Кіріспе

Галло-рим дінінде Суцелл немесе Суцеллос (/s//uː/'/k//ɛ//l//ə//s/) – үлкен балға (немесе соққы) және олла (немесе шелек) ұстаған құдай. Бастапқыда кельт құдайы болған оның культі галло-римдіктер ғана емес, сонымен қатар көршілес Раетия және Британия халықтары арасында да белгілі дәрежеде дамыды. Ол егіншілік және шарап жасаумен байланысты, әсіресе Эдуи аймағында.

Мүсіндер

Ол әдетте қасқыр терісін киген, ұзын сапты балғамен немесе тігілген сыра шелекпен орта жастағы сақалды ер адам ретінде бейнеленеді. Оның серігі Нантосуэлта кейде оның қасында көрсетіледі. Екеуі бірге болғанда, олар өркендеу мен отбасылық өмірмен байланысты символдармен бірге болады. Мец қаласына жақын Сарребургтағы мәшһүр рельефте Нантосуэлта сол жаққа қарап тұр. Сол қолында екі дөңгелек тесігі және үшкір шатыры бар, ұзын бағанаға ілінген кішкентай үй сияқты затты ұстап тұр – бұл, мүмкін, көгершін үйі. Оң қолымен цилиндр пішіндес құрбандық тақтасына құятын патераны ұстап тұр. Оң жақта сақалды, оң иығына плащ жамылған көйлек киген Сукселл тұр. Оң қолында балғасын, сол қолында тостағанды ұстап тұр. Суреттердің үстінде арнау жазуы, ал олардың астында өте төмен рельефте қара қанатты құс бейнеленген. Бұл мүсінді Рейнах әріптердің түріне сүйене отырып, бірінші ғасырдың соңына немесе екінші ғасырдың басына жатқызған.

Орындары мен міндеттері

Италияда Сильван орман мен далаларды қорғайды деп есептелген. Ол мүліктердің шекараларын жергілікті сильванилермен бірге, әр мүлік үшін үштен қадағалап отырды. Бұл – үйдің сильваны, даланың сильваны және шекараның сильваны. Сильван мал бағына да қамқорлық жасайды, олардың өнімділігіне кепілдік береді және қасқырлардан қорғайды, сондықтан ол көбінесе қасқыр терісін киеді. Солтүстікке қарай Галлияға жеткенде, Сильван Сукелмен бірігіп, Сукел Сильван деген біріктірілген құдай пайда болды. Сукел соққы мен ыдысты алып жүретін. Соққының құрылыс жұмыстарына және қоршау тіректерін орнатуға (шекара белгілеуге) арналғаны болжамдалған, бірақ бұл әлі нақты емес. Грин Сукелдің сондай-ақ жер асты құдайымен байланысты болуы мүмкін екенін, әсіресе тірілер мен өлгендер арасындағы шекараны сақтауда екенін айтады.

Этимология

Галлия тілінде "cellos" түбірін "соққы беруші" деп түсіндіруге болады, ол Proto Indo European *keldo-s түбірінен шыққан, содан латын тіліндегі "per cellere" ("соққы беруші"), грек тіліндегі "klao" ("жару") және литва тіліндегі "kálti" ("соғу, ұру") сөздері пайда болған. "Su" префиксі "жақсы" немесе "жақсырақ" мағынасын білдіреді және көптеген галликалық жеке есімдерде кездеседі. Сондықтан Сукелл есімін көбінесе "жақсы соққышы" деп аударады. Кельт танушысы Бланка Мария Проспер басқа бір этимология ұсынады, ол Proto Indo European *kel – "қорғау" түбірінен туындағандығын айтады, яғни *su kel mó(n) – "жақсы қорғанысқа ие" немесе *su kel mṇ – "жақсы қорғаушы, жақсы қорғаныс беру" деген мағынадағы агенттік түзілім, тематикалық туындысы көлбеу сабақта *su kel mn o (кейін жеңілдету және ассимиляция процестерінен өткенімен), сондай-ақ түбірдің екінші толық түрі. Проспер бұл есімді инду мифологиясында кездесетін Сушарман сияқты үнді жеке есімімен салыстыруға болатынын ұсынады.