Кіріспе

Нигериядағы кәсіподақтардың бас ұйымы – Нигерияның Еңбек Конгресі (NLC). Нигерияның Еңбек Конгресі (NLC) – Нигериядағы кәсіподақтардың бас ұйымы.

Тарих

Нигерияның Еңбек конгресі 1978 жылдың желтоқсанында төрт түрлі ұйымның бірігуі нәтижесінде құрылды: Нигерияның Кәсіподақтар Конгресі (NTUC), Еңбек Бірлігі Фронты (LUF), Біріккен Еңбек Конгресі (ULC) және Нигерия Жұмысшылар Кеңесі (NWC). Алайда, Муртала Мохаммед басқарған, жаңадан құрылған Федералды Әскери Үкімет, жаңа ұйымды мойындаудан бас тарды және оның орнына кәсіподақтар мен олардың басшыларының қызметін тексеру үшін Адебии Трибуналын құрды. Трибунал 1976 жылы есеп берді және барлық қолданыстағы кәсіподақ орталықтарының «суық соғыс» идеологиясын таратып, халықаралық кәсіподақ федерацияларынан қаржыландыруға тәуелді екенін және қаражатты тиімсіз басқаратынын мәлімдеді. Бұл барлық төрт орталықты тыйым салу үшін негіз ретінде пайдаланылды, ал М.О. Абиодун кәсіподақтардың әкімшісі болып тағайындалды. Ол жаңа Нигерия Еңбек Конгресінің құрылымын қабылдады, бірақ шамамен 1500 мүше кәсіподақ 42 өндірістік кәсіподаққа және 20 аға қызметкерлерді білдіретін 19 кәсіподаққа қайта құрылды. 1978 жылы Нигерия Еңбек Конгресі құрылды, оған 42 өндірістік кәсіподақ мүше болды. Бұл – кәсіподақтардың жалғыз заңды федерациясы болуы керек еді. Тарихы барысында әскери режимбен болған қақтығыстар екі рет ҰЭК-нің ұлттық органдарын таратуға әкелді: біріншісі 1988 жылы генерал Ибрагим Бабангиданың әскери режимі кезінде, екіншісі 1994 жылы генерал Сани Абачаның режимі кезінде. 1996 жылы 42 филиал парламенттік акті бойынша 29 филиалға біріктірілді. Бағаның өсуі Олусегун Обасанжо үкіметінің субсидияларды күрт қысқарту және отынды сатып алу мен сатуды либералдау туралы шешімінің салдары болды. 2004 жылдың қыркүйегінде ҰЭК федералды үкіметке жан-жақты отын салығын қайта енгізу туралы шешімді кері қайтаруға немесе бүкіл ел бойынша наразылық акциясын ұйымдастыруға ультиматум берді. Отын бағасын өсіру жоспарлары туралы хабарланғаннан кейін, ҰЭК президенті Адамс Ошиомхоле 2004 жылдың 9 қазанында Ннамди Азикиве әуежайындағы наразылық акциясы кезінде тұтқындалды деп мәлімдеді. Ұйымның мәлімдемесіне сәйкес, Ошиомхоле «Мемлекеттік қауіпсіздік қызметінің (МҚҚ) он бестен астам қызметкерлері тарапынан ұрланып, жерге түсіріліп, нөмірі жоқ Peugeot 504 вагонына салынды». Мемлекеттік қауіпсіздік қызметі бұл мәлімдемені «сенсациялық және дұрыс емес хабарлау» деп сипаттап, ҰЭК президентінің далалық оперативтік қызметкерлермен «жаңсақ түсініксіздікке» тап болғанын, бірақ мәселе тез шешілгенін мәлімдеді. Президенттің өкілі Ошиомхоле әуежайда «сұхбаттасуға» шақырылғанын, тұтқындалмағанын мәлімдеді. 2005 жылы заң өзгертіліп, басқа кәсіподақ федерацияларына үкіметтік мойындау алуға және жоғары лауазымды қызметкерлердің кәсіподақтарына ҰЭК-ке қосылуға рұқсат берілді. Жыл соңына қарай оның 43 филиалы болды, олар 2016 жылғы мәліметтер бойынша 4 миллионнан астам мүшесін білдірді. ҰЭК-нің ең күшті наразылықтарының бірі 2012 жылдың қаңтарында президент Гудлак Джонатанның басшылығымен болды. Президент және оның экономикалық командасы отынға субсидия төлеу елдің миллиардтаған найраларын жоғалтып жатыр деп мәлімдеді және «Нигерияны мұнайды өңдегеннен кейін импорттауға мәжбүр еткен» нашар жұмыс істеп тұрған мұнай өңдеу зауыттарына инвестициялау үшін жылына шамамен 4,2 миллиард фунт стерлинг үнемдеуге болады деді. Президент үкіметінің енді мұнай өндірушілерге отын субсидиясын төлеуге мүдделі еместігін айтты. Бұл отын бағасын литріне 65 найрадан шамамен 141 найраға дейін өсірді, яғни жүзден астам пайыздық өсімді білдірді. Отынға субсидияны алып тастау науқаны оның кабинетіндегі министрлер тарапынан қолдау тапты және көбінесе сол кездегі қаржы министрі/экономиканы үйлестіруші министрі доктор Нгози Оконжо Ивеала басқарды. Үкімет 2012 жылдың қаңтарында отынға субсидияны алып тастайтынын жариялады, бұл Нигерия Еңбек Конгресі тарапынан қарсы алынды. Сол кездегі ҰЭК президенті Абдулвахид Омар, егер үкімет отын субсидиясын жою жоспарларын жалғастырса, Нигерияда кең ауқымды жаппай наразылықтар болады деп мәлімдеді. 2012 жылдың 9 қаңтарында Нигерияда және Лагос, Абуджа, Порт-Харкорт және Кано сияқты ірі қалаларда жаппай наразылықтар басталды. Бұл наразылықтар экономиканы парализдеді, өйткені ұлттың барлық жұмыс күші толығымен тоқтатылды және ол бес жұмыс күнінен астам уақытқа созылды. Бұл сол кездегі президент Джонатанды тікелей теледидар арқылы үкімет отын бағасын субсидиялап, оны галлонына 2,75 долларға дейін төмендететінін жариялауға мәжбүр етті. Бұл наразылық федералды үкімет тарапынан жасалған мәлімдемеден кейін тоқтатылды. Нигерияның Кәсіподақтар Конгресімен бірге ҰЭК 2023 жылғы Нигерияның жалпы сайлауында Питер Оби мен Еңбек партиясын қолдады, бұл ҰЭК 2002 жылы құрған партия. Бұл – кәсіподақтың саяси партияны ашық қолдаған алғашқы реті.

Әйелдер қанаты

Ұлттық әйелдер комиссиясы – NLC-нің ұлттық әйелдер бөлімі. Ол 2003 жылы әйелдердің кәсіби одақтың істеріне қатысуын ұлғайту мақсатымен құрылды. 1983 жылдан бастап, жұмыс істейтін әйелдерді тану қажеттілігі штат астаналарында әйелдер бөлімдерінің ашылуына себеп болды. Қазіргі таңда NLC-нің облыстық филиалдарында әйелдер комитеті бар, ал комитет төрағасы облыстық NLC-нің басқару кеңесіне автоматты түрде мүше болады. Ұлттық деңгейде Ұлттық әйелдер комиссиясының басшысы NLC вице-президенті лауазымын автоматты түрде иеленеді. Ұлттық әйелдер комиссиясының президенті – Рита Гойит жолдас.