Өлі теңіз кітаптары: ежелгі еврей қолжазбалары, б.з.д. 3 ғ-дан б.з. 1 ғ-ға дейінгі кезеңнен. Библиялық канондар, христиандық және равиншілік еврейлік тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көне еврей қолжазбалары
Ancient Jewish manuscripts
Өлі теңіздегі шиыршықтар деп те аталатын Құмран үңгірлеріндегі шиыршықтар – Екінші ғибадатхана дәуіріндегі көне еврей қолжазбаларының жиынтығы. Олар 1946-1956 жылдар аралығында, 10 жыл ішінде, Батыс Жағалаудағы, Өлі теңіздің солтүстік жағалауындағы Эйн Фешха маңындағы Құмран үңгірлерінде табылған. Б.з.д. 3 ғасырдан бастап б.з. 1 ғасырына дейінгі аралықта жазылған Өлі теңіз шиыршықтары кейіннен Киелі кітап канондарына енгізілген кітаптардың ең көне қолжазбаларын, сондай-ақ Екінші ғибадатхана дәуірінің соңғы кезеңінен тараған Киелі кітаптан тыс және деутероканондық қолжазбаларды қамтиды. Олар христиандық пен раввиндік иудаизмнің қалыптасуына жаңаша түсінік береді. 15 000-ға жуық шиыршық пен шиыршық фрагменттері Иерусалимде орналасқан Израиль мұражайындағы Кітаптың киелі үйінде сақталады. Өлі теңіз шиыршықтарына қатысты Израиль үкіметінің қамқорлығын Иордания мен Палестина билігі аумақтық, құқықтық және гуманитарлық негіздермен таластырады, себебі олар негізінен Иорданияның Батыс Жағалауды аннексиялауынан кейін табылды және Иордания 1967 жылғы араб-израиль соғысын жоғалтқаннан кейін Израильге берілді. Израильдің талаптары негізінен тарихи және діни негіздерге сүйенеді, олар еврей тарихындағы және иудаизм мұрасындағы маңыздылығынан туындайды. Өлі теңіз аймағында мыңдаған жазу фрагменттері табылды. Олар табиғи факторлар немесе адамның араласуы салдарынан зақымдалған үлкен қолжазбалардың қалдықтарын білдіреді, олардың көп бөлігі тек кішкентай мәтін үзінділерін сақтайды. Дегенмен, жақсы сақталған және дерлік толыққанды қолжазбалардың саны аз – Құмран үңгірлерінен табылғандардың арасында оннан да аз. Зерттеушілер 11 үңгірден (1946/1947 және 1956 жылдары табылған) 981 түрлі қолжазбадан тұратын жинақ құрастырды. Бұл үңгірлер Яһуда шөлінің шығысындағы Хирбет Құмранның эллинистік еврей қонысының жанында орналасқан. Үңгірлер Өлі теңіздің солтүстік-батыс жағалауының батысында орналасқан, сондықтан олар осылай аталады. Археологтар бұл шиыршықтарды ежелгі еврей сектасы – эссендермен байланыстырады, бірақ кейбір жаңа түсіндірмелер бұл байланысты күмәнге ұшыратады және Иерусалимдегі діни қызметкерлер, садокиттер немесе басқа белгісіз еврей топтары оларды жазды деп санайды. Қолжазбалардың көпшілігі еврей тілінде, ал кейбіреулері арамей тілінде (мысалы, Құдайдың Ұлы мәтіні; түрлі аймақтық диалекттерде, соның ішінде набаталық диалектісінде) және аздаған саны грек тілінде жазылған. Яһуда шөліндегі жаңа табыстар латын (Масададан) және араб (Хирбет әл-Мирдтен) тілдерін қосады. Мәтіндердің көп бөлігі парқментке, ал кейбіреулері папирусқа, ал біреуі мысқа жазылған. Ғылыми консенсусқа сәйкес, Өлі теңіз шиыршықтары б.з.д. 3 ғасыр мен б.з. 1 ғасыры аралығында жазылған, бірақ Яһуда шөліндегі байланысты жерлерден табылған қолжазбалар б.з.д. 8 ғасырға дейін, ал кейбіреулері б.з. 11 ғасырына дейін созылады. Сол жерлерден табылған қола монеталар Хасмоней патшалығының билеушісі Иоанн Гирканнан басталатын (б.з.д. 135-104 жылдары) және бірінші еврей-рим соғысы (66-73 жылдары) кезеңінде жалғасатын серияны құрайды, бұл қолжазбалардың палеографиялық және радиокөміртектік мерзімдемесін растайды. Кейбір шиыршықтардың нашар сақталғандығына байланысты ғалымдар олардың барлық мәтіндерін анықтай алмады. Анықталған мәтіндер үш негізгі топқа бөлінеді: шамамен 40% -ы еврей жазбаларының көшірмелері. Тағы шамамен 30% -ы Екінші ғибадатхана дәуіріне жататын мәтіндер, олар кейіннен Еврей Киелі кітаптарының канонына енбеген, мысалы Енох кітабы, Юбилейлер кітабы, Тобит кітабы, Сирахтың даналығы, Забур 152-155 және т.б. Қалған 30% -ы бұрын белгісіз құжаттардан тұратын сектанттық қолжазбалар, олар белгілі бір сектаның немесе үлкен иудаизмдегі топтардың ережелері мен сенімдеріне жарық түсіреді, мысалы Қоғамдық ереже, Соғыс түрленуі, Хабакук туралы Пешер және Бата беру ережесі.
The Dead Sea Scrolls, also called the Qumran Caves Scrolls, are a set of ancient Jewish manuscripts from the Second Temple period. They were discovered over a period of 10 years, between 1946 and 1956, at the Qumran Caves near Ein Feshkha in the West Bank, on the northern shore of the Dead Sea. Dating from the 3rd century BCE to the 1st century CE, the Dead Sea Scrolls include the oldest surviving manuscripts of entire books later included in the biblical canons, along with extra biblical and deuterocanonical manuscripts from late Second Temple Judaism. At the same time, they cast new light on the emergence of Christianity and of Rabbinic Judaism. Almost all of the 15,000 scrolls and scroll fragments are held in the Shrine of the Book at the Israel Museum, located in the city of Jerusalem. The Israeli government's custody of the Dead Sea Scrolls is disputed by Jordan and the Palestinian Authority on territorial, legal, and humanitarian grounds—they were mostly discovered following the Jordanian annexation of the West Bank and were acquired by Israel after Jordan lost the 1967 Arab–Israeli War—whilst Israel's claims are primarily based on historical and religious grounds, given their significance in Jewish history and in the heritage of Judaism. Many thousands of written fragments have been discovered in the Dead Sea area. They represent the remnants of larger manuscripts damaged by natural causes or through human interference, with the vast majority holding only small scraps of text. However, a small number of well preserved and near intact manuscripts have survived—fewer than a dozen among those from the Qumran Caves. Researchers have assembled a collection of 981 different manuscripts (discovered in 1946/1947 and in 1956) from 11 caves, which lie in the immediate vicinity of the Hellenistic Jewish settlement at the site of Khirbet Qumran in the eastern Judaean Desert, in the West Bank. The caves are located about west of the northwestern shore of the Dead Sea, whence they derive their name. Archaeologists have long associated the scrolls with the ancient Jewish sect known as the Essenes, although some recent interpretations have challenged this connection and argue that priests in Jerusalem, or Zadokites, or other unknown Jewish groups wrote the scrolls. Most of the manuscripts are written in Hebrew, with some written in Aramaic (for example the Son of God Text; in different regional dialects, including Nabataean) and a few in Greek. Discoveries from the Judaean Desert add Latin (from Masada) and Arabic (from Khirbet al Mird). Most of the texts are written on parchment, some on papyrus, and one on copper. Though scholarly consensus dates the Dead Sea Scrolls to between the 3rd century BCE and the 1st century CE, there are manuscripts from associated Judaean Desert sites that are dated to as early as the 8th century BCE and as late as the 11th century CE. Bronze coins found at the same sites form a series beginning with John Hyrcanus, a ruler of the Hasmonean Kingdom (in office 135–104 BCE), and continuing until the period of the First Jewish–Roman War (66–73 CE), supporting the paleography and radiocarbon dating of the scrolls. Owing to the poor condition of some of the scrolls, scholars have not identified all of their texts. The identified texts fall into three general groups:
About 40% are copies of texts from Hebrew scriptures. Approximately another 30% are texts from the Second Temple period that ultimately were not canonized in the Hebrew Bible, like the Book of Enoch, the Book of Jubilees, the Book of Tobit, the Wisdom of Sirach, Psalms 152–155, etc. The remainder (roughly 30%) are sectarian manuscripts of previously unknown documents that shed light on the rules and beliefs of a particular sect or groups within greater Judaism, like the Community Rule, the War Scroll, the Pesher on Habakkuk, and The Rule of the Blessing.
Ашылу
Өлі теңіздің шиыршықтары 1946-1956 жылдар аралығында Батыс жағалаудағы (сол кезде Иорданияның басқаруында болған) Өлі теңіз маңындағы Эйн-Фешха деп белгілі болған жердің төңірегіндегі 12 үңгірде бедуин шопандары мен археологтар тобының күшімен табылды. Тозығы жеткен қасиетті қолжазбаларды топыраққа немесе үңгірлерге жерлеп, қыш ыдыстарға салып сақтау әдеті ежелгі еврейлердің гениза деп аталатын дәстүрімен байланысты.
The Dead Sea Scrolls were discovered in a series of 12 caves around the site originally known as Ein Feshkha near the Dead Sea in the West Bank (then controlled by Jordan) between 1946 and 1956 by Bedouin shepherds and a team of archaeologists. The practice of storing worn out sacred manuscripts in earthenware vessels buried in the earth or within caves is related to the ancient Jewish custom of genizah.
Бастапқы ашылуы (19461947)
Бастапқы кезде бұл жерді бадуин бағушысы Мұхаммед эдх Диб, оның туысы Джума Мухаммед және Халил Муса 1946 жылдың қарашасы мен 1947 жылдың ақпаны аралығында ашқан. Құмран орналасқан жердің маңындағы үңгірде қойшылар ыдыстарға салынған жеті шиыршықты тауып алды. Джон С. Тревер бедуинмен бірнеше сұхбаттасқаннан кейін шиыршықтардың тарихын қайта құрастырды. Эдх Дибтің туысы үңгірлерді байқаған, бірақ Эдх Дибтің өзі бірінші болып бір үңгірге түскен (қазіргі 1-шұңқыр деп аталатын үңгір). Ол бірнеше шиыршықты тауып алды, оларды Тревер Ишая шиыршығы, Хабакук түсіндірмесі және Қоғамдық ереже деп атады және оларды отбасына көрсету үшін лагерге алып келді. Бұл кезде бірде-бір шиыршық жойылған жоқ. Бадуиндер шиыршықтарды шатырдың бағанасына іліп, онымен не істеу керектігін ойлап, халыққа көрсетті. Осы уақыт аралығында Қоғамдық ереже екіге бөлінді. Бадуин бұл шиыршықтарды алдымен Бейт-Лехемдегі Ибрагим Ижа деген саудагерге апарды. Ижа оларды синагогтан ұрлап әкеткен болуы мүмкін деп ескерткеннен кейін, оларды құнды емес деп қайтарып берді. Сонда бір сириялық христиан оларды сатып алуға ұсыныс жасады. Бір шейх олардың әңгімесіне қосылып, шиыршықтарды бөлісуді ұсынды. Бадуин мен саудагерлер орналасқан жерге оралып, Кандоға бір шиыршықты қалдырып, тағы үш шиыршықты саудагерге жеті иордания фунтына сатты (1947 жылы шамамен 28 доллар, ал 28 доллар соңғы жылдары доллармен есептелген сомаға тең). Бадуиндер түпнұсқа шиыршықтарды сатуды ұйымдастырғанша, үшінші тарапқа қалдырғаннан кейін де, олар басқа адамдардың қолына беріле берді. 1947 жылы Американың Шығыс зерттеулер мектебінің (ASOR) қызметкері Джон К. Тревердің назарына алғашқы жеті шиыршық түсті. Ол шиыршықтардағы жазудың үлгісін сол кездегі ең көне кітап жазуы саналатын Наш папирусымен салыстырып, олардың ұқсас екенін анықтады. 1948 жылдың наурыз айында Араб-Израиль соғысы басталғанда, кейбір шиыршықтар қорғау үшін Бейрут қаласына, Ливанға жеткізілді. 1948 жылдың 11 сәуірінде ASOR басшысы Миллар Берроуз жалпы баспасөзде шиыршықтардың табылғанын жариялады.
The initial discovery by Bedouin shepherd Muhammed edh Dhib, his cousin Jum'a Muhammed, and Khalil Musa took place between November 1946 and February 1947. The shepherds discovered seven scrolls housed in jars in a cave near what is now known as the Qumran site. John C. Trever reconstructed the story of the scrolls from several interviews with the Bedouin. Edh Dhib's cousin noticed the caves, but edh Dhib himself was the first to actually fall into one (the cave now called Cave 1). He retrieved a handful of scrolls, which Trever identifies as the Isaiah Scroll, Habakkuk Commentary, and the Community Rule, and took them back to the camp to show to his family. None of the scrolls were destroyed in this process. The Bedouin kept the scrolls hanging on a tent pole while they contemplated what they should do with them, periodically showing the scrolls to their people. At some point during this time, the Community Rule was split in two. The Bedouin first took the scrolls to a dealer named Ibrahim 'Ijha in Bethlehem. 'Ijha returned them, saying they were worthless, after being warned that they might have been stolen from a synagogue. Undaunted, the Bedouin went to a nearby market, where a Syrian Christian offered to buy them. A sheikh joined their conversation and suggested that they take the scrolls to Khalil Eskander Shahin, "Kando", a cobbler and part time antiques dealer. The Bedouin and the dealers returned to the site, leaving one scroll with Kando and selling three others to a dealer for seven Jordanian pounds (approximately $28, or $28.0 in 1947 is equivalent to about <calculated amount> in recent years in dollars). The original scrolls continued to change hands after the Bedouin left them in the possession of a third party until a sale could be arranged. In 1947 the original seven scrolls caught the attention of John C. Trever of the American Schools of Oriental Research (ASOR), who compared the script in the scrolls to that of the Nash Papyrus, the oldest biblical manuscript then known, and found similarities between them. In March the 1948 Arab–Israeli War prompted the move of some of the scrolls to Beirut, Lebanon for safekeeping. On 11 April 1948, Millar Burrows, head of the ASOR, announced the discovery of the scrolls in a general press release.
Құмран үңгірлерін іздеу (1948-1949 жж.)
1948 жылдың қыркүйек айының басында митрополит епископ Мар Самуэль ASOR-дың жаңа директоры профессор Овид Р. Селлерске өзі алған қосымша шиыршық фрагменттерін әкелді. 1948 жылдың соңына қарай, кітаптардың табылуынан кейін шамамен екі жыл өткен соң, ғалымдар әлі де фрагменттер табылған түпкілікті үңгірді таба алмады. Сол кезде елдегі жағдай тұрақсыз болғандықтан, кең ауқымды іздеу жұмыстарын қауіпсіз жүргізу мүмкін болмады. Селлерс сириялықтарды үңгірді іздеуге көмектесуге көндіруге тырысты, бірақ олардың талап еткен ақысын төлей алмады. 1949 жылдың басында Иордания үкіметі Араб легионына түпнұсқа Құмран үңгірі орналасқан деп саналатын аймақты іздеуге рұқсат берді. Осының нәтижесінде, 1-үңгір 1949 жылдың 28 қаңтарында Бельгияның Біріккен Ұлттар Ұйымының бақылаушысы капитан Филип Липпенс және Араб легионының капитаны Аккаш эль Зебн тарапынан қайта табылды.
Early in September 1948, Metropolitan bishop Mar Samuel brought some additional scroll fragments that he had acquired to professor Ovid R. Sellers, the new director of ASOR. By the end of 1948, nearly two years after the discovery of the scrolls, scholars had yet to locate the original cave where the fragments had been found. With unrest in the country at that time, no large scale search could be safely undertaken. Sellers tried to persuade the Syrians to assist in the search for the cave, but he was unable to pay their price. In early 1949, the government of Jordan granted permission to the Arab Legion to search the area in which the original Qumran cave was believed to exist. Consequently, Cave 1 was rediscovered on 28 January 1949 by Belgian United Nations observer captain Phillipe Lippens and Arab Legion captain Akkash el Zebn.
Құмран үңгірлерін қайта ашу және жаңа шиыршықтар табылған (19491951)
Құмрандағы 1-шұңқыр деп белгілі болған орынның қайта табылуы 1949 жылдың 15 ақпанынан 5 наурызына дейін Иорданияның Ежелгі заттар департаментінің, Геральд Ланкестер Хардинг пен Роланд де Вокс басшылығымен, алғашқы қазба жұмыстарын жүргізуге түрткі болды. 1-шұңқырдан Өлі теңіздің жазбаларының қосымша фрагменттері, зығыр мата, құмыралар және басқа да артефакттар табылды.
The rediscovery of what became known as Cave 1 at Qumran prompted the initial excavation of the site from 15 February to 5 March 1949 by the Jordanian Department of Antiquities, led by Gerald Lankester Harding and Roland de Vaux. The Cave 1 site yielded discoveries of additional Dead Sea Scroll fragments, linen cloth, jars, and other artefacts.
Құмранның қазба жұмыстары және жаңа үңгірлер табылды (19511956, 2017, 2021)
1951 жылдың қарашасында Роланд де Во және оның ASOR командасы Құмранды толық қазбалауды бастады. 1952 жылдың ақпан айына қарай бедуиндер 2-шұңқыр деп аталатын жерден 30 фрагмент тауып алды. Екінші үңгірдің ашылуынан 33 қолжазбадан 300 үзінді табылды, соның ішінде еврей тілінде жазылған «Юбилейлер» және «Сирактың даналығы» кітаптарының үзінділері де бар. Келесі айда, 1952 жылдың 14 наурызында ASOR тобы үшінші үңгірді табады. 1952 жылдың қыркүйек пен желтоқсан айларында ASOR командалары 4, 5 және 6-шы үңгірлердің сынықтары мен шиыршықтарын тапты. Шиыршықтардың тарихи маңызы кеңінен жарияланған кезде олардың құны артқандықтан, бедуиндер мен ASOR археологтары бір шақырымнан астам ұзындығы бар Құмран аймағында шиыршықтарды бөлек іздеуді жеделдетті. 1953-1956 жылдары де Во осы аймаққа төрт археологиялық экспедиция жүргізді. 11-шұңқыр 1956 жылы табылды және Құмран маңынан табылған соңғы фрагменттер болды. 4–10 үңгірлер Хирбет Құмраннан салыстырмалы түрде жақын жерде орналасқан, ал 1, 2, 3 және 11 үңгірлері солтүстікке қарай 1 миль (1–2 шақырым) жерде орналасқан, 3-ші үңгір ең шалқақ жерде. 2017 жылдың ақпан айында Еврей университетінің археологтары жаңа 12-ші үңгірдің табылуын хабарлады. Бір құмырада бос пергамент табылды, бірақ сынық және бос шиыршықтар мен пикаждар үңгірдің 1950 жылдары тоналғандығын көрсетеді. 2021 жылдың наурыз айында Израиль археологтары Зәкәрия және Нахум кітаптарынан грек тілінде жазылған Киелі кітап мәтіні бар ондаған фрагменттерді тапқандарын хабарлады. Бұл табыстар Бар-Кохба көтерілісі кезінде, біздің заманымыздың 132-136 жылдары аралығында үңгірде жасырылған деп есептеледі. Алайда, Нахал Дарга қорығындағы Мурабаат үңгірлерінен 10 500 жыл бұрын жасалған қамыстан тоқылған себет табылды. Сондай-ақ, 6000 жыл бұрын жасалған матаға оралған баланың қалдықтары және Бар-Кохба көтерілісі кезінен қалған монеталардың жиынтығы да табылды. 2021 жылы Израиль билігі Өлі теңізге жақын орналасқан «Үрей үңгірі» деп аталатын тағы бір үңгірден көптеген шиыршықтар тапты.
In November 1951, Roland de Vaux and his team from the ASOR began a full excavation of Qumran. By February 1952, the Bedouin had discovered 30 fragments in what was to be designated Cave 2. The discovery of a second cave eventually yielded 300 fragments from 33 manuscripts, including fragments of Jubilees and the Wisdom of Sirach written in Hebrew. The following month, on 14 March 1952, the ASOR team discovered a third cave with fragments of Jubilees and the Copper Scroll. Between September and December 1952, the fragments and scrolls of Caves 4, 5, and 6 were discovered by the ASOR teams. With the monetary value of the scrolls rising as their historical significance was made more public, the Bedouins and the ASOR archaeologists accelerated their search for the scrolls separately in the same general area of Qumran, which was more than one kilometre in length. Between 1953 and 1956, de Vaux led four more archaeological expeditions in the area to uncover scrolls and artefacts. Cave 11 was discovered in 1956 and yielded the last fragments to be found in the vicinity of Qumran. Caves 4–10 are clustered in an area lying in relative proximity from Khirbet Qumran, while caves 1, 2, 3 and 11 are located 1 mile (1–2 kilometres) north, with Cave 3 the most remote. In February 2017, Hebrew University archaeologists announced the discovery of a new 12th cave. There was one blank parchment found in a jar, but broken and empty scroll jars and pickaxes suggest that the cave was looted in the 1950s. In March 2021, Israeli archaeologists announced the discovery of dozens of fragments bearing biblical text, written in Greek, from the books of Zechariah and Nahum. This group of findings is believed to have been hidden in a cave between 132 and 136 CE during the Bar Kokhba revolt. However, a 10,500 year old basket made of woven reeds was also discovered in the Muraba'at caves in the Nahal Darga Reserve. Other discoveries included the remains of a child wrapped in cloth dated to around 6,000 years ago, and a cache of coins from the days of the Bar Kochba revolt. In 2021, more scrolls were discovered by Israeli authorities in a different cave near the Dead Sea called the Cave of Horror.
Шығу тегі
Өлі теңіз шиыршықтарының шығу тегі туралы көптеген пікірталас болды. Басым теория бойынша, шиыршықтарды Ессейлер жасаған, яғни Құмранның жанында тұрған яһудилердің бір тобы, деген пікір қалыптасқан. Бірақ бұл теорияға бірнеше қазіргі ғалымдар қарсы шығып отыр.
There has been much debate about the origin of the Dead Sea Scrolls. The dominant theory remains that the scrolls were produced by the Essenes, a sect of Jews living at nearby Qumran, but this theory has come to be challenged by several modern scholars.
Құмран Эссин теориясы
Ғалымдар арасындағы көзқарас, 1990 жылға дейін дерлік барлықтары ұстанған, Роланд Герин де Вокс және Йозеф Тадеуш Милик бастапқыда ұсынған "Құмран–Эссен" гипотезасы, бірақ одан бұрын Елизаер Сукеник пен Санкт-Марк монастырының Бутрус Совми де орамаларды Эссендермен байланыстырған, тіпті Құмранда қазба жұмыстары жүргізілгенге дейін. Құмран–Эссен теориясы бойынша, орамаларды Хирбет-Құмранда тұратын Эссендер немесе басқа да яһуди секталық тобы жазған. Олар орамаларды жазып, 66–68 жылдар аралығындағы яһуди көтерілісі кезінде жақын маңдағы үңгірлерге жасырған. Құмран орны қиратылып, орамалар ешқашан табылған жоқ. Бұл теорияны қолдау үшін бірнеше аргументтер келтіріледі. Қоғамдық Ережедегі жаңа мүшелерді қабылдау рәсімінің сипаттамасы мен Екінші ғибадатхана дәуірінің римдік-яһуди тарихшысы Флавий Иосифтың еңбектерінде айтылған Эссендердің қабылдау рәсімінің сипаттамалары арасында көзге түсетін ұқсастықтар бар. Иосиф Флавий Эссендердің қауым мүшелері арасында мүлікті бөлісетінін айтады, бұл туралы Қоғамдық Ережеде де сөз болады. Хирбет-Құмранды қазу кезінде екі сия қамы мен үстел деп саналатын жабынмен жабылған элементтер табылды, бұл онда бір түрлі жазу жұмысы болғанын көрсетеді. Жақын жерде тағы да сия қамы табылды. Де Во осы аймақты осы жаңалықтарға сүйене отырып "скрипторий" деп атады. Құмранда бірнеше яһудилердің дәстүрлі жуыну орындары (ивритше: מקוה) табылған, бұл осы жерде дінге берілген яһудилердің болғанын көрсетеді. Плиний Ескі (Иерусалим 70 жылы құлағаннан кейін жазған географиялық зерттеуші) Өлі теңіздің солтүстік-батыс жағалауындағы, 'Ейн-Геди қираған қаласының жанындағы шөлде Эссендер тобының өмір сүргенін сипаттайды.
The view among scholars, almost universally held until the 1990s, is the "Qumran–Essene" hypothesis originally posited by Roland Guérin de Vaux and Józef Tadeusz Milik, though independently both Eliezer Sukenik and Butrus Sowmy of St Mark's Monastery connected scrolls with the Essenes well before any excavations at Qumran. The Qumran–Essene theory holds that the scrolls were written by the Essenes, or by another Jewish sectarian group, residing at Khirbet Qumran. They composed the scrolls and ultimately hid them in the nearby caves during the Jewish Revolt sometime between 66 and 68 CE. The site of Qumran was destroyed and the scrolls never recovered. A number of arguments are used to support this theory. There are striking similarities between the description of an initiation ceremony of new members in the Community Rule and descriptions of the Essene initiation ceremony mentioned in the works of Flavius Josephus, a Jewish Roman historian of the Second Temple period. Josephus mentions the Essenes as sharing property among the members of the community, as does the Community Rule. During the excavation of Khirbet Qumran, two inkwells and plastered elements thought to be tables were found, offering evidence that some form of writing was done there. More inkwells were discovered nearby. De Vaux called this area the "scriptorium" based upon this discovery. Several Jewish ritual baths (Hebrew: מקוה) were discovered at Qumran, offering evidence of an observant Jewish presence at the site. Pliny the Elder (a geographer writing after the fall of Jerusalem in 70 CE) describes a group of Essenes living in a desert community on the northwest shore of the Dead Sea near the ruined town of 'Ein Gedi.
Құмран Сектанттық теория
Құмрандық-секталық теориялар – Құмрандық-эссендік теорияның нұсқалары. Құмран-Эссен теориясынан ерекшеленетін басты мәселе – Өлі теңіздің құпия жазбаларын эссендермен нақты байланыстыруға қатысты күмәндік. Құмрандық-секталық теорияны қолдайтындардың көпшілігі Құмранда немесе оның жанында тұрған еврейлер тобының Өлі теңіздің құпия жазбаларына жауапты екенін түсінеді, бірақ бұл сектанттар эссендер деген қорытындыға келмейді. 1990 жылдары пайда болған және соңғы кезде үлкен танымаллыққа ие болған Құмрандық-секталық теорияның бір ерекше нұсқасы – Лоуренс Х. Шиффманның еңбегі. Ол бұл қауымдастықтың садакиттік дін қызметкерлері (садукейлер) тобы басқарғанын ұсынады. Бұл көзқарасты қолдайтын маңызды құжат – «Миксат Маасе Ха Тора» (4QMMT), онда раввиндік жазбаларда садукейлерге жатқызылатын тазалық заңдарымен (мысалы, ластықтың таралуы) бірдей заңдар келтірілген. 4QMMT сонымен қатар, садукейлік принциптерге сәйкес кейбір мереке күндерін анықтау үшін мерекелік күнтізбесін қайта жасайды.
Qumran–Sectarian theories are variations on the Qumran–Essene theory. The main point of departure from the Qumran–Essene theory is hesitation to link the Dead Sea Scrolls specifically with the Essenes. Most proponents of the Qumran–Sectarian theory understand a group of Jews living in or near Qumran to be responsible for the Dead Sea Scrolls, but do not necessarily conclude that the sectarians are Essenes. A specific variation on the Qumran–Sectarian theory emerged in the 1990s that has gained much recent popularity is the work of Lawrence H. Schiffman, who proposes that the community was led by a group of Zadokite priests (Sadducees). The most important document in support of this view is the "Miqsat Ma'ase Ha Torah" (4QMMT), which cites purity laws (such as the transfer of impurities) identical to those attributed in rabbinic writings to the Sadducees. 4QMMT also reproduces a festival calendar that follows Sadducee principles for the dating of certain festival days.
Христиандық шығу тегі теориясы
Испан иезуиті Хосе О'Каллахан Мартинес 1960 жылдары бір фрагмент (7Q5) Жаңа Өсиеттегі Марқ 6:52–53 Евангелиясынан мәтіннің бір бөлігін сақтайды деп мәлімдеді. Бұл теория 2000 жылы палеографиялық талдаумен зерделенді. Дегенмен, бұл мәселеге қатысты пікір таласы туды және О'Каллаханның теориясы күрделі даулы мәселе болып қала береді. 2004 және 2018 жылдарғы келесі талдаулар О'Каллаханның бастапқы тұжырымын қолдады. Роберт Айзенман кейбір мәтіндерде ерте христиан қауымдастығы сипатталғанын айтты. Айзенман сондай-ақ, Яков Әділ мен Пауыл апостолдың өмір жолы осы құжаттарда тіркелген оқиғалармен сәйкес келеді деп санайды.
Spanish Jesuit José O'Callaghan Martínez argued in the 1960s that one fragment (7Q5) preserves a portion of text from the New Testament Gospel of Mark 6:52–53. This theory was scrutinized in the year 2000 by paleographic analysis of the particular fragment. However, this faced some contention, and O'Callaghan's theory remains an area of great dispute. Later analyses in 2004 and 2018 lent credence to O'Callaghan's original assertion. Robert Eisenman has advanced the theory that some scrolls describe the early Christian community. Eisenman also argued that the careers of James the Just and Paul the Apostle correspond to events recorded in some of these documents.
Иерусалим шығу тегі теориясы
Кейбір ғалымдар бұл паршалар Иерусалимде тұратын яһудилердің туындысы деп санайды, олар 70 жылы Иерусалимнің қирауы кезінде римдіктерден қашып, паршаларды Құмран маңындағы үңгірлерге жасырған. Карл Генрих Ренгсторф 1960 жылдары Өлі теңіз паршаларының Иерусалимдегі яһуди ғибадатханасының кітапханасынан шыққандығын алғаш ұсынды. Кейін Норман Голб паршалар Иерусалимдегі бірнеше кітапхананың туындысы болуы мүмкін екенін, міндетті түрде ғибадатхана кітапханасы емес екенін айтты. Иерусалимдік шығу теориясын қолдаушылар паршалардағы әртүрлі ой-пікірлер мен қолжазуларды Құмрандық шығуға қарсы дәлел ретінде келтіреді. Бірнеше археологтар да Құмраннан басқа жерде паршалардың пайда болған жерін қабылдады, олардың ішінде Ижар Хиршфельд және соңғы кезде Ижак Маген мен Юваль Пелег бар, олардың барлығы Құмранның қалдықтарын кейінірек кезеңдерде қайта пайдаланылған Хасмонейлік бекініс деп санайды.
Some scholars have argued that the scrolls were the product of Jews living in Jerusalem, who hid the scrolls in the caves near Qumran while fleeing from the Romans during the destruction of Jerusalem in 70 CE. Karl Heinrich Rengstorf first proposed in the 1960s that the Dead Sea Scrolls originated at the library of the Jewish Temple in Jerusalem. Later, Norman Golb suggested that the scrolls were the product of multiple libraries in Jerusalem, and not necessarily the Jerusalem Temple library. Proponents of the Jerusalem origin theory point to the diversity of thought and handwriting among the scrolls as evidence against a Qumran origin of the scrolls. Several archaeologists have also accepted an origin of the scrolls other than Qumran, including Yizhar Hirschfeld and more recently Yizhak Magen and Yuval Peleg, who all understand the remains of Qumran to be those of a Hasmonean fort that was reused during later periods.
Радиоуглеродтық даталау
Өлі теңіздің шиыршықтарынан алынған пергаменттердің уақыты көміртегі арқылы анықталды. 1950 жылы жасалған алғашқы сынақ, бір үңгірден алынған зығыр матасының үлгісіне қатысты болды. Бұл сынақ нәтижесінде, шамамен 33 жылдан кейін немесе 200 жыл бұрын жасалғаны анықталды, бұл шиыршықтардың орта ғасырмен байланысты екен деген алғашқы болжамдарды жоққа шығарды. Одан бері шиыршықтардың өзіне қатысты екі ірі сынақ сериясы жүргізілді. Вандеркам мен Флинт осы сынақтардың қорытындысын былай баяндады: "Құмран қолжазбаларының көп бөлігі б.з.д. соңғы екі ғасыры мен б.з. бірінші ғасырына жататындығын айтуға жеткілікті дәлел бар."
Parchment from a number of the Dead Sea Scrolls has been carbon dated. The initial test performed in 1950 was on a piece of linen from one of the caves. This test gave an indicative dating of 33 CE plus or minus 200 years, eliminating early hypotheses relating the scrolls to the medieval period. Since then two large series of tests have been performed on the scrolls themselves. The results were summarized by VanderKam and Flint, who said the tests give "strong reason for thinking that most of the Qumran manuscripts belong to the last two centuries BCE and the first century CE."
Палеографиялық даталау
Өлі теңіздің құпия жазбаларындағы мәтіндерді түрлі ғалымдар әріптердің пішінін, яғни палеографияны қолданып зерттеді. Крос пен Авигадтың негізгі тіл білімі талдауы фрагменттердің б.з.д. 225-ші жылдан б.з. 50-ші жылға дейін жасалғанын көрсетеді. Бұл мерзімдер мәтіннің мөлшері, айырмашылығы және стилі сарапталған нәтижесінде анықталды. Кейіннен осы фрагменттер радиокөміртектік талдау арқылы зерттелді және 68% дәлдікпен б.з.д. 385-ші жылдан б.з. 82-ші жылға дейін мерзімделді.
Analysis of letter forms, or palaeography, was applied to the texts of the Dead Sea Scrolls by a variety of scholars in the field. Major linguistic analysis by Cross and Avigad dates fragments from 225 BCE to 50 CE. These dates were determined by examining the size, variability, and style of the text. The same fragments were later analysed using radiocarbon dating and were dated to an estimated range of 385 BCE to 82 CE with a 68% accuracy rate.
Бояу және пергамент
Бұл кітаптар Калифорния университетінің Дэвис қаласындағы циклотронында талданды, нәтижесінде барлық қара сияның көміртекті қара екені анықталды. Кітаптардағы қызыл сия цинабардан (HgS, сынап күкірт) жасалғаны белгілі болды. Өлі теңіздің шиыршықтарының барлығында бұл қызыл сия тек төрт рет қолданылған. Сияны жазуға қолайлы тұтқырлыққа жеткізу үшін, оған көбінесе бал, май, сірке су және су қосылған. Сияның беріктігін арттыру үшін кейде оған желкелер де қосылған. Кітаптарға сия жазу үшін, жазушылар қамыс қаламдарды пайдаланған. Өлі теңіздің шиыршықтары пергаментке, яғни өңделген жануар терісіне (шамамен 85,5–90,5% кітаптар), папирусқа (шамамен 8–13% кітаптар) және 99% мыстан және 1% қалайыдан тұратын қола парақтарға (шамамен 1,5% кітаптар) жазылған. Жануар терісіне жазылған кітаптарға қатысты, Израильдің Ежелгі Ескерткіштері Басқармасының ғалымдары ДНК-тестілеу арқылы құрастыру мақсатында, кітаптардың діни маңыздылығы қолданылған жануар түріне байланысты болуы мүмкін деген пікірде. Ешкі және бұзау терісіне жазылған кітаптар маңыздырақ деп есептелсе, ал газель немесе шоқбақ терісіне жазылғандары діни тұрғыдан кем маңызды деп саналады. Сонымен қатар, Италияның Сицилия қаласындағы Ұлттық Ядролық Физика институтының жүргізген зерттеулері, Өлі теңіздің шиыршықтарының пергаментінің шығу тегі Құмран аймағында екенін көрсетті, бұл үшін пергамент жасауға қолданылған судың рентген және бөлшектермен шақырылған рентген эмиссиясы арқылы тестіленіп, Құмран аймағының суымен салыстырылды.
The scrolls were analysed using a cyclotron at the University of California, Davis, where it was found that all black ink was carbon black. The red ink on the scrolls was found to be made with cinnabar (HgS, mercury sulfide). There are only four uses of this red ink in the entire collection of Dead Sea Scroll fragments. Honey, oil, vinegar, and water were often added to the mixture to thin the ink to a proper consistency for writing. Galls were sometimes added to the ink to make it more resilient. In order to apply the ink to the scrolls, its writers used reed pens. The Dead Sea Scrolls were written on parchment made of processed animal hide known as vellum (approximately 85.5–90.5% of the scrolls), papyrus (estimated at 8–13% of the scrolls), and sheets of bronze composed of about 99% copper and 1% tin (approximately 1.5% of the scrolls). For those scrolls written on animal hides, scholars with the Israeli Antiquities Authority, by use of DNA testing for assembly purposes, believe that there may be a hierarchy in the religious importance of the texts based on which type of animal was used to create the hide. Scrolls written on goat and calf hides are considered by scholars to be more significant in nature, while those written on gazelle or ibex are considered to be less religiously significant in nature. In addition, tests by the National Institute of Nuclear Physics in Sicily, Italy, have suggested that the origin of parchment of select Dead Sea Scroll fragments is from the Qumran area itself, by using X ray and Particle induced X ray emission testing of the water used to make the parchment that were compared with the water from the area around the Qumran site.
Сақтау
Өлі теңіздің омыртқалары Құмран аймағында, Өлі теңізге жақын, құрғақ, шөлді және ылғалдылығы төмен жағдайда сақталған. Бұған қоса, Өлі теңіздің омыртқаларының пергаментінде терілеу материалдарын қолданбау және Құмран үңгірлеріндегі өте төмен ауа ағыны олардың сақталуына үлкен үлес қосты. Кейбір омыртқалар Құмран үңгірлеріндегі саз құмыраларда табылған, бұл олардың бүлінуінен қосымша қорғады. Археологтар мен ғалымдардың омыртқаларды алғашқы өңдеуі дұрыс болмады және бақылаусыз ортада сақтаумен бірге, олардың Құмрандағыдан гөрі жылдам нашарлауына себеп болды. 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында фрагменттерді біріктіру және жарықтарды жабу үшін қолданылған желімді таспа құжаттарға елеулі зақым келтірді. Иордания үкіметі омыртқалардың бүліну қаупін және олардың бүлінуін мойындады. Дегенмен, үкіметтің барлық омыртқаларды сатып алуға жеткілікті қаражаты болмады және оларды сақтау үшін шетелдік мекемелерге сатып алуға, ал "жеткілікті зерттелгенге" дейін Иерусалимдегі мұражайда сақтауға келісті. 1953 жылдың басында олар Шығыс Иерусалимдегі Палестина археологиялық мұражайына (әдетте Рокфеллер мұражайы деп аталады) көшірілді және тасымалдау кезінде одан да нашарлап, зақымдалды. Мұражай жеткіліксіз қаржыландырылды және омыртқаларды зерттеуге шектеулі ресурстарға ие болды, нәтижесінде "омыртқалар" және сақтау аймағының жағдайы қазіргі заманғы стандарттар бойынша тиісінше бақыланбады. Мұражай фрагменттер мен омыртқалардың көп бөлігін терезе әйнегінің арасында қалдырды, ылғалдылықты олармен бірге тұтқындап, бүліну процесін үдетті. 1956 жылы Израиль, Ұлыбритания және Франция Египетке қарсы соғыс кезінде Палестина археологиялық мұражайының омыртқалар жинағы Иорданияның Амман қаласындағы Осман банкінің сақтау орнында сақталды. 1956 жылдан 1957 жылдың көктеміне дейін Осман банкінің сақтау орнында уақытша сақталған омыртқалардың ылғалды жағдайы олардың нашарлауын күшейтті. Бұл жағдай омыртқалар мен фрагменттерде көңілді пайда болуына әкелді, ал кейбір фрагменттер сақтау орнындағы манила конверттерінің желімі мен қағазынан оқуға келмейтіндей болып жартылай жойылды. 1958 жылы кейбір омыртқалардың 5 пайызы толығымен бүлінген екені анықталды. Көптеген мәтіндер оқылмайтын болды және көптеген пергаменттер айтарлықтай қараңғырланды. 1970 жылға дейін омыртқалар нашар сақталуы, әртүрлі желімдерге ұшырауы және ылғалды ортада қалуы салдарынан нашарлай берді. Жеке коллекционерлер мен ғалымдардың қолындағы пергаментке (папирус немесе қолаға емес) жазылған фрагменттер мұражайдағылардан да нашар күйге түсті, ал фрагменттердің көп бөлігі 1966 жылға қарай жоғалып кеткені хабарланды. 1960 жылдардың соңында олардың бүлінуі ғалымдар мен мұражай қызметкерлері үшін маңызды мәселеге айналды. Джон Аллегро және сэр Фрэнсис Франк жақсы сақтау техникаларын қолдаушылардың алғашқылары болды. Британдық және Израиль мұражайлары желімді таспаны алып тастауға тырысқанда, пергаментке көптеген химиялық заттар, соның ішінде "Британдық былғары майы" қосылды және олардың кейбіреулері айтарлықтай қараңғырланды. 1970 және 1980 жылдары басқа сақтау әрекеттері жасалды, олар әйнек пластиналарды алып тастап, оларды картонмен алмастыруды және омыртқаларды сақтап тұрған пластиналарға қысымды жоюды қамтыды; алайда, фрагменттер мен омыртқалар осы кезеңде де жылдам нашарлай берді. 1991 жылы Израильдің көнеліктер басқармасы омыртқаларды сақтау және сақтау үшін температурасы бақыланатын зертхана құрды. Рокфеллер мұражайының қызметкерлерінің әрекеттері мен сақтау әдістері таспа, май, металл, тұз және басқа ластаушы заттарды жоюға бағытталған. Фрагменттер мен омыртқалар қышқылсыз картонмен сақталады және климатты бақылайтын қоймада соландерлік қораптарда сақталады. Израильдің көнеліктер басқармасы (IAA) 2014 жылы тоғыз кішкентай филактериялық қалталарды қайта тапты, олар 1952 жылы қазбадан кейін алты он жыл бойы ашылмай сақталған. IAA филактерияларды немесе тефилинді қауіпсіз процедура туралы шешім қабылданғаннан кейін ашуға дайындалуда.
The Dead Sea Scrolls that were found were originally preserved by the dry, arid, and low humidity conditions present within the Qumran area adjoining the Dead Sea. In addition, the lack of the use of tanning materials on the parchment of the Dead Sea Scrolls and the very low airflow in the Qumran caves also contributed significantly to their preservation. Some of the scrolls were found stored in clay jars within the Qumran caves, further helping to preserve them from deterioration. The original handling of the scrolls by archaeologists and scholars was done inappropriately, and, along with their storage in an uncontrolled environment, they began a process of more rapid deterioration than they had experienced at Qumran. During the first few years in the late 1940s and early 1950s, adhesive tape used to join fragments and seal cracks caused significant damage to the documents. The government of Jordan had recognized the urgency of protecting the scrolls from deterioration and the presence of the deterioration among the scrolls. However, the government did not have adequate funds to purchase all the scrolls for their protection and agreed to have foreign institutions purchase the scrolls and have them held at their museum in Jerusalem until they could be "adequately studied". In early 1953, they were moved to the Palestine Archaeological Museum (commonly called the Rockefeller Museum) in East Jerusalem and through their transportation suffered more deterioration and damage. The museum was underfunded and had limited resources with which to examine the scrolls, and, as a result, conditions of the "scrollery" and storage area were left relatively uncontrolled by modern standards. The museum had left most of the fragments and scrolls lying between window glass, trapping the moisture in with them, causing an acceleration in the deterioration process. During a portion of the conflict during the 1956 war waged by Israel, Britain and France against Egypt, the scrolls collection of the Palestine Archaeological Museum was stored in the vault of the Ottoman Bank in Amman, Jordan. Damp conditions from temporary storage of the scrolls in the Ottoman Bank vault from 1956 to the Spring of 1957 led to a more rapid rate of deterioration of the scrolls. The conditions caused mildew to develop on the scrolls and fragments, and some fragments were partially destroyed or made illegible by the glue and paper of the manila envelopes in which they were stored while in the vault. By 1958 it was noted that up to 5% of some of the scrolls had completely deteriorated. Many of the texts had become illegible and many of the parchments had darkened considerably. Until the 1970s, the scrolls continued to deteriorate because of poor storage arrangements, exposure to different adhesives, and being trapped in moist environments. Fragments written on parchment (rather than papyrus or bronze) in the hands of private collectors and scholars suffered an even worse fate than those in the hands of the museum, with large portions of fragments being reported to have disappeared by 1966. In the late 1960s, the deterioration was becoming a major concern with scholars and museum officials alike. Scholars John Allegro and Sir Francis Frank were among the first to strongly advocate for better preservation techniques. Early attempts made by both the British and Israel Museums to remove the adhesive tape ended up exposing the parchment to an array of chemicals, including "British Leather Dressing," and darkening some of them significantly. In the 1970s and 1980s, other preservation attempts were made that included removing the glass plates and replacing them with cardboard and removing pressure against the plates that held the scrolls in storage; however, the fragments and scrolls continued to rapidly deteriorate during this time. In 1991, the Israeli Antiquities Authority established a temperature controlled laboratory for the storage and preservation of the scrolls. The actions and preservation methods of Rockefeller Museum staff were concentrated on the removal of tape, oils, metals, salt, and other contaminants. The fragments and scrolls are preserved using acid free cardboard and stored in solander boxes in the climate controlled storage area. Nine tiny phylactery slips were rediscovered by the Israel Antiquities Authority (IAA) in 2014, after they had been stored unopened for six decades following their excavation in 1952. The IAA is preparing to unroll the phylacteries or tefillin once a safe procedure has been decided upon.
Фотография және монтаждау
Өлі теңіздің шиыршықтары бастапқыда қазба жұмыстары кезінде және одан кейін әртүрлі тараптарда болғандықтан, олардың бәрінің суреті бір ұйыммен түсірілмеген.
Since the Dead Sea Scrolls were initially held by different parties during and after the excavation process, they were not all photographed by the same organization.
Америка шығыс зерттеулер мектебінің алғашқы суреттері (1948)
Жинақтың бір бөлігін фотосуретке түсірген алғашқы адам Джон С. Тревер (1916–2006), американдық Шығыс зерттеу мектептерінде тұрақты өкіл болған библиялық ғалым және археолог. Ол 1948 жылғы 21 ақпанда 1-шұңқырда табылған үш шиыршықты қара-ақ және стандартты түсті пленкамен суретке түсірді. Ол кәсіби фотограф болмаса да, оның түсірген суреттерінің сапасы көбінесе шиыршықтардың өзінің көрінуінен жоғары болды, себебі жылдар өте келе, шиыршықтар зығырдан алынып тасталғаннан кейін мәтіндердің сиясы тез нашарлап кетті.
The first individual person to photograph a portion of the collection was John C. Trever (1916–2006), a biblical scholar and archaeologist, who was a resident for the American Schools of Oriental Research. He photographed three of the scrolls discovered in Cave 1 on 21 February 1948, both on black and white and standard color film. Although an amateur photographer, the quality of his photographs often exceeded the visibility of the scrolls themselves as, over the years, the ink of the texts quickly deteriorated after they were removed from their linen wrappings.
Палестина археологиялық мұражайының инфрақызыл фотосуреттері мен пластиналарды құрастыруы (19521967)
Құмран үңгірлерінен табылған коллекцияның көп бөлігі Палестина археологиялық мұражайына өткен. Мұражай Иерусалимдегі Америкалық колонияда Льюис Ларссонмен оқыған жергілікті араб фотографы Нажиб Альбинаға осы мақұлдамалардың суретін түсіруді тапсырды. 1952 және 1967 жылдар аралығында Альбина Палестина археологиялық мұражайының кураторы мен қызметкерлері жасаған шиыршықтарды сұрыптап, жинаудың бес кезеңді процесін инфрақызыл фотосуреттер арқылы тіркеді. Нажиб және мұражайдағы команда қазіргі кезде кең спектрлі флуоресценттік инфрақызыл фотосуреттеме, немесе NIR фотосуреттеме деп аталатын әдіс қолданып, шиыршықтар мен фрагменттердің 1750-ден астам фотосуреттік тақтасын жасады. Суреттер үлкен форматты пленкамен түсірілді, бұл мәтінді анық көрсететін және фрагменттерді жинауға әсіресе көмектесетін еді. Бұл мұражай коллекциясының ең алғашқы фотосуреттері, ол сол кезде әлемдегі ең толық коллекция болып есептелді, және олар фрагменттер мен шиыршықтар сақталыста одан әрі бүлінуге ұшырамас бұрын жазылған, сондықтан олар көбінесе шиыршықтардың ең жақсы түсірілген көшірмелері деп саналады.
A majority of the collection from the Qumran caves was acquired by the Palestine Archaeological Museum. The museum had the scrolls photographed by Najib Albina, a local Arab photographer trained by Lewis Larsson of the American Colony in Jerusalem, Between 1952 and 1967, Albina documented the five stage process of the sorting and assembly of the scrolls, done by the curator and staff of the Palestine Archaeological Museum, using infrared photography. Using a process known today as broadband fluorescence infrared photography, or NIR photography, Najib and the team at the museum produced over 1,750 photographic plates of the scrolls and fragments. The photographs were taken with the scrolls laid out on animal skin, using large format film, which caused the text to stand out, making the plates especially useful for assembling fragments. These are the earliest photographs of the museum's collection, which was the most complete in the world at the time, and they recorded the fragments and scrolls before their further decay in storage, so they are often considered the best recorded copies of the scrolls.
Израиль көнеліктер басқармасы мен НАСА-ның сандық инфрақызыл бейнелеуі (19932012)
1993 жылдан бастап АҚШ Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) Өлі теңіз шиыршықтарының фрагменттерін суретке түсіру үшін цифрлық инфрақызыл бейнелеу технологиясын пайдаланды. Ежелгі Киелі кітап қолжазбалары орталығы және Батыс семит зерттеулерімен серіктестікте, NASA-ның реактивті қозғалтқыш зертханасы бұрынғыда ежелгі қолжазбаларды бағалау үшін қолданылған инфрақызыл фотосуреттерді қолдануды кеңейтті – суреттер түсірілген спектрдің диапазонын ұлғайту арқылы. NASA бұл көп спектрлі бейнелеу әдісін, қашықтықтан зондтау және планеталық зерттеу құралдарынан бейімделіп алынған, Өлі теңіз шиыршықтары фрагменттеріндегі бұрын оқылмайтын мәтінді ашу үшін қолданды. Процесс сұйық кристалды реттелетін сүзгіні пайдаланады, ол шиыршықтарды жарықтың белгілі бір толқын ұзындықтарында суретке түсіруге мүмкіндік береді, нәтижесінде бейне бұрмалануы айтарлықтай азаяды. Бұл әдіс Өлі теңіз шиыршықтарының таңдалған фрагменттеріндегі мәтін мен егжей-тегжейлі мәліметтерді анықтау үшін қолданылды, оларды кең спектрлі жарықпен суретке түсіретін камералар көрсете алмады. Камера және цифрлық бейнелеу жиынтығы оқылмайтын ежелгі мәтіндерді суретке түсіру мақсатымен арнайы әзірленді. 2012 жылдың 18 желтоқсанында осы жобаның алғашқы нәтижелері Google компаниясымен бірге Deadseascrolls.org.il арнайы сайтында жарияланды. Сайтта 1950 жылдары түсірілген ескі суреттердің цифрлық түрде сақталған нұсқалары және NASA-ның жаңа технологиясымен түсірілген 1000-ге жуық жаңа сурет бар.
Beginning in 1993, the United States National Aeronautics and Space Administration used digital infrared imaging technology to produce photographs of Dead Sea Scrolls fragments. In partnership with the Ancient Biblical Manuscript Center and West Semitic Research, NASA's Jet Propulsion Laboratory successfully worked to expand on the use of infrared photography previously used to evaluate ancient manuscripts by expanding the range of spectra at which images are photographed. NASA used this multi spectral imaging technique, adapted from its remote sensing and planetary probes, in order to reveal previously illegible text on fragments of the Dead Sea Scrolls. The process uses a liquid crystal tunable filter in order to photograph the scrolls at specific wavelengths of light and, as a result, image distortion is significantly diminished. This method was used with select fragments of the Dead Sea Scrolls to reveal text and details that cameras that take photographs using a larger light spectrum could not reveal. The camera and digital imaging assembly was developed specifically for the purpose of photographing illegible ancient texts. On 18 December 2012 the first output of this project was launched together with Google on the dedicated site Deadseascrolls. org. il. The site contains both digitizations of old images taken in the 1950s and about 1000 new images taken with the new NASA technology.
Израиль көнеліктер басқармасы мен ДНК-ның жиналысы (2006-2020)
Израильдік көнеліктер басқармасының ғалымдары Өлі теңіз шиыршықтары жазылған пергаменттен алынған ДНК-ны, инфрақызыл цифрлық фотосуреттермен бірге пайдаланып, шиыршықтарды қайта құрастыруға көмектесті. Жануар терісінен және папирустан жасалған пергаментке жазылған шиыршықтар үшін музей ғалымдары ДНК кодын қолданып, фрагменттерді әртүрлі шиыршықтармен байланыстырып, қолданылған материал түріне қарай қайсысы маңыздырақ екенін анықтауға көмектеседі. 2020 жылы Cell журналында жарияланған мақалада Тель-Авив университетінің зерттеушілері ежелгі шиыршықтардан алынған ДНК-ны жануар түрлеріне ғана емес, сонымен қатар жеке фрагменттердің ядролық геномындағы айырмашылықтарға сүйене отырып, шиыршық фрагменттерін сұрыптауға болатынын көрсетті. Бұл күш-жігер зерттеушілерге фрагменттерді генетикалық ерекшеліктеріне сәйкес келістіріп, бұрын қате байланыстырылған фрагменттерді бөліп алуға мүмкіндік берді.
Scientists with the Israeli Antiquities Authority have used DNA from the parchment on which the Dead Sea Scrolls fragments were written, in concert with infrared digital photography, to assist in the reassembly of the scrolls. For scrolls written on parchment made from animal hide and papyrus, scientists with the museum are using DNA code to associate fragments with different scrolls and to help scholars determine which scrolls may hold greater significance based on the type of material that was used. In a paper published in 2020 in the journal Cell, researchers from Tel Aviv University have shown that ancient DNA extracted from the ancient scrolls can be used to sort different scroll fragments not only based on the animal species but also based on variations in the nuclear genome of individual fragments. This effort enabled the researchers to match different fragments to each other based on their genetics and separate fragments which were falsely connected in the past.
Иерусалимнің Израиль мұражайы және Google цифрландыру жобасы (20112016)
Иерусалим мұражайы Google компаниясымен бірлесіп, Өлі теңіздің шиыршықтарын фотоға түсіріп, оларды цифрлық форматта көпшілікке қолжетімді етуде, бірақ суреттерді жалпыға жария етпейді. Жобаның бас фотографы Ардон Бар Хама және оның командасы шиыршықтар мен фрагменттердің аса жоғары сапалы цифрлық суреттерін жасау үшін Leaf Aptus II матрицасымен жабдықталған Alpa 12 MAX камерасын пайдалануда. 1200 мегапикселдік фотосуреттердің нәтижесінде алынған цифрлық суреттер қалыс көзбен көрінбейтін ең ұсақ бөлшектерді де анықтауға мүмкіндік береді. Шиыршықтар мен фрагменттерге залал келтірмеу үшін фотографтар 1/4000 секундтық экспозиция уақытын және ультракүлгін сәуледен қорғалған импульстік лампаларды қолданады. 2011 жылы цифрлық фотосурет жобасының құны шамамен 3,5 миллион АҚШ долларына бағаланған.
In partnership with Google, the Museum of Jerusalem is working to photograph the Dead Sea Scrolls and make them available to the public digitally, although not placing the images in the public domain. The lead photographer of the project, Ardon Bar Hama, and his team are utilizing the Alpa 12 MAX camera accompanied with a Leaf Aptus II back in order to produce ultra high resolution digital images of the scrolls and fragments. With photos taken at 1,200 megapixels, the results are digital images that can be used to distinguish details that are invisible to the naked eye. In order to minimize damage to the scrolls and fragments, photographers are using a 1/4000th of a second exposure time and UV protected flash tubes. The digital photography project was estimated in 2011 to cost approximately 3.5 million U. S. dollars.
Ғылыми емтихан
1953 жылы көптеген шиыршықтар мен олардың бөліктері Палестина археологиялық мұражайына көшірілгеннен кейін, ғалымдар оларды жинап, аудару және зерттеу үшін "шиыршықтар бөлмесі" деп аталған бөлмеде тізімдеу жұмыстарын бастады. Өлі теңіз шиыршықтарының мәтіні төрт түрлі тілде жазылған: еврей, арамей, грек және набатей тілдерінде.
After most of the scrolls and fragments were moved to the Palestine Archaeological Museum in 1953, scholars began to assemble them and log them for translation and study in a room that became known as the "scrollery". The text of the Dead Sea Scrolls is written in four different languages: Hebrew, Aramaic, Greek, and Nabataean. Language Script Percentage of documents Centuries of known use Hebrew Assyrian block script Estimated 76–79% 3rd century BCE to present Hebrew Cryptic scripts "A" "B" and "C" Estimated 0.9–1.0% Unknown Biblical Hebrew Paleo Hebrew script Estimated 1.0–1.5% 10th century BCE to the 2nd century CE Biblical Hebrew Paleo Hebrew scribal script Aramaic Aramaic square script Estimated 16–17% 8th century BCE to present Greek Greek uncial script Estimated 3% 3rd century BCE to 8th century CE Nabataean Nabataean script
Estimated 0.2% 2nd century BCE to the 4th century CE
Тіл | Жазу түрі | Құжаттардың пайызы | Белгілі қолданылған ғасырлар
---|---|---|---
Еврей | Ассирия блок жазуы | Шамамен 76–79% | Б.з.д. 3-ғасырдан қазіргі уақытқа дейін
Еврей | Крипті жазулар "А", "Б" және "С" | Шамамен 0.9–1.0% | Белгісіз
Киелі кітап Еврей | Палео еврей жазуы | Шамамен 1.0–1.5% | Б.з.д. 10-ғасырдан б.з. 2-ғасырына дейін
Киелі кітап Еврей | Палео еврей жазуы (хатшылар қолжазуы) | - | -
Арамей | Арам шаршы жазуы | Шамамен 16–17% | Б.з.д. 8-ғасырдан қазіргі уақытқа дейін
Грек | Грек үңкер жазуы | Шамамен 3% | Б.з.д. 3-ғасырдан б.з. 8-ғасырына дейін
Набатей | Набатей жазуы | Шамамен 0.2% | Б.з.д. 2-ғасырдан б.з. 4-ғасырына дейін
After most of the scrolls and fragments were moved to the Palestine Archaeological Museum in 1953, scholars began to assemble them and log them for translation and study in a room that became known as the "scrollery". The text of the Dead Sea Scrolls is written in four different languages: Hebrew, Aramaic, Greek, and Nabataean. Language Script Percentage of documents Centuries of known use Hebrew Assyrian block script Estimated 76–79% 3rd century BCE to present Hebrew Cryptic scripts "A" "B" and "C" Estimated 0.9–1.0% Unknown Biblical Hebrew Paleo Hebrew script Estimated 1.0–1.5% 10th century BCE to the 2nd century CE Biblical Hebrew Paleo Hebrew scribal script Aramaic Aramaic square script Estimated 16–17% 8th century BCE to present Greek Greek uncial script Estimated 3% 3rd century BCE to 8th century CE Nabataean Nabataean script
Estimated 0.2% 2nd century BCE to the 4th century CE
Физикалық жарияланым және дау
Кейбір фрагменттер мен шиыршықтар бұрын жарияланды. Көптеген ұзын, толық шиыршықтар олар табылғаннан кейін жақын арада жарияланды. 1-ші үңгірдегі жазбалардың бәрі 1950-1956 жылдар аралығында басылып шықты; тағы сегіз үңгірдегі жазбалар 1963 жылы жарық көрді; ал 1965 жылы 11-ші үңгірдегі Псалмдар шиыршығы жарық көрді. Олардың ағылшын тіліне аудармалары да одан кейін жарияланды.
Some of the fragments and scrolls were published early. Most of the longer, more complete scrolls were published soon after their discovery. All the writings in Cave 1 appeared in print between 1950 and 1956; those from eight other caves were released in 1963; and 1965 saw the publication of the Psalms Scroll from Cave 11. Their translations into English soon followed.
Дау
Бұл мәтіндердің жариялануына ондаған жылдар кетті, ал кешігулер ғылыми дау-дамайдың себебі болды. Мәтіндер Джон Стругнелл басқаратын ғалымдардың шағын тобының бақылауында болды, ал көптеген ғалымдар мәтіндерге, тіпті оның фотосуреттеріне де қол жеткізе алмады. Норман Голб, Гершель Шенкс сияқты баспагерлер мен жазушылар және тағы да көптеген адамдар ондаған жылдар бойы мәтіндерді жариялауды талап етті, осылайша олар зерттеушілерге қолжетімді болар еді. Бұл дау 1991 жылы ғана аяқталды, Израиль үкіметі мен Израильдің Ежелгі Ескерткіштерін Қорғау Орталығының (IAA) араласуымен, Библиялық археология қоғамы «Өлі теңіздің мәтіндерінің факсимильді басылымын» жариялай алды. 1991 жылы Эммануэль Тов Өлі теңіз мәтіндері қорының төрағасы болып тағайындалды, және сол жылы мәтіндер жарияланды.
Publication of the scrolls has taken many decades, and delays have been a source of academic controversy. The scrolls were controlled by a small group of scholars headed by John Strugnell, while a majority of scholars had access neither to the scrolls nor even to photographs of the text. Scholars such as Norman Golb, publishers and writers such as Hershel Shanks, and many others argued for decades for publishing the texts, so that they become available to researchers. This controversy only ended in 1991, when the Biblical Archaeology Society was able to publish the "Facsimile Edition of the Dead Sea Scrolls", after an intervention of the Israeli government and the Israeli Antiquities Authority (IAA). In 1991 Emanuel Tov was appointed as the chairman of the Dead Sea Scrolls Foundation, and publication of the scrolls followed in the same year.
Физикалық сипаттама
Бұл кітаптардың көп бөлігі ұсақ, сынғыш фрагменттерден тұрады, және олар көптеген адамдардың пікірінше, тым баяу қарқында жарияланды. 1950-1960 жылдар аралығында Рокфеллер мұражайының ғалымдары алғашқы жинау және аудару жұмыстарын жүргізген кезде, жарияланбаған құжаттарға қол жеткізу тек редакциялық комитетпен ғана шектелді.
The majority of the scrolls consist of tiny, brittle fragments, which were published at a pace considered by many to be excessively slow. During early assembly and translation work by scholars through the Rockefeller Museum from the 1950s through the 1960s, access to the unpublished documents was limited to the editorial committee.
Яһуда шөліндегі табылған заттар (1955-2009)
Бұл кітаптардың мазмұны 1955 жылдан 2009 жылға дейін Оксфорд университетінің баспасында "Иудея шөліндегі жаңалықтар" деген атпен 40 томдық серияда жарық көрді. 1952 жылы Иорданияның ежелгі ескерткіштер департаменті кітаптарды зерттеу, жинау және аудару үшін ғалымдар тобын құрды, олардың жариялануы көзделген. Доминик Бартельмей мен Йозеф Милик жинаған алғашқы басылым 1955 жылы "Кумран үңгірі 1" деген атпен жарияланды. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басындағы бірқатар басқа басылымдардан кейін, және 1990 жылы Өлі теңіз кітаптарын жариялау жобасының бас редакторы ретінде беделді голланд-израильдік мәтінтанушы Эммануэль Товтың тағайындалуымен кітаптарды жариялау үдеді. Товтың командасы 1995 жылға дейін 4-үңгірдің құжаттарын қамтитын бес томдық жинақ жариялады. 1990-2009 жылдар аралығында Тов командаға 32 томдық жинақ шығаруға көмектесті. Соңғы том, XL том, 2009 жылы жарық көрді.
The content of the scrolls was published in a 40 volume series by Oxford University Press between 1955 and 2009 known as Discoveries in the Judaean Desert. In 1952 the Jordanian Department of Antiquities assembled a team of scholars to begin examining, assembling, and translating the scrolls with the intent of publishing them. The initial publication, assembled by Dominique Barthélemy and Józef Milik, was published as Qumran Cave 1 in 1955. After a series of other publications in the late 1980s and early 1990s and with the appointment of the respected Dutch Israeli textual scholar Emanuel Tov as editor in chief of the Dead Sea Scrolls Publication Project in 1990 publication of the scrolls accelerated. Tov's team had published five volumes covering the Cave 4 documents by 1995. Between 1990 and 2009, Tov helped the team produce 32 volumes. The final volume, Volume XL, was published in 2009.
1991 жылы жарық көрмеген Өлі теңіздегі шиыршықтардан алынған кітаптардың алғашқы басылымы
1991 жылы Цинциннатидегі (Огайо штаты) Еврей одағы колледжінің зерттеушілері Бен Сион Вахольдер мен Мартин Абег бұрын жарияланған шиыршықтарды пайдаланып, жарияланбаған мәтіндерді қайта құруға арналған компьютерлік бағдарлама жасалғанын хабарлады. Сан-Маринодағы (Калифорния штаты) Хантингтон кітапханасының басшылары, бас кітапханашы Уильям Эндрю Моффеттің басшылығымен, зерттеушілерге кітапханадағы шиыршықтардың толық суреттеріне шектеусіз қол жеткізуге рұқсат беретінін мәлімдеді. Сол жылдың күзінде Вахольдер 1988 жылы конкорданс бойынша қайта құрылған және Халықаралық командадан тыс ғалымдарға жеткен 17 құжатты жариялады; сол айда Хантингтон кітапханасында 4-шұңқыр материалдарының толық көшірмелері табылып, жарияланды. Осыдан кейін Израильдің Ежелгі заттар басқармасының өкілдері шиыршықтарды пайдалануға қатысты ұзақ жылдар бойы сақталған шектеулерді алып тастауға келісті.
In 1991, researchers at Hebrew Union College in Cincinnati, Ohio, Ben Zion Wacholder and Martin Abegg, announced the creation of a computer program that used previously published scrolls to reconstruct the unpublished texts. Officials at the Huntington Library in San Marino, California, led by Head Librarian William Andrew Moffett, announced that they would allow researchers unrestricted access to the library's complete set of photographs of the scrolls. In the fall of that year, Wacholder published 17 documents that had been reconstructed in 1988 from a concordance and had come into the hands of scholars outside of the International Team; in the same month, there occurred the discovery and publication of a complete set of facsimiles of the Cave 4 materials at the Huntington Library. Thereafter, the officials of the Israel Antiquities Authority agreed to lift their long standing restrictions on the use of the scrolls.
Өлі теңіздегі шиыршықтардан жасалған факсимильді басылым (1991)
Кейінгі кешігулерден кейін адвокат Уильям Джон Кокс "аты-жөні жарияланбаған клиенттің" өкілдігін алды, ол жарияланбаған фотосуреттердің толық жиынтығын ұсынды және оларды жариялауға келісімшарт жасады. Профессорлар Роберт Айзенман мен Джеймс Робинсон фотосуреттерді тізімдеп, 1991 жылы Библиялық археология қоғамы басып шығарған "Өлі теңіз шиыршықтарының факсимилелік басылымына" кіріспе жазды. Факсимилелік басылым жарық көргеннен кейін профессор Элиша Кимрон Гершель Шенкс, Айзенман, Робинсон және Библиялық археология қоғамын авторлық құқықты бұзғаны үшін сотқа берді, себебі олар оның MMT шиыршығының шифрлануын рұқсатсыз және авторлық құқығын көрсетпестен жариялады. Иерусалим аудандық соты 1993 жылдың қыркүйегінде Кимронның пайдасына шешім шығарды. Сот шифрланған мәтінді жариялауға тыйым салатын бұйрық шығарды және айыпталушыларға авторлық құқықты бұзғаны үшін Кимронға 100 000 NIS төлеуді бұйырды. Айыпталушылар 2000 жылдың тамызында аудандық соттың шешімін бекіткен Израильдің Жоғарғы сотына шағымданды. Жоғарғы сот бұйрығымен айыпталушыларға құқық бұзушылыққа жол берген барлық көшірмелерді Кимронға тапсыруға бұйырды. Бұл шешім Израиль мен халықаралық авторлық құқық заңдарының мамандары тарапынан сынға ұшырады.
After further delays, attorney William John Cox undertook representation of an "undisclosed client", who had provided a complete set of the unpublished photographs, and contracted for their publication. Professors Robert Eisenman and James Robinson indexed the photographs and wrote an introduction to A Facsimile Edition of the Dead Sea Scrolls, which was published by the Biblical Archaeology Society in 1991. Following the publication of the Facsimile Edition, Professor Elisha Qimron sued Hershel Shanks, Eisenman, Robinson and the Biblical Archaeology Society for copyright infringement for publishing, without authorization or attribution, his decipherment of one of the scrolls, MMT. The District Court of Jerusalem found in favour of Qimron in September 1993. The Court issued a restraining order, which prohibited the publication of the deciphered text, and ordered defendants to pay Qimron NIS 100,000 for infringing his copyright and the right of attribution. Defendants appealed the Supreme Court of Israel, which approved the District Court's decision, in August 2000. The Supreme Court further ordered that the defendants hand over to Qimron all the infringing copies. The decision met Israeli and international criticism from copyright law scholars.
The Facsimile Edition by Facsimile Editions Ltd, Лондон, Англия (20072008)
2007 жылдың қараша айында Өлі теңіздің омыртқалары қоры Лондондық Facsimile Editions Limited баспасына "Ұлы Ишая омыртқасы" (1QIsa), "Қоғамның реті" (1QS) және "Хабақұққа түсіндірме" (1QpHab) кітаптарының факсимильді басылымын дайындауды тапсырды. Факсимиль 1948 жылғы фотосуреттерден жасалғандықтан, Ишая омыртқасының қазіргі күйіне қарағанда, оның табылған кездегі жағдайын дәлірек көрсетеді. Алғашқы үш жиынтықтың бірі Оңтүстік Кореяның Сеул қаласындағы "Ерте христиандық және Өлі теңіз омыртқалары" көрмесінде көрсетілді, ал екіншісі Лондонның Британ кітапханасы сатып алды. 2009 жылдың мамыр айында тағы 46 жиынтық, оның ішінде 4-ші үңгірден (қазір Амман, Иорданиядағы Ұлттық археологиялық мұражай коллекциясында сақталып тұрған) Testimonia (4Q175), Pesher Isaiahb (4Q162) және Qohelet (4Q109) фрагменттерінің факсимильдері жарияланды. Бұл басылымның саны 49 нөмірленген жиынтыққа дейін шектелген, олар арнайы дайындалған парқмен қағазына немесе нағыз парқменге басылған. Толық факсимильді жиынтық (Ишая омыртқасы және үш иорданиялық фрагментті қоса алғанда үш омыртқа) 60 000 долларға сатып алуға болады. Факсимильдер содан бері Құмранда, 2010 жылы Францияның Париж қаласындағы Bibliothèque Nationale-де өткен "Le secret des manuscrits de la mer Morte" көрмесінде және 2012 жылы Италияның Рим қаласындағы Ватиканның "Verbum Domini" көрмесінде көрсетілді.
In November 2007 the Dead Sea Scrolls Foundation commissioned the London publisher, Facsimile Editions Limited, to produce a facsimile edition of The Great Isaiah Scroll (1QIsa), The Order of the Community (1QS), and The Pesher to Habakkuk (1QpHab). The facsimile was produced from 1948 photographs, and so more faithfully represents the condition of the Isaiah Scroll at the time of its discovery than does the current condition of the real Isaiah Scroll. Of the first three facsimile sets, one was exhibited at the Early Christianity and the Dead Sea Scrolls exhibition in Seoul, South Korea, and a second set was purchased by the British Library in London. A further 46 sets including facsimiles of three fragments from Cave 4 (now in the collection of the National Archaeological Museum in Amman, Jordan) Testimonia (4Q175), Pesher Isaiahb (4Q162) and Qohelet (4Q109) were announced in May 2009. The edition is strictly limited to 49 numbered sets of these reproductions on either specially prepared parchment paper or real parchment. The complete facsimile set (three scrolls including the Isaiah Scroll and the three Jordanian fragments) can be purchased for $60,000. The facsimiles have since been exhibited in Qumrân. Le secret des manuscrits de la mer Morte at the Bibliothèque Nationale, Paris, France (2010) and Verbum Domini at the Vatican, Rome, Italy (2012).
Olive Tree Bible Software (20002011) бағдарламалық жасақтамасы
Киелі кітапқа жатпайтын дерлік барлық кітапшалардың мәтінін Мартин Абегг Кенже, Канаданың Британдық Колумбия провинциясының Лангли қаласында орналасқан Троица Батыс университетінің Өлі теңіз кітапшаларын зерттеу профессоры, Бен Зион Вахольдер атындағы профессор жазды және морфологиялық талдау үшін белгіледі. Ол қолға ұстайтын құрылғыларда Olive Tree Bible Software және BibleReader арқылы, Mac және Windows жүйелерінде эмулятор арқылы Accordance бағдарламасымен кең көлемді сілтемелер жиынтығымен, ал Windows жүйесінде Logos Bible Software және BibleWorks бағдарламалары арқылы қолжетімді.
The text of nearly all of the non biblical scrolls has been recorded and tagged for morphology by Martin Abegg, Jr., the Ben Zion Wacholder Professor of Dead Sea Scroll Studies at Trinity Western University located in Langley, British Columbia, Canada. It is available on handheld devices through Olive Tree Bible Software BibleReader, on Macs and Windows via emulator through Accordance with a comprehensive set of cross references, and on Windows through Logos Bible Software and BibleWorks.
Өлі теңіздегі шиыршықтар (2005)
Өлі теңіз шиыршықтарынан алынған, Киелі кітапқа жатпайтын мәтіндердің көбі 2005 жылы Э. Дж. Брилл баспасымен CD-ROM форматында жарық көрді. 2400 беттен тұратын, 6 томдық серияны Дональд В. Пэрри мен Эмануэль Тов басқаратын редакциялық топ дайындады. "Иудея шөліндегі жаңалықтар" басылымындағы мәтін аудармаларынан өзгеше, бұл мәтіндер діни заңдар, Киелі кітапқа байланысты мәтіндер, күнтізбелік және даналық мәтіндер, сондай-ақ поэзия мен діни әдебиеттер сияқты жанрлар бойынша жіктеліп ұйымдастырылған.
The text of almost all of the non biblical texts from the Dead Sea Scrolls was released on CD ROM by publisher E. J. Brill in 2005. The 2,400 page, 6 volume series, was assembled by an editorial team led by Donald W. Parry and Emanuel Tov. Unlike the text translations in the physical publication, Discoveries in the Judaean Desert, the texts are sorted by genres that include religious law, parabiblical texts, calendrical and sapiental texts, and poetic and liturgical works.
Леон Левидің өлі теңіздегі шиыршықтар кітапханасы
Өлі теңіздің шиыршықтарының жоғары сапалы суреттері, оның ішінде инфрақызыл фотосуреттері қазір екі арнайы веб-сайтта қолжетімді. 2010 жылдың 19 қазанында Израильдің Ежелгі заттар басқармасы НАСА әзірлеген көп спектрлі бейнелеу технологиясын пайдаланып, мәтіндердің жоғары ажыратымдылықтағы суреттерін алу үшін құжаттарды сканерлейтіні, ал кейін Google компаниясымен серіктестік құрып, оларды тегін онлайн режимінде, іздеуге қолайлы деректер базасында, сондай-ақ аудармалармен және басқа да ғылыми құралдармен толықтырылып жариялайтыны туралы хабарланды.
High resolution images, including infrared photographs, of some of the Dead Sea Scrolls are now available online on two dedicated websites. On 19 October 2010, it was announced that Israeli Antiquities Authority would scan the documents using multi spectral imaging technology developed by NASA to produce high resolution images of the texts, and then, through a partnership with Google, make them available online free of charge, on a searchable database and complemented by translation and other scholarly tools.
Байланысты анықтамалар
600 жылға дейінгі екі күміс орамды амулеттер, Сандар кітабынан Діни батаның бөліктерін қамтитын, Иерусалимдегі Кетеф Хинномнан қазылып алынды. 2011 жылдың 25 қыркүйегінде Израиль мұражайының Өлі теңіздің цифрлық кітаптары сайты іске қосылды. Ол пайдаланушыларға кітаптардың іздеуге болатын, жоғары ажыратымдылықтағы суреттеріне, сондай-ақ мәтіндер мен олардың тарихы туралы қысқаша түсіндірмелік бейнелер мен ақпаратқа қол жеткізуге мүмкіндік береді. 2012 жылдың мәліметі бойынша, Израиль мұражайынан бес толық кітап жоба үшін цифрландырылды және қазір онлайн қолжетімді: Ұлы Ишая кітабы, Қоғамдық ереже кітабы, Хабаққұқ кітабына түсініктеме, Ғибадатхана кітабы және Соғыс кітабы.
Two silver scroll shaped amulets dated c. 600 BCE and containing portions of the Priestly Blessing from the Book of Numbers were excavated in Jerusalem at Ketef Hinnom. On 25 September 2011 the Israel Museum Digital Dead Sea Scrolls site went online. It gives users access to searchable, high resolution images of the scrolls, as well as short explanatory videos and background information on the texts and their history. as of 2012, five complete scrolls from the Israel Museum have been digitized for the project and are now accessible online: the Great Isaiah Scroll, the Community Rule Scroll, the Commentary on Habakkuk Scroll, the Temple Scroll, and the War Scroll.
Киелі кітап кітаптары табылды
Өлі теңіздің құпияларында 225 библиялық мәтін кездеседі, бұл олардың барлығының шамамен 22% құрайды, ал деутероканондық кітаптармен бірге бұл сан 235-ке жетеді. Өлі теңіздің құпияларында Еврей Киелі кітабының Танахы мен Ескі өсиеттің протоканонының барлық кітаптарынан басқа біреуінің бөліктері сақталған. Сонымен қатар, католик және шығыс православиелік Киелі кітаптарға кіретін төрт кітап та бар: Тобит, Сирах, Барух 6 (Жеремияның хаты немесе Жаралысы деп те аталады) және 151-ші псалм. Естер кітабы әлі табылған жоқ, және ғалымдар оның жоғалғанына сенуде, себебі оның еврей болуына байланысты парсы патшасына үйленуі Құмран тұрғындары тарапынан мақұлданбаған болуы мүмкін, немесе кітапта Құмран күнтізбесіне енбеген Пурим мерекесі суреттелген. Төменде Өлі теңіздің құпияларынан табылған Киелі кітаптың ең көп кездесетін кітаптары, сондай-ақ деутероканондық кітаптар, әрбір Киелі кітаптан сақталған жазбалардың көшірмесін көрсететін Өлі теңіз мәтіндерінің саны келтірілген:
There are 225 biblical texts included in the Dead Sea Scroll documents, or around 22% of the total, and with deuterocanonical books the number increases to 235. The Dead Sea Scrolls contain parts of all but one of the books of the Tanakh of the Hebrew Bible and the Old Testament protocanon. They also include four of the deuterocanonical books included in Catholic and Eastern Orthodox Bibles: Tobit, Sirach, Baruch 6 (also known as the Letter or Epistle of Jeremiah), and Psalm 151. The Book of Esther has not yet been found and scholars believe Esther is missing because, as a Jew, her marriage to a Persian king may have been looked down upon by the inhabitants of Qumran, or because the book has the Purim festival which is not included in the Qumran calendar. Listed below are the most represented books, along with the deuterocanonicals, of the Bible found among the Dead Sea Scrolls, including the number of translatable Dead Sea texts that represent a copy of scripture from each biblical book:
Кітап Табылған саны Псалмдар 39 Есімдер заңы 33 1 Енох 25 Жаратылыс 24 Ишая 22 Юбилейлер 21 Шығу 18 Леуіліктер 17 Сандар 11 Кіші пайғамбарлар 1010 4-ші үңгірде барлық 12 "Кіші пайғамбарлардың" фрагменттерін қамтитын құпиялар табылды, бірақ ешбір фрагмент үштен астам пайғамбардың бөліктерін қамтымайды. Даниял 8 Еремия 6 Езекиел 6 Әйүп 6 Тобит 5 Тобит кітабының арамей тіліндегі төрт фрагменті және бір еврей мәтіні бар. Патшалар 4 Самуил 4 Сотшылар 4 Әндер әні 4 Рут 4 Ақтаулар 4 Сирах 3 Нақылдар 2 Ешуа 2
Book Number found Psalms 39 Deuteronomy 33 1 Enoch 25 Genesis 24 Isaiah 22 Jubilees 21 Exodus 18 Leviticus 17 Numbers 11 Minor Prophets 1010 Scrolls containing fragments of all 12 of the "Minor Prophets" were found in Cave 4, although no fragment contains portions of more than three prophets. Daniel 8 Jeremiah 6 Ezekiel 6 Job 6 Tobit 5There are four Aramaic fragmentary texts of Tobit, and one Hebrew text. Kings 4 Samuel 4 Judges 4 Song of Songs (Canticles) 4 Ruth 4 Lamentations 4 Sirach 3 Ecclesiastes 2 Joshua 2
Киелі кітапқа жатпайтын кітаптар
Өлі теңіздің үзінділері арасынан табылған мәтіндердің көпшілігі Киелі кітаптарға жатпайды және Киелі кітап кітаптарының құрамы мен канонизациясын түсіну үшін маңызсыз деп есептелді. Бірақ, қазіргі кезде көптеген ғалымдар осы еңбектердің көпшілігін олар жазғаннан гөрі, ессейлер қауымы жинаған деген пікірге келді. Ғалымдар сонымен қатар, осы еңбектердің кейбіреулері ессейлер дәуірінен бұрын, Киелі кітап кітаптарының бір бөлігі әлі жазылып, түпкілікті формасына келтіріліп жатқан кезде жазылғанын мойындайды.
The majority of the texts found among the Dead Sea Scrolls are non biblical in nature and were thought to be insignificant for understanding the composition or canonization of the biblical books, but a consensus has emerged which sees many of these works as being collected by the Essene community instead of being composed by them. Scholars now recognize that some of these works were composed earlier than the Essene period, when some of the biblical books were still being written or redacted into their final form.
Музейлік көрмелер мен экспозициялар
Өлі теңіздің шиыршықтарынан алынған кішкентай бөліктері әлемнің әртүрлі мұражайларында және қоғамдық орындарында уақытша көрмеге қойылды. Осы көрмелердің көпшілігі 1965 жылы АҚШ пен Ұлыбританияда, ал 1993 жылдан 2011 жылға дейін әлемнің басқа да аймақтарында өтті. Көптеген көрмелерді Иордания үкіметі (1967 жылға дейін) немесе Израиль үкіметі (1967 жылдан кейін) бірлесіп ұйымдастырды. Алты күндік соғысқа байланысты туындаған қақтығыстар салдарынан 1965 жылдан кейін көрмелер тоқтатылды, ал 2011 жылдан кейін Израильдің Ежелгі заттар басқармасы шиыршықтарды цифрлық форматқа көшіру және оларды тұрақты салқын сақтауға орналастыру жұмыстарын жүргізуіне байланысты олардың саны азайды. Өлі теңіз шиыршықтарының көп бөлігі 1965 жылдың сәуір айында ғимарат аяқталғаннан кейін Иерусалимдегі Киелі кітаптар ғибадатханасына (Израиль мұражайының бөлігі) көшірілді. Мұражай Израиль үкіметінің ресми мекемесі – Израильдің Ежелгі заттар басқармасының басшылығында жұмыс істейді. Мұражайда Өлі теңіз шиыршықтарының тұрақты көрмесі бар, онда Ұлы Ишая кітабының көшірмесі және Қоғам ережелері, Соғыс кітабы және Алғыс айту Әндері кітабы сияқты басқа да фрагменттердің көшірмелері ұсынылған. 1967 жылға дейін Иордания үкіметіне тиесілі болған Өлі теңіз шиыршықтарының бір бөлігі Шығыс Иерусалимдегі Палестина археологиялық мұражайында емес, Амман қаласында сақталған. Осының салдарынан коллекцияның бұл бөлігі Иорданияның Ежелгі заттар департаменті қарауында Иорданияда қалды. 2013 жылдан бері Иорданияда сақталған коллекцияның бөлігі Амман қаласындағы Иордания мұражайында көрсетілуде. Көрмеге Құмраннан табылған артефакттар мен Мыс түрме қойылған.
Small portions of the Dead Sea Scrolls collections have been put on temporary display in exhibitions at museums and public venues around the world. The majority of these exhibitions took place in 1965 in the United States and the United Kingdom and from 1993 to 2011 in locations around the world. Many of the exhibitions were co sponsored by either the Jordanian government (pre 1967) or the Israeli government (post 1967). Exhibitions were discontinued after 1965 due to the Six Day War conflicts and have slowed down in post 2011 as the Israeli Antiquities Authority works to digitize the scrolls and place them in permanent cold storage. The majority of the Dead Sea Scrolls collection was moved to Jerusalem's Shrine of the Book (a part of the Israel Museum) after the building's completion in April 1965. The museum falls under the auspices of the Israel Antiquities Authority, an official agency of the Israeli government. The permanent Dead Sea Scrolls exhibition at the museum features a reproduction of the Great Isaiah Scroll, surrounded by reproductions of other fragments that include Community Rule, the War Scroll, and the Thanksgiving Psalms Scroll. Some of the Dead Sea Scrolls collection held by the Jordanian government prior to 1967 were stored in Amman rather than at the Palestine Archaeological Museum in East Jerusalem. As a consequence, that part of the collection remained in Jordanian hands under their Department of Antiquities. Since 2013, the part of the collection held by Jordan has been on display at The Jordan Museum in Amman. Among the display items are artefacts from the Qumran site and the Copper Scroll.
Меншік
1947 жылы сол кездегі Палестина мандатында табылған Өлі теңіздің шиыршықтары алғаш рет Палестина археологиялық мұражайына жеткізілді. 1948 жылғы араб-израиль соғысынан кейін Иорданияның Батыс жағалауды (Шығыс Иерусалимді қоса алғанда) аннексиялауынан кейін мұражайды басқару Иорданияның жауапкершілігіне көшті. 1967 жылғы араб-израиль соғысында Иордания жеңілді және Израиль Батыс жағалау мен Шығыс Иерусалимді оккупациялауды бастады. Палестина археологиялық мұражайы (кейін Рокфеллер археологиялық мұражайы деп аталды) Израильдің басқаруына өтті, ал онда сақталған Өлі теңіздің шиыршықтары жинағы Батыс Иерусалимдегі Израиль мұражайындағы Кітаптар ғимаратына көшірілді. Израиль мұражайы Израиль үкіметінің ресми агенттігі – Израиль көнеліктер басқармасының қамқорлығында. Мұражайда Өлі теңіз шиыршықтарының тұрақты көрмесі бар, онда Ұлы Ишая кітабының көшірмесі және «Қоғам ережелері», «Соғыс кітабы» және «Рақмет айту әндері» кітабы сияқты басқа да фрагменттердің көшірмелері көрсетілген. 1967 жылға дейін Иордания үкіметіне тиесілі болған Өлі теңіздің шиыршықтарының бір бөлігі Шығыс Иерусалимдегі Палестина археологиялық мұражайында емес, Амман қаласында сақталған. Осының салдарынан, жинақтың сол бөлігі Иорданияның Ежелгі заттар департаменті қарауында Иорданияда қалды. 2013 жылдан бері Иорданияда сақталған жинақтың бөлігі Амман қаласындағы Иордания мұражайында қойылған. Көрмеге қойылған заттардың арасында Құмраннан табылған артефакттар мен Мыс түрмесі бар. Израиль қазіргі уақытта Израиль мұражайында сақталған Өлі теңіз шиыршықтары жинағына меншік құқығын талап етеді. Бұл талапқа Иордания мен Палестина билігі де қарсы шығып отыр.
Upon their discovery in 1947 in what was then Mandatory Palestine, the Dead Sea Scrolls were first moved to the Palestine Archaeological Museum. Following the Jordanian annexation of the West Bank (including East Jerusalem) in the aftermath of the 1948 Arab–Israeli War, the museum's management become the responsibility of Jordan. Following the 1967 Arab–Israeli War, Jordan was defeated and Israel began to occupy the West Bank and East Jerusalem. The Palestine Archeological Museum (soon renamed the Rockefeller Archeological Museum) fell under Israeli administration, and the Dead Sea Scrolls collection held there was moved to the Shrine of the Book at the Israel Museum in West Jerusalem. The Israel Museum falls under the auspices of the Israel Antiquities Authority, an official agency of the Israeli government. The permanent Dead Sea Scrolls exhibition at the museum features a reproduction of the Great Isaiah Scroll, surrounded by reproductions of other fragments that include Community Rule, the War Scroll, and the Thanksgiving Psalms Scroll. Some of the Dead Sea Scrolls collection held by the Jordanian government prior to 1967 were stored in Amman rather than at the Palestine Archaeological Museum in East Jerusalem. As a consequence, that part of the collection remained in Jordanian hands, under their Department of Antiquities. Since 2013, the part of the collection held by Jordan has been on display at The Jordan Museum in Amman. Among the display items are artefacts from the Qumran site and the Copper Scroll. Israel claims ownership of the Dead Sea Scrolls collection currently housed at the Israel Museum. This claimed ownership is contested by both Jordan and the Palestinian Authority.
Жалғандықтар және жеке меншік деп танылған
Бедуиндермен жасалған келісімдер осы кітаптарды тиімді сатуға келісімдер жасалғанша үшінші тараптың қолында қалдырды. Ол үшінші тарап – Джордж Ишая, Сирия Православ Шіркеуінің мүшесі болды және ол мәтіндердің мәнін бағалау мақсатымен Санкт-Марк Монастырына жүгінді. Бұл жаңалық Мар Самуил деп белгілі митрополит Афанасий Ешуа Самуилге жетті. Мар Самуил кітаптарды қарастырып, олардың ежелгі екенін күмәнданбады, сосын оларды сатып алуға ниет білдірді. Оның қолына төрт кітап түсті: Ишая кітабы (1QIsaa), Қоғамдық Ереже, Хабақұқ Пішірмесі (Хабақұқ кітабына түсіндірме) және Жаратылыс Апокрифі. Көп ұзамай, антиквариат нарығында тағы да кітаптар пайда болды. Еврей Университетінің археологтары, профессор Элеазер Сукеник пен профессор Бенджамин Мазар, үш кітапты тапты: «Соғыс кітабы», «Шүкіршілік Әндері» және тағы бір, көбірек бөліктері жоқ, Ишая кітабы (1QIsab). 1954 жылдың 1 маусымында «Уолл-стрит Журналы» газетінде Өлі Теңіз кітаптарының төрт данасы сатылымға шығарылды. 1954 жылдың 1 шілдесінде, күрделі келіссөздерден кейін және митрополитпен бірге үш адаммен бірге кітаптар Нью-Йорктегі Уолдорф Астория қонақ үйіне жеткізілді. Оларды профессор Мазар және профессор Сукениктің ұлы Игаэль Ядин 250 000 долларға (шамамен доллармен) сатып алып, Иерусалимге әкелді. 2002 жылдан бері Өлі Теңіз кітаптарының қара нарықта көптеген жалғандары пайда болды. 2020 жылы АҚШ-тағы Киелі кітап мұражайы (Green Collection – Green Family) 2009 және 2014 жылдар аралығында сатып алынған 16 «Өлі Теңіз кітаптарының фрагменттері» заманауи жалған екенін мәлімдеді. + Өлі Теңіз кітаптарының фрагменттеріне жеке меншіктердің тізімі Иесі деп мәлімделген Жыл Фрагменттер/кітаптар саны Азуса Тынық мұхиты Университеті 2009 5 Чикаго Университетінің жанындағы Шығыс институты 1956 1 Оңтүстік Баптист Теологиялық Семинариясы 2009; 2010; 2012 8 Израиль Мұражайы – Израиль Үкіметі 1967 > 15,000 Мартин Шойенге тиесілі Шойен Жинағы 1980; 1994; 1995 115 Иордания Мұражайы – Иордания Үкіметі 1947–1956 > 25 Сирия Православ Шіркеуінің Шығыс АҚШ Архиепископиясы 1 Эшленд Теологиялық Семинариясы 1 Ланьер Теологиялық Кітапханасы 1 Пасадена Жеке Жинағы 1
Arrangements with the Bedouin left the scrolls in the hands of a third party until a profitable sale of them could be negotiated. That third party, George Isha'ya, was a member of the Syriac Orthodox Church, who soon contacted St Mark's Monastery in the hope of getting an appraisal of the nature of the texts. News of the find then reached Metropolitan Athanasius Yeshue Samuel, better known as Mar Samuel. After examining the scrolls and suspecting their antiquity, Mar Samuel expressed an interest in purchasing them. Four scrolls found their way into his hands: the Isaiah Scroll (1QIsaa), the Community Rule, the Habakkuk Pesher (a commentary on the book of Habakkuk), and the Genesis Apocryphon. More scrolls soon surfaced in the antiquities market, and Professor Eleazer Sukenik and Professor Benjamin Mazar, archaeologists at Hebrew University, soon found themselves in possession of three, The War Scroll, Thanksgiving Hymns, and another, more fragmented, Isaiah Scroll (1QIsab). Four of the Dead Sea Scrolls eventually went up for sale in an advertisement on 1 June 1954, The Wall Street Journal. On 1 July 1954, the scrolls, after delicate negotiations and accompanied by three people including the Metropolitan, arrived at the Waldorf Astoria Hotel in New York. They were purchased by Professor Mazar and the son of Professor Sukenik, Yigael Yadin, for $250,000 (approximately $ in dollars), and brought to Jerusalem. Since 2002, many forgeries of Dead Sea Scrolls have appeared on black markets. In 2020, the Museum of the Bible in the United States (also known as Green Collection – Green Family) reported that all 16 purported "Dead Sea Scroll fragments" they had acquired between 2009 and 2014 were in fact modern forgeries. + List of claimed private ownerships of Dead Sea Scroll fragments Claimed Owner Year Acquired Number of Fragments/Scrolls Owned Azusa Pacific University 2009 5 Oriental Institute at the University of Chicago 1956 1 Southwestern Baptist Theological Seminary 2009; 2010; 2012 8 Israel Museum – Government of Israel 1967 > 15,000 The Schøyen Collection owned by Martin Schøyen 1980; 1994; 1995 115 The Jordan Museum – Government of Jordan 1947–1956 > 25 Syrian Orthodox Church's eastern U. S. archdiocese 1 Ashland Theological Seminary 1 Lanier Theological Library 1 Pasadena Private Collection 1
Меншік даулары
Өлі теңіз шиыршықтарының ресми иелігі Иордания, Израиль және Палестина билігі арасында даулы. Өлі теңіз шиыршықтарына қатысты пікірталас Израиль-Палестина арасындағы жер және мемлекеттік тану туралы кең ауқымды қақтығыстан туындайды. Қатысушы тараптар | Тараптың рөлі | Рөлінің түсіндірілуі --- | --- | --- Иордания | Дауласушы; азшылық иесі | Өлі теңіз шиыршықтарының 1966 жылдан бастап Алты күндік соғысқа дейін Иордания басқарып келген Палестина археологиялық мұражайынан (қазіргі Рокфеллер мұражайы) ұрланғанын алға тартады. Израиль күштері мұражайды бақылауға алғаннан кейін, шиыршықтар қарулы қақтығыс кезінде мәдени мүлікті қорғау туралы 1954 жылғы Гаага конвенциясының ережелеріне жатады деп санайды. Иордания оларды үнемі қайтаруды талап етеді және шиыршықтарды Израильге емес, Иорданияға қайтаруға шақырып, шиыршықтар орналасқан үшінші тарап елдеріне өтініштер жібереді, олардың Иорданияның шиыршықтарға иелігін дәлелдейтін құжаттары бар екенін мәлімдейді. Израиль | Дауласушы; қазіргі көпшілік иесі | Алты күндік соғыстан кейін шиыршықтарды тартып алып, Израиль мұражайындағы Кітап киелі орнына көшірді. Израиль Иорданияның талабын жоққа шығарып, Иорданияның мұражай мен аймақты заңсыз басып алғандықтан, шиыршықтарға заңды түрде ие болмағанын мәлімдейді. Палестина | Дауласушы | Палестина билігі де шиыршықтарға иелік құқығын талап етеді.
The official ownership of the Dead Sea Scrolls is disputed among Jordan, Israel, and the Palestinian Authority. The debate over the Dead Sea Scrolls stems from a more general Israeli–Palestinian conflict over land and state recognition. Parties involved Party role Explanation of role Jordan Disputant; minority owner Alleges that the Dead Sea Scrolls were stolen from the Palestine Archaeological Museum (now the Rockefeller Museum) operated by Jordan from 1966 until the Six Day War when advancing Israeli forces took control of the museum, and that therefore they fall under the rules of the 1954 Hague Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict. Jordan regularly demands their return and petitions third party countries that host the scrolls to return them to Jordan instead of to Israel, claiming they have legal documents that prove Jordanian ownership of the scrolls. Israel Disputant; current majority holder After the Six Day War Israel seized the scrolls and moved them to the Shrine of the Book in the Israel Museum. Israel disputes Jordan's claim and states that Jordan never lawfully possessed the scrolls since it was an unlawful occupier of the museum and region. Palestine Disputant The Palestinian Authority also claims ownership of the scrolls.
Авторлық құқық даулары
Құпиялы құқығының мәртебесі күмәнді деп есептелетін Өлі теңіздің шиыршықтарына қатысты үш түрлі құжат бар: құжаттардың өзі, құжаттардың түсірілген суреттері және құжаттардың көшірмелері. Бұл күмәнділік әртүрлі елдерде авторлық құқық заңдарының өзгешелігінен және осы заңдардың әртүрлі түсіндірілуінен туындайды. 1992 жылы Израиль аудандық сотына Элиша Кимронның Гершель Шенкске қарсы қозғалған ісі қарастырылды. Бұл іс, Кимронның Өлі теңіз шиыршықтарының мәтіндерін қайта құрап, «Өлі теңіз шиыршықтарының факсимиле басылымында» рұхсатысыз жариялағандығына байланысты АҚШ авторлық құқық заңын бұзды деген айыппен Библей археология қоғамының Гершель Шенксіне қарсы ашқан ісі еді. Кимронның Библей археология қоғамына қарсы талабының негізінде, олар жариялаған зерттеулер оның интеллектуалдық меншігі болғандықтан, ол жарияланған мәтіннің шамамен 40% -ын қайта құрғандығы жатты. 1993 жылы аудандық сот судьясы Далия Дорнер АҚШ және Израиль авторлық құқық заңдарына сәйкес талапкер Элиша Кимронның пайдасына шешім шығарды және Гершель Шенкс және басқаларға қатысты заңмен рұқсат етілген ең жоғары өтемақыны тағайындады. 2000 жылы судья Ахарон Барактың алдындағы апелляцияда Израиль Жоғарғы Соты Кимронның пайдасына шығарған үкімді күшінде қалдырды. Сот процесі АҚШ пен Израильдің авторлық құқық заңдары негізінде факсимилелерді тексерудің екі маңызды принципін анықтады: авторлық және түпнұсқалық. Соттың шешімі тек «дешифрленген мәтін» жеке тұлғалар мен топтардың авторлық құқығына жататынын растап қана қоймай, Өлі теңіз шиыршықтарының өзі осы авторлық құқық заңдарына жатпайтынын және ғалымдардың, АҚШ авторлық құқық заңдарының профессоры Дэвид Ниммердің сөздерімен айтқанда, «еркіндікке» ие екенін нақтылады. Ниммер бұл еркіндіктің заң теориясында болғанын, бірақ іс жүзінде болмағанын көрсетті, себебі Израильдің Ежелгі Ескерткіштері Басқармасы шиыршықтарға және олардың фотосуреттеріне қол жеткізуді қатаң бақылап отырды.
There are three types of documents relating to the Dead Sea Scrolls in which copyright status can be considered ambiguous; the documents themselves, images taken of the documents, and reproductions of the documents. This ambiguity arises from differences in copyright law across different countries and the variable interpretation of such law. In 1992 a copyright case Qimron v. Shanks was brought before the Israeli District court by scholar Elisha Qimron against Hershel Shanks of the Biblical Archaeology Society for violations of United States copyright law regarding his publishing of reconstructions of Dead Sea Scroll texts done by Qimron in A Facsimile Edition of the Dead Sea Scrolls which were included without his permission. Qimron's suit against the Biblical Archaeology Society was done on the grounds that the research they had published was his intellectual property as he had reconstructed about 40% of the published text. In 1993, the district court Judge Dalia Dorner ruled for the plaintiff, Elisha Qimron, in context of both United States and Israeli copyright law and granted the highest compensation allowed by law for aggravation in compensation against Hershel Shanks and others. In an appeal in 2000 in front of Judge Aharon Barak, the verdict was upheld in Israeli Supreme Court in Qimron's favour. The court case established the two main principles from which facsimiles are examined under copyright law of the United States and Israel: authorship and originality. The court's ruling not only affirms that the "deciphered text" of the scrolls can fall under copyright of individuals or groups, but makes it clear that the Dead Sea Scrolls themselves do not fall under this copyright law and scholars have a degree of, in the words of U. S. copyright law professor David Nimmer, "freedom" in access. Nimmer has shown how this freedom was in the theory of law applicable, but how it did not exist in reality as the Israeli Antiquities Authority tightly controlled access to the scrolls and photographs of the scrolls.