлік еткен британдық қорқынышты фильм.
1979 British horror film directed by John Badham
Дракула – 1979 жылы Джон Бадхам режиссерлік еткен готикалық қорқынышты фильм. Фильмде Франк Лангелла атау рөлде, сондай-ақ Лоренс Оливье, Дональд Плесенс және Кейт Неллиган ойнады. Фильм Брэм Стокердің 1897 жылғы «Дракула» романы және оның 1924 жылғы сахналық қойылымы негізінде жасалған, алайда Стокердің түпнұсқа сюжетінің көп бөлігі «Махаббат тарихы» деген ұранымен жарнамаланған фильмді көбірек романтикалық ету үшін өзгертілді. Фильм көбінесе жағымды пікірлер алды және кассада орташа табысқа ие болды. Ол 1979 жылғы «Ең үздік қорқынышты фильм» номинациясы бойынша «Сатурн» сыйлығын жеңіп алды.
Dracula is a 1979 gothic horror film directed by John Badham. The film starred Frank Langella in the title role as well as Laurence Olivier, Donald Pleasence and Kate Nelligan. The film was based on Bram Stoker's 1897 novel Dracula and its 1924 stage adaptation, though much of Stoker's original plot was revised to make the film—which was advertised with the tagline "A Love Story"—more romantic. The film received mostly positive reviews and was a moderate box office success. It won the 1979 Saturn Award for Best Horror Film.
Сюжет
1913 жылы Уитбиде, Йоркширде граф Дракула Трансильваниядан «Деметр» кемесімен бір дауылды түні келеді. Досы Люси Сьюардқа қонаққа барған Мина Ван Хельсинг, кемесі құлағаннан кейін Дракуланың денесін тауып, оны құтқарады. Граф Мина мен оның достарына Люсидің әкесі доктор Джек Сьюардтың үйіне барады. Кешкі ас дастарқанында ол әдемі мінезді қонақ болып көрінеді және үй иелеріне, әсіресе Люсиге күшті әсер етеді. Бірақ Люсидің күйеуі Джонатан Харкер бұл сұлу графқа қызығушылық танытпайды. Кейінгі түні, Люси мен Джонатан құпия кездесуде болғанда, Дракула өзінің нағыз бейнесін ашады, Минаның қанын ішу үшін оған шабуыл жасайды. Ертесі күні таңертең Люси Минаның ояу жатып, тыныс алуға күресіп жатқанын көреді. Ол досының қайтыс болғанын көріп, мойнында жаралар бар екенін байқайды. Люси Минаны жалғыз қалдырғаны үшін өзін кінәлі санайды. Өлімнің себебін анықтай алмай, доктор Сьюард Минаның әкесі, профессор Абрахам Ван Хельсингті шақырады. Профессор қызының өліміне себеп болған нәрсені күдікпен қарастырады: вампир. Ол сырттай тыныш көрінетін қызының тағдыры туралы алаңдаушылыққа толады. Сьюард пен Ван Хельсинг күдіктерін зерттейді және Минаның табытында дөңгелек іздері бар ашық тесік табады, ол оларды жергілікті шахталарға жеткізеді. Сол жерде олар тірі емес Минаның қорқынышты бейнесімен кездеседі. Ван Хельсинг қызының қалдықтарын жоюға бел буады. Осы уақыт аралығында Люси Карфакс аббаттығына, Дракуланың жаңа мекеніне шақырылады. Ол осы шетелдік ханзадаға ғашық екенін айтады және оған өз қалыңдығы болуға дайын екенін білдіреді. «Той түні» сахнасынан кейін Люси, Мина сияқты, Дракуланың қанымен уланады. Екі дәрігер Люсиге қан құю арқылы вампирге айналу процесін баяулатуға тырысады, бірақ ол Дракуланың ықпалында қалады. Енді Джонатанның көмегімен дәрігерлер Люсиді құтқарудың жалғыз жолы – Дракуланы жою екенін түсінеді. Олар оның табытын Карфакс аббаттығының аумағында табады, бірақ вампир оларды күтіп отырады. Күн нұры болғанына қарамастан, Дракула әлі де қауіпті қарсылас. Дракула өзін өлтіруден қашып, тұтқынға алынған Люсиді босату үшін психиатриялық клиникаға кіреді және оны ескерткені үшін құлы Майло Ренфилдті сөкпек болады. Ренфилд кешірім сұрайды және өмірін сақтап қалуды өтінеді, бірақ Дракула оның мойнын сындырып өлтіреді. Дракула Люсимен бірге Трансильванияға қайтуға дайындалады. Харкер мен Ван Хельсинг Трансильванияға бара жатқан жүк ретінде Дракула мен Люсиді тасымалдайтын кемеге көтеріледі. Кеменің астында Харкер мен Ван Хельсинг Дракула мен Люсиді табыт ішінде ұйықтап жатқан күйінде табады. Ван Хельсинг Дракулаға шабуыл жасауға тырысады, бірақ Люси қарсылық білдіріп, оны оятады. Күрес барысында Ван Хельсингті Дракула жаралайды, өйткені ол вампирге арналған қазықпен ілініп қалады. Дракула енді назарын Харкерге аударады. Ван Хельсинг қалған күшін қолданып, кеме арқандарына байланған ілгекті Дракуланың арқасына лақтырады. Харкер мүмкіндігін пайдаланып, графты кеменің жоғарғы бөлігіне көтеріп, күн сәулесінің әсерінен қиналып өледі. Ван Хельсинг жараларынан көз жұмады. Люси енді өзін-өзіне келгендей көрінеді. Люси Дракуланың плащысы көкжиекке ұшып кеткенін байқағанда жұмбақтай күлімсірейді.
In Whitby, Yorkshire in 1913, Count Dracula arrives from Transylvania via the ship Demeter one stormy night. Mina Van Helsing, who is visiting her friend Lucy Seward, discovers Dracula's body after his ship has run aground and rescues him. The Count visits Mina and her friends at the household of Lucy's father, Dr. Jack Seward, whose clifftop mansion also serves as the local asylum. At dinner, he proves to be a charming guest and leaves a strong impression on the hosts, especially Lucy. Less charmed by this handsome count is Jonathan Harker, Lucy's fiancé. Later that night, while Lucy and Jonathan are having a secret rendezvous, Dracula reveals his true nature as he descends upon Mina to drink her blood. The following morning, Lucy finds Mina awake in bed, struggling for breath. Powerless, she watches her friend die, only to find wounds on her throat. Lucy blames herself for Mina's death, as she had left her alone. At a loss for the cause of death, Dr. Seward calls in Mina's father, Professor Abraham Van Helsing, who suspects what might have killed his daughter: a vampire. He begins to worry about what fate his seemingly dead daughter may now have. Seward and Van Helsing investigate their suspicions and discover a roughly clawed opening within Mina's coffin, leading them to the local mines. It is there that they encounter the ghastly form of an undead Mina and it is up to a distraught Van Helsing to destroy what remains of his daughter. Lucy has in the meantime been summoned to Carfax Abbey, Dracula's new home. She reveals herself to be in love with this foreign prince and openly offers herself to him as his bride. After a surreal "wedding night" sequence, Lucy, like Mina before her, is now infected by Dracula's blood. The two doctors manage to give Lucy a blood transfusion to slow her descent into vampirism, but she remains under Dracula's spell. Now aided by Jonathan, the doctors realize that the only way to save Lucy is by destroying Dracula. They manage to locate his coffin within the grounds of Carfax Abbey, but the vampire is waiting for them. Despite it being daylight, Dracula is still a very powerful adversary. Dracula escapes their attempts to kill him, bursts into the asylum to free the captive Lucy and also scolds his slave, Milo Renfield, for warning the others about him. Renfield apologizes and pleads for his life, but Dracula kills him by breaking his neck. Dracula makes preparations to return to Transylvania with Lucy. Harker and Van Helsing board the ship carrying Dracula and Lucy as cargo bound for Transylvania. Below decks, Harker and Van Helsing find Dracula and Lucy sleeping in a coffin. Van Helsing attempts to stake Dracula, but Lucy protests, waking Dracula. In the struggle, Van Helsing is fatally wounded by Dracula as he is impaled with the stake intended for the vampire. Dracula now concentrates his attention on Harker. Van Helsing uses his remaining strength to throw a hook attached to a rope, tied to the ship's rigging, into Dracula's back. Harker seizes his chance and hoists the count up through the cargo hold to the top of the ship's rigging, where he dies a painful death when the rays of the sun burn his body. Van Helsing dies from his wounds. Lucy is now apparently herself again. Lucy smiles enigmatically as she notices Dracula's cape blow away into the horizon.
Өндіріс
Бела Лугози қатысқан Universal-дың 1931 жылғы нұсқасы сияқты, Брам Стокердің «Дракула» романының осы бейімдемесінің сценарийі Гамильтон Дин мен Джон Л. Балдерстонның сахналық бейімдемесіне негізделген. Бұл қойылым Бродвейде көрсетілді және Лангелланың Тони сыйлығына ие болуына ұсынылған рөлінде ойнады. Эдвард дәуірінде өтетін және Эдвард Горидің керемет дизайнымен безендірілген қойылым 1977 жылдың қазанынан 1980 жылдың қаңтарына дейін 900-ден астам қойылымдарды көрсетті. Лангелла Уэст-Эндте де шектеулі уақытқа қойылымда ойнады. Пьеса Мина Харкер мен Люси Вестернра кейіпкерлерінің аттары ауыстырылғанымен де танымал. Бадхамды фильмде олардың аттарын неге ауыстырғаны туралы сұрағанда, ол дәл есіне түсіре алмайтынын, бірақ Рихтермен бірге «Мина ақымақ ат, ал Люси жақсырақ» деп ойлағанын айтты. Фильм Англияда, Шеппертон студиясында және Бэкингемширдегі Блэк Паркте түсірілді. Корнуоллдағы жерлер Уитбидің көптеген сыртқы көріністері үшін пайдаланылды: Тинтегел (Сьюардтың психиатриялық ауруханасы үшін) және Сент-Майкл тауы (Карфакс аббаттығы үшін). Дракула сарайы Альберт Уитлок салған шыны суреті болды. Гилберт Тейлор оператор болды, ал түпнұсқа музыканы Джон Уильямс жазды. Франк Лангелланың айтуынша, граф Дракула «үстем, агрессивті күш еді. Ол Мисс Люсиді алуы керек, әйтпесе өледі. Ол қалағанын қалайды және оны талдамайды. Дракула кейіпкері өте эротикалық. Әйел Дракуламен толығымен пассивті бола алады: «Ол маған ішімдік ішкізді, мен қарсы тұра алмадым». Дракула жай ғана өлімділерге қол жеткізе алмайтын жастыққа берілудің бір түрін білдіреді. Сонымен қатар, ол өлімсіздік сыйлайды. Шындығында, махаббатпен болса, қай әйелдің ұнамайтынын елестете алмаймын. Әйелді күшпен, бірақ нәзікпен тартып алсаңыз, сәтсіздікке ұшырамайсыз». Лангелла кейіпкердің бұрын көрсетілмеген жақтарын зерттеуді қалады: «Мен ол өте осал және эротикалық адам екенін шештім, салқын және оқшау емес, юмор немесе адамгершілік сезімі жоқ. Мен оның көбінесе бейнеленгендей, қатаң, дауысты немесе авторитарлы болып көрінуін қаламадым. Мен жаман болғанымен, жалғыз және ғашық бола алатын адамды көрсеткім келді». Лангелла фильм шыққаннан кейін де көп жылдар бойы осы пікірде болды. 2017 жылы SITGES кинофестивалінде өткен сұхбатында ол «Дракулада джентльменді көрдім, ал оны жойғысы келгендер жаман жігіттер еді, және бүгін де осыны көреміз: білімсіздік басқа адамдарды жоюға деген құштарлыққа әкеледі, гомосексуалдардың немесе әйелдердің зардап шегуіне әкеледі». Лангелла түсірілімнің басы өте ұйымсыз болғанын еске алады. Оператор ауыстырылды және жоспарлар үнемі өзгеріп тұрды. Алайда актер бұл процесс «жақсы аяқталды» деді. Бірақ Лангелланың ең жарқын естеліктері – басқа Дракуланы жасауға жасаған тырысы. «Мен Бела Лугози немесе Кристофер Ли сияқты болғым келмеді», - деп еске алады Лангелла. Сондықтан ол романды оқып, кейіпкердің «готикалық, сәнді, жалғыз, оның проблемасын түсінген ешкім жоқ, ол тірі қалу үшін қанға мұқтаж» екенін анықтады. Лангелла кейіпкердің әйелдерге әсер ететін тартымдылығы оның үлкен «ұсыну күшінің» кілті екенін түсінді, оны Лангелла пайдаланудан тартынбады.
Like Universal's earlier 1931 version starring Bela Lugosi, the screenplay for this adaptation of Bram Stoker's novel Dracula is based on the stage adaptation by Hamilton Deane and John L. Balderston, which ran on Broadway and also starred Langella in a Tony Award nominated performance. Set in the Edwardian period, and strikingly designed by Edward Gorey, the play ran for over 900 performances between October 1977 and January 1980. Langella also appeared in the play for a limited run in the West End. The play is also known for switching the names of the characters of Mina Harker and Lucy Westenra. When Badham was asked why he had also switched their names in his film, he said that he could not quite remember but that maybe he and Richter "felt like Mina was a dopey name and that Lucy was kind of a nice name". The film was shot on location in England, at Shepperton Studios and Black Park, Buckinghamshire. Locations in Cornwall doubled for the majority of the exterior Whitby scenes; Tintagel (for Seward's Asylum), and St Michael's Mount (for Carfax Abbey). The Castle Dracula was a glass matte painted by Albert Whitlock. Gilbert Taylor was the cinematographer, and the original music score was contributed by John Williams. According to Frank Langella, Count Dracula was "a dominant, aggressive force. He must have Miss Lucy or he dies. He wants what he wants and he doesn't analyze it. Dracula as a character is very erotic. A woman can be totally passive with Dracula: 'he made me drink, I couldn't help it.' Dracula seems to represent a kind of doorway to sexual abandonment not possible with a mere mortal. Besides, he's offering immortality. Actually, I can't think of a woman who wouldn't like to be taken if it's with love. If you take a woman by force and at the same time gently, you can't fail." Langella wanted to explore sides of the character which weren't shown before: "I decided he was a highly vulnerable and erotic man, not cool and detached and with no sense of humour or humanity. I didn't want him to appear stilted, stentorian or authoritarian as he's often presented. I wanted to show a man who, while evil, was lonely and could fall in love". Langella held this view many years after the release of the movie. In his 2017 interview during SITGES film festival he said that he "saw a gentleman in [Dracula], while the bad guys were the ones who wanted to destroy him, and we see that today in many instances: ignorance leads to the desire to destroy different people, there is the suffering of homosexuals, or women." Langella remembers that the beginning of shooting was very disorganized. The cinematographer was changed and they had continual changes of plans. However, the actor said that the process "turned out well" in the end. However, Langella's most vivid memories were his efforts to create a different Dracula. "I did not want to look like Bela Lugosi, or Christopher Lee", remembers Langella. He thus read the novel and found the character to be "gothic, elegant, lonely, without anyone who understood his problem, which consisted of the need for blood to survive." Langella also understood that the attraction that the character produced among women was key to realize his enormous "power of seduction", which Langella did not hesitate to use.
Кассалық жинақ
1979 жылы әлем бойынша кем дегенде үш «Дракула» фильмі шықты: осы фильм, Батыс Германиялық режиссер Вернер Герцогтың «Носферату вампирі» фильмі және «Ең алғашқы тістегі махаббат» комедиясы. Жорж Гамильтонның басты рөлде ойнаған «Ең алғашқы тістегі махаббат» комедиясының сәттілігі осы нұсқаға көрсетілген жауаптың әлсіз болуына себеп болуы мүмкін. Фильм АҚШ кассасында 455 кинотеатрда $3,141,281 кіріспен басталып, бірақ кассада үлкен табысқа жете алмады, жалпы $20,158,970 түсім жинады және студия үшін көңіл көншітпейтін нәтиже болды.
In 1979, at least three Dracula films were released around the world: this film, West German director Werner Herzog's retelling as Nosferatu the Vampyre, and the comedy Love at First Bite. The success of the jokey Love at First Bite, starring George Hamilton, may have been relevant to the muted response this version experienced. The film opened at number one at the US box office with an opening weekend gross of $3,141,281 nationally from 455 theaters but performed modestly at the box office, grossing $20,158,970 domestically, and was seen as something of a disappointment by the studio.
Сыни жауап
Роджер Эберт, «Чикаго Сан Таймс» газетінен, фильмге 4 жұлдыздың 3,5-ін берді: «Бұл қаншалықты әдемі Дракула, барлық көлеңкелер, қан, булану және Франк Лангелла мысықтай икемділікпен аңдып жүр. Фильм – өзін-өзі пародизациялауға бейім материалдардан актерлік шеберліктің, көркемдік безендірудің және көңіл-күйдің жеңісі. Бұл Дракула кейіпкерді алғашқы фильмдердегі таза түріне қайтарады». Джанет Маслин, «Нью-Йорк Таймс» газетінен, былай деді: «Экранға ақ түспен соңғы рет келгенде Дракула қанның бір бөлігін жоғалтты. Фильм нұсқасы стильден мүлдем құрғатылмаған, тіпті стильге толы. Бірақ оның көптеген эпизодтары қыздырылған, ал көңіл-күй эпизодтан эпизодқа күрт өзгереді, сондықтан уақыт өте келе қарқыны мағынасыз, тіпті шаршатады». Кино тарихшысы Леонард Мальтин фильмге 4 мүмкіндіктің 1,5 жұлдызын берді, оны «Лангелланың Бродвейдегі танымал түсіндірмесі, Брам Стокердің романына сәнді қорқыныш трюктері мен ойсыз өзгерістермен бұзылған» деп сипаттады.
Roger Ebert of the Chicago Sun Times, gave the film 3½ stars out of 4, writing: "What an elegantly seen Dracula this is, all shadows and blood and vapors and Frank Langella stalking through with the grace of a cat. The film is a triumph of performance, art direction and mood over materials that can lend themselves so easily to self satire This Dracula restores the character to the purity of its first film appearances " Janet Maslin of The New York Times, stated: "In making this latest trip to the screen in living color, Dracula has lost some blood. The movie version is by no means lacking in stylishness; if anything, it's got style to spare. But so many of its sequences are at fever pitch, and the mood varies so drastically from episode to episode, that the pace becomes pointless, even taxing, after a while." Film historian Leonard Maltin gave the film 1.5 out of a possible 4 stars, describing it as "Murky with Langella's acclaimed Broadway interpretation sabotaged by trendy horror gimmicks and ill conceived changes to Bram Stoker's novel."
Үй бейнесі
Фильм 1993 жылы Variety журналының барлық уақыттағы қорқынышты фильмдердің жалға алу тізіміне (Variety’s All Time Horror Rentals) енді, бірақ бірнеше жыл бойы салыстырмалы түрде кино саласында ұмытылып, белгісіздікке түсті, себебі АҚШ-тан тыс елдерде оның бейне нұсқасы өте шектеулі түрде таралды.
The movie made it onto Varietys All Time Horror Rentals in 1993, but it fell into relative cinematic obscurity for several years, partly due to it having a very limited video release outside of the US.
Видеоны бояулау
1979 жылғы театрлық нұсқасы кейінгі басылымдардан айқын түрде ерекшеленеді. 1991 жылы фильм кең экранды лазерлік дискіде қайта шығарылғанда, режиссер түс реңін өзгертуге шешім қабылдады, фильмнің түсін азайтып, солқындатты. Джон Бадхам фильмді қара-ақ түсте түсіруді ниеттенген (1931 жылғы монохромды фильмді және Горидің сахналық қойылымының өткір сезімін бейнелеу үшін), бірақ Universal Studios басшылары қарсылық білдірді. Оператор Гилберт Тейлорға фильмді ерекше өндіріс дизайнын көрсету үшін жылы, "алтын" түстерде түсіру ұсынылды. Алғашқы нұсқасы 1980-жылдардан бері кеңінен көрсетілген жоқ. Сирек телешоулардан басқа, мысалы, TCM арнасында панорамалық форматта көрсетілген, фильм іс жүзінде басылымнан тоқтатылған. 2018 жылы 2.35:1 экран қатынасымен жасалған жанкүйерлік редакция түпнұсқа лазерлік дискі мен VHS нұсқаларына, сондай-ақ түс реңін қалпына келтірді, ал келесі жылы ресми шығарылымға ықпал еткен түсірілім фотосуреттері мен анықтамалық материалдар пайдаланылды. 2019 жылдың шілде айында Shout! Factory компаниясы Дракуланың 1979 жылғы түсті театрлық нұсқасын Blu-ray дискісінде шығаруға лицензия алғанын хабарлады; ол 2019 жылдың қарашасында жарық көрді. Бұл 1979 жылғы түпнұсқа Дракуланың 1982 жылы VHS және лазерлік дискіде шығарылғаннан бері алғаш рет коммерциялық түрде қолжетімді болуы. Сондай-ақ, бұрын қолжетімді болған түсі азайтылған нұсқасы да басқа дискіде қоса берілген. 2020 жылдың қарашасында Black Hill Pictures және KOCH Media компаниялары 1979 жылғы Дракуланың түсті нұсқасын қамтитын, жаңадан қалпына келтірілген "кинолық басылымды" Blu-ray (B/2 аймағы) форматында шығарды. Бұл 1979 жылғы түпнұсқа нұсқасы Shout! Factory компаниясының ескі басылымынан кейін, жоғары сапалы бастапқы материалдарды пайдаланып екінші рет коммерциялық түрде қолжетімді болды.
The 1979 theatrical version looks noticeably different from later prints. When the film was reissued for a widescreen laserdisc release in 1991, the director chose to alter the colour timing, desaturating the look of the film. John Badham had intended to shoot the film in black and white (to mirror the monochrome 1931 film and the stark feel of the Gorey stage production), but Universal Studios executives objected. Cinematographer Gilbert Taylor was prompted to shoot the movie in warm, "golden" colours, to show off the distinctive production design. The original version has not been widely screened since the 1980s. Other than an occasional broadcast, such as on TCM in a pan and scan format, the movie has effectively been out of print. In 2018, a 2.35:1 aspect ratio fan edit restored the theatrical colour timing based on the original laserdisc and VHS releases, as well as set photography and reference materials prompting an official release the following year. A July 2019 Shout! Factory announcement revealed that the movie had been licensed to release the original 1979 theatrical colour version of Dracula on Blu ray; it was released in November 2019. This is the first time the original 1979 Dracula has been made commercially available since first being released on VHS and laserdisc in 1982. It also includes the previously available desaturated version on another disc. In November 2020, Black Hill Pictures and KOCH Media released a newly restored "cinema edition" featuring the 1979 colour version of Dracula on Blu ray (Region B/2). This is the second time the original 1979 version has been made commercially available making use of higher quality source materials after the release of Shout! Factory's more aged uprint.