Кіріспе

Музыкалық аспап

Хотчику, кейде хоччику деп латын әрпімен жазылатын, – жапондық аэрофон, бамбуктан жасалған флейта, бамбук тамырларынан өңделген. Бамбук тамыры тазартылып, тегістелгеннен кейін, бұрынғы тамырлардың орнында көптеген кішкентай дөңгелек түйіндері бар бет пайда болады. Осы бамбук өсімдігінің бөлігі шакухачи жасауға да қолданылады, бірақ шакухачиден айырмашылығы, хотчикудың ішкі (қоңсы) және сыртқы беттері лакталмайды, ал ауыз тесігіне инкрустация енгізілмейді. Хотчикудың ішкі қоңсының түйіндеріндегі мембраналар шакухачиге қарағанда көбінесе жақсы сақталады, бірақ ескі комсо шакухачиде де осы қасиет кездеседі. Осы ерекшеліктер аспапты көзге көрінетін және естілетіндей табиғи етеді. Хотчику кейде «жинаши нобекан» деп аталады, яғни «жи [қазіргі шакухачиде бетін тегістеу үшін қолданылатын саз және лак қоспасы] жоқ, бір бөлік». Хотчику жасау немесе сақтау үшін екі бөлікке бөлінбейді, бұл қазіргі шакухачиге тән емес. Хотчикудың алдыңғы жағында саусақтар үшін төрт тесік, артқы жағында бас бармақ үшін бір тесік болады. Аспаптың диапазоны кем дегенде екі октаваны құрайды, ал сапалы жасалған және тәжірибелі музыканттың қолында болса, одан да кеңейеді. Оны бамбукқа қарай ұзындығын өзгертуге болады, ұзын аспаптардың жиілігі пропорционалды түрде төмендейді. Хотчику әдетте шакухачидің басқа түрлерінен ұзын, қалың және ауыр болады. Хотчикуда ойнау техникасы шакухачи техникасына ұқсас, бірақ хотчикудың дыбысы нәзік және қазіргі заманғы, тазартылған (жи ари немесе жисіз) шакухачиге қарағанда музыкалық шкалаға нашар үйлесімді болуы мүмкін. Хотчикудың үрлеу жиегінің бұрышы қазіргі шакухачиге қарағанда осқа перпендикулярға жақын, бірақ бұл көбінесе бамбук мөлшеріне байланысты жасаушының таңдауы. Ескі комсо және миоан шакухачиде де осы қасиет бар, бірақ хотчикудан айырмашылығы, оларда әдетте инкрустацияланған үрлеу жиегі болады. Бұл ерекшелік, лакталмаған қоңсымен бірге, аспапқа қатаң және демді дыбыс береді. Табиғи құрылысының арқасында хотчику көбінесе (吹禅) (су-дзэн медитациясы) үшін қолданылады. Дәстүрлі хонкёкуды ойнауды әдетте тәжірибелі шакухачи музыканттары ғана орындайды, себебі хонкёкуға қажетті үрлеу және саусақпен ойнау техникаларын өзгерту қажет. Хотчику әдетте стандартты музыкалық шкалаға келтірілмейді, сондықтан басқа аспаптарға сүйемелдемейді.

және дәстүрлі

"Хотчику" термині Ватцуми Досо арқылы танымал болды. Дәстүрлі комсо шакухачи үш негізгі айырмашылықпен өте ұқсас болды. Біріншіден, Досо және Окуда сияқты қазіргі заманғы хотчику орындаушылары көбінесе ерекше ұзын шакухачиді жақсы көреді, ал комсо шакухачи 2,1 шакудан (бірлік) аспайтын. Екіншіден, комсо шакухачиде кіріктірілген ауыздық болады, ол үрлеу жиегін артық ылғалдан және шіруден қорғайды. Үшіншіден, джи қолданылмаса да, ішкі жағы уруши ағашының шырынынан жасалған табиғи лакпен боялған, ол ежелден Жапонияда қолданылып келеді. Ауыздықтың кіріктірілуі сияқты, бұл да ішкі кеңістікті артық ылғалдан қорғайды және флейтаның беріктігіне үлес қосады. Уруши және ауыздық кіріктірілмегендіктен, хотчику ойналғанда бірте-бірте ылғал сіңіріп алады, бұл дыбыстың тұрақсыздығына әкеледі. Комсо шакухачи да нақты шкалаға сай келмегенмен, оларды көбінесе бірге ойнауға болады. Олардың тесіктерінің орналасуы басқа шакухачиден есептелген немесе көшірілген болғандықтан, нақты хонкёку пьесасын кез келген шакухачиде шамамен бірдей ойнауға болады. Хотчику тіпті көбірек еркіндік береді; Ватазуми Досоның кейбір аспаптары тіпті бамбуктан жасалған, кейде тесіктері кездейсоқ түрде тесілген. Хоччикуді шакухачиден жалпы алғанда ажырату қиын болуы мүмкін, себебі шакухачидің көптеген түрлері бар. Комсо шакухачиден басқа, Джон Кайзан Нептун сияқтылар жасаған қазіргі заманғы джи-наси нобекан шакухачилері де бар, олар заманауи (батыс) музыкалық аспаптармен ойнауға бейімделген. 1871 жылы Фуке сектасы таратылғаннан кейін, қазіргі заманғы шакухачилерді дәлірек қосымша реттеу үшін екі бөлікке бөліп жасау қалыптасты, бірақ Дзен практикасында қолданылатын шакухачи бастапқыда "нобекан" шакухачи болды. "Шакухачи" термині осылардың барлығын, соның ішінде комсо шакухачиді қамтиды және оны тек аспаптың қазіргі заманғы, музыкалық нұсқасына қатысты деп түсінбеу керек.