Кіріспе

Польша театр және кино режиссері, актер Ричард Болеславский (шын аты Болеслав Ришард Сржедницкий; 4 ақпан 1889 – 17 қаңтар 1937) – поляк театр және кино режиссері, актер және актерлік өнерді оқытушы.

Өмірбаян

Ричард Болеславский 1889 жылғы 4 ақпанда Могилёв-Подольскийде, Ресей империясында, католик дініндегі поляк отбасында дүниеге келген. Тверь атты әскерлер офицерлік мектебін бітірген. Константин Станиславский мен оның көмекшісі Леопольд Сулержицкий басқаратын Мәскеу өнер театрының бірінші студиясында актерлік өнерді меңгерген. Онда ол «жүйемен» танысқан. Бірінші дүниежүзілік соғыста Болеславский Ресей империясы құлағанға дейін патшалық Ресей тарапынан кавалерия лейтенанты болып шайқасқан. 1917 жылғы Қазан революциясынан кейін туған жері Польшаға кетіп, алғашқы фильмдерін сонда түсірген. Туған есімін айту қиын болғандықтан, Ришард Болеславский деген есімді қабылдаған. Оның «Висладағы ғажайып» (Cud nad Wisłą) фильмі – 1919-1921 жылдардағы Польша-Совет соғысы кезінде Висла өзеніндегі поляктардың жоғары тұрған советтік Ресей күштерінен тамаша жеңісі туралы жартылай деректі фильм. Болеславский кем дегенде үш рет үйленген және соңғы әйелі Нормадан бір ұлы болған. Болеславский даниялық режиссер Карл Теодор Дрейердің режиссерлік еткен «Бір-бірімізді жақсы көрейік» (Die Gezeichneten, 1922) неміс үнсіз фильмінде ойнаған. 1922 жылдың қыркүйегінде Нью-Йоркке келген, онда ол енді «Ричард Болеславский» (оның аты ағылшын тілінде жазылған) деп танылып, Мария Успенскаямен бірге Станиславскийдің «жүйесін» (АҚШ-та әдістемелік актерлікке айналған) оқытуды бастаған. 1923 жылы Нью-Йоркте Америкалық лабораториялық театрын құрған. Оның студенттерінің арасында Ли Страсберг, Стелла Адлер және Гарольд Кларман болды, олардың барлығы Станиславскийдің әдістерін қолданған алғашқы американдық актерлік ансамбль – Групп Театрының (1931-1940) негіздейтін мүшелері болды. Болеславскийге Голливуд фильмдерін түсіруге келісімшарт ұсынылып, ол сол кездегі ірі жұлдыздармен бірнеше маңызды фильмдер түсірген. 1937 жылғы 17 қаңтарда, 48 жасқа толуға бірнеше апта қалғанда жүрек тоқтауынан кенеттен қайтыс болған. Ол Шығыс Лос-Анджелестегі Кальварий зиратына жерленген. Болеславскиймен «Кәсіреттер» (1935) сценарийінде жұмыс істеген Хью Уолполл 1937 жылғы «Джон Корнелиус» романын оған «Естелік ретінде» өлеңімен арнаған. Кино индустриясына қосқан үлесі үшін Болеславский 7021 Голливуд бульвары мекенжайындағы Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызы бар.