Кіріспе

Апокалиптикалық қосымша Вулгатаға (70-218 жж.) Езраға жатқызылатын апокрифтік еңбек. 2 Езра (сондай-ақ 4 Езра, Латын Езрасы немесе Латын Езра деп аталады) – Киелі кітаптың кейбір ағылшын тіліндегі нұсқаларындағы апокалиптикалық кітап. Дәстүр бойынша, бұл кітап б.з.б. V ғасырдағы Езра деген жазушы және дін қызметкеріне жатқызылады, ал кітап оны б.з.б. VI ғасырлық Шелтиэльмен теңейді. 2 Езра Эфиопия Православ шіркеуінде (Шығыс Православиесінің бір бөлігі) Киелі кітаптардың қатарына кіреді, бірақ Рим католиктері, протестанттар және көптеген Шығыс Православ христиандары оны апокрифтердің қатарына жатқызады. Иероним 2 Езраны өзінің Вулгата аудармасынан шығарды, бірақ 9 ғасырдан бастап латын мәтіні Вулгатаға қосымша ретінде сирек кездеседі, ал 13 ғасырдан кейін оның қолданылуы кеңейді.

Атау беру ережесі

Езраның 1-кітабындағыдай, осы кітаптың нөмірлері туралы да шатасушылықтар бар. Иеронимнің "Вулгатасында" Езра кітабының тек бір кітабы бар, бірақ Клименттің "Вулгатасында" Езраның 1, 2, 3 және 4 кітаптары бөлек кітаптар болып келген. Женевалық Киелі кітаптан кейін протестант жазушылары Вульгатаның 1 және 2 Езраларын Езра және Нехемия деп атады; ал Вульгатаның 3 және 4 Езраларын тиісінше 1 Езра және 2 Езра деп атады. Содан кейін бұл кітаптар ағылшын тіліндегі Киелі кітаптардағы жалпы атауларға айналды. Ортағасырлық латын қолжазбалары оны 4 Езра деп көрсеткен, және бүгінгі күнге дейін бұл атау 3–14 тараулары үшін қазіргі сын басылымдарда қолданылады, олар көбінесе латын тілінде, оның ең толық үлгілерінің тілінде жазылған. Бұл мәтін Ежелгі Келісімнің қосымшасында славян тіліндегі Киелі кітапта 3 Езра деп аталады, ал грузин православие Киелі кітабында оны 3 Езра деп санайды. Бұл мәтін кейде Езраның Апокалипсисі деп те аталады (3–14 тараулары Езраның еврей Апокалипсисі немесе 4 Езра деп белгіленеді. Қазіргі сын басылымдарда 1–2 тараулар 5 Езра, ал 15–16 тараулар 6 Езра деп аталады). Богарт Иеронимнің сілтеме жасаған "Езраның төртінші кітабы" қазіргі 5 Езра мен 6 Езраның біріктірілген түріне сәйкес келуі мүмкін екенін болжайды және осы тараулардың латын қолжазбаларының қосымшада бірге кездесетін бірнеше мысалдарын көрсетеді.

5 Езра

Екінші Езра кітабының алғашқы екі тарауы тек латын нұсқасында ғана табылады және ғалымдар оларды 5 Езра деп атайды. Көптеген ғалымдар олардың христиандық тегін көрсетеді; олар Құдайдың яһудилерді қабылдамағанын және Құдай Ұлының көрінісін баяндайды. Бұл жұмысқа кейінірек (болжам бойынша үшінші ғасырда) қосылған деп есептеледі.

6 Езра

Соңғы екі тарау, сондай-ақ ғалымдардың айтуынша 6 Езра, автор жауап іздейді, Әйүптің азаптаудың мәнін түсінуге жасаған тырысысына ұқсас, бірақ автор Әйүпке берілген жауапты қабылдамайды және тілемейді. Сыншылар кітабының негізгі бөлігін, латын нұсқасында ғана және грек тіліндегі фрагменттерде кездесетін тарауларды есептемегенде, бір автор жазғанына күмән келтіреді. Калиш, Де Фей және Чарльз мәтінге кемінде бес адамның еңбек еткенін айтады. Алайда Гункель кітаптың тұтастығына назар салып, оның бір автордың туындысы екенін көрсетеді; сондай-ақ 4 Езраның авторы Сириялық Барухтың Апокалипсисін де жазған болуы мүмкін деген пікір бар. 4 Езраға сәйкес тараулар, яғни 2 Езраның 3–14 тараулары, Эфиопия Православтық Шіркеуінің канонындағы II Изра кітабын құрайды; оны шіркеудің ертедегі әйялары, әсіресе Миландық Амвросий, «Езраның үшінші кітабы» деп жиі келтірген. Иероним оны апокриф деп санайды. Ол көптеген үлкен ағылшын тіліндегі Киелі кітаптарда, Киелі кітап апокрифтерінің бөлігі ретінде де кездеседі, мысалы, Кинг Джеймс нұсқасы, Түзетілген нұсқа, Түзетілген стандартты нұсқа және Католик Дуай-Реймс Киелі кітабының ең алғашқы басылымдарында. Католик шіркеуіндегі 1962 жылғы Миссалдың ерекше формасының дәстүрлі Реквиемдік Мессасының кіріспесі 2:34–35 аяттарына негізделген: «Оларға мәңгілік тыныштық бер, Раббым, және оларға мәңгілік жарық нұрын сыйла». Кітаптан бірнеше литургиялық дұғалар да алынған. Сол тараудың 36 және 37 аяттары Елуінші күннің сейсенбісіндегі Интроитте келтірілген: «Accipite jucunditatem gloriae vestrae, alleluia: gratias agentes Deo, alleluia: qui vos ad caelestia regna vocavit, alleluia, alleluia, alleluia. Пс. 77 Attendite, popule meus, legem meam: inclinate aurem vestram in verba oris mei. Gloria Patri. Accipite. – Ұлылықтарыңыздың қуанышын қабылдаңыз, аллилуя, Құдайға шүкіршілік ете беріңіз, аллилуя, Ол сіздерді көктегі Патшалыққа шақырды, аллилуя, аллилуя, аллилуя. 77-Забур: «Уа, халқым, заңымды тыңдаңдар, аузымнан шыққан сөздерге құлақ салыңдар! Құдай мақтаулы болсын. Қабылдаңыз». Рим Миссалындағы Рождество күнінің Күтуі үшін Аллилуия аяты 16-тараудың 52-аятынан алынған. Кристофер Колумб өзінің алғашқы саяхатына қаржылай қолдау көрсету үшін Католик монархтарына жүгінген кезде, жердің алты бөлігі құрлықтан, бір бөлігі судан жасалғанын сипаттайтын 6:42 аятын келтірді. Бұл кітап «Барлық қасиеттілер күні» мерекесіндегі Евсенсон қызметінде оқылатын жазба ретінде тағайындалған.