Қайырлы таң: Субұрбалық өмір және ұлдардың наразылығы

Кіріспе

1959 жылғы Ясуджиро Озудың фильмі "Қайырлы таң" (お早よう) – 1959 жылғы жапондық комедиялық фильм, сценарийін Жасуджиро Озу өзі жазып, режиссерлік еткен. Бұл Озудың 1932 жылғы "Мен тудым, бірақ..." атты нұсқаусыз фильмінің еркін қайта түсірілімі және Озудың түсті фильмдердегі екінші жұмысы.

Сюжет

Фильм Токио маңындағы қалада өтеді және бала оқушылар үйге қайтып бара жатқан көрініспен басталады. Фильм жергілікті әйелдер клубының ай сайынғы жарнасына қатысты қосымша сюжетке бұрылады. Көршілік клубтағылардың барлығы қазынашы Хаяши ханымның төраға Харагучи ханымға жарнаны бергенін айтады, бірақ Харагучи ханым мұны жоққа шығарады. Олар кімнің ақша алғанын талқылайды және Харагучи ханымның оны жаңа кір жуғыш машина сатып алуға жұмсағанын болжайды. Кейін Харагучи ханым Хаяши ханымға қаңқу сөз таратқаны үшін және оның беделін түсіргені үшін наразылық білдіреді, бірақ Хаяши ханым Харагучидің анасына жарна ақшасын бергенін мәлімдейді. Кейін ғана Харагучи ханым бұл оның қателігі екенін түсінеді (анасы естің жоғалған және ұмытшақ), сондықтан кешірім сұрайды. Балалар көршінің үйіне теледидары бар болғандықтан барады, онда олар сүйікті сумо күресін тамашалай алады. (Фильм Жапонияда шыққан кезде бұл құрал тез танымал болды.) Алайда, олардың консервативті ата-аналары оларға богемиялық көршілеріне баруға тыйым салады, өйткені әйелдің кабаре әншісі екені есептеледі. Осыдан кейін Хаяши отбасының кіші ұлдары Минору мен Исаму аналарынан теледидар сатып алуды талап етеді, бірақ аналары бас тартады. Әкесі бұл туралы білгенде, балаларына ашуланып айқайлағанда үндемеуді бұйырады. Минору ашуға мініп, ересектер әрқашан «қалайсың» сияқты мағынасыз сәлемдесулермен айналысатынын және не ойлап отырғанын тура айтудан бас тартатынын айтады. Бөлмеде Минору мен Исаму барлық ересектерге қарсы үнсіздікке жатады. Осы наразылықтың ең ауыр соққысын бірінші Харагучи ханым көреді. Харагучи ханым осы наразылықтан ашуланып, Хаяши ханымның бұрынғы түсініспеушілік үшін кек алу үшін осының бастамасы болғанын болжайды және бұл туралы көп сөйлейтін Томизава ханымға айтады. Көп ұзамай барлығы Хаяши ханымды өшікқан, кекшіл адам деп санайды және оған қарыздарын қайтаруға асығады. Минору мен Исаму мектепте де, тіпті ағылшын тілінің мұғаліміне де наразылықтарын жалғастырады. Соңында олардың сынып жетекшісі олардың үндемеуінің себебін анықтау үшін келеді. Аштықтан қиналып, екі бала ыдыспен үйден қашып кетеді, бірақ жолдағы полицей ұстап алады. Олар кешке дейін бірнеше сағат бойы жоғалып кетеді, содан кейін олардың ағылшын тілінің мұғалімі оларды станция сыртында теледидар көріп отырғанын табады. Фильмнің соңында балалар ата-аналары көршісіне жаңа жұмысында сатушы ретінде көмектесу үшін теледидар сатып алғанын біледі. Қуаныштан, олар бірден наразылықтарын тоқтатады. Олардың ағылшын тілінің мұғалімі мен әпкесі жаңа махаббатқа қадам басып жатқан сияқты көрінеді.

The film takes place in suburban Tokyo, and begins with a group of boy students going home. The film steers into a subplot concerning the local women's club monthly dues. Everyone in the neighborhood club believes that Mrs Hayashi, the treasurer, has given the dues to the chairwoman, Mrs Haraguchi, but Mrs Haraguchi denies it. They gossip amongst themselves who could have taken the money, and speculate that Mrs Haraguchi could have used the money to buy for herself a new washing machine. Later Mrs Haraguchi confronts Mrs Hayashi for starting the rumor and ruining her reputation, but Mrs Hayashi states that she has indeed handed the dues money to Haraguchi's mother. Only later does Mrs Haraguchi realize it was her mistake (her mother being quite senile and forgetful), and she goes to apologize. The boys are all attracted to a neighbor's house because they have a television set, where they can watch their favorite sumo wrestling matches. (At the time of the film's release in Japan, the medium was rapidly gaining popularity.) However, their conservative parents forbid them to visit their bohemian neighbors because the wife is thought to be a cabaret singer. As a result of this, the young boys of the Hayashi family, Minoru and Isamu, pressure their mother to buy them a television set, but their mother refuses. When their father learns of it, he asks the boys to keep quiet when they kick a tantrum. Minoru throws an anger fit, and states that adults always engage in pointless niceties like "good morning" and refuse to say exactly what they mean. Back in their room, Minoru and Isamu decide on a silence strike against all adults. The first neighbor to bear the brunt of this snub is Mrs Haraguchi. Mrs Haraguchi, angered by this snub, speculates it is Mrs Hayashi who instigates this in revenge over their earlier misunderstanding, and tells this to busybody Mrs. Tomizawa. Soon, everybody thinks Mrs Hayashi is a petty, vengeful person, and are all queueing up to return their loaned items to her. Minoru and Isamu continue their strike in school, and even against their English tutor. Finally, their schoolteacher visits to find the root of their silence. The two boys run off from home with a pot of rice due to hunger, but are caught by a passing policeman. They disappear for hours into the evening, until their English tutor finds them outside a station watching television. At the end of the film, the boys find out their parents have indeed purchased a television set to support a neighbour in his new job as a salesman. Jubilant, they stop their strike at once. Their English tutor and their aunt appear to be starting a fresh romance.

Стиль

Озу батыста қатал және ұқыпты режиссер ретінде танылғанына қарамастан, "Жақсы таң" көрші балалардың көптеген газ шығару әзілдерін көрсетуден жалтармайды.

Қабылдау

"Жақсы таң" Rotten Tomatoes сайтында 88% мақұлдау рейтингіне ие. The New Yorker журналынан Ричард Броди фильм туралы: "Ясуджиро Озудың тепе-тең келген кадрлары жапондық өзін-өзі шектеу және үнсіздік кодекстерін ащы ирониямен, өткір радикализммен қабылдамайды" деп жазды. Chicago Reader журналынан Джонатан Розенбаум фильмді "Мүмкін, Ясуджиро Озудың кешкі комедияларының ең тартымдысы" деп бағалады. 2009 жылы kinema Junpo жапон кино журналының "Барлық уақыттағы ең ұлы жапон фильмдері" тізімінде фильм 36-шы орынға ие болды.

Үй медиасы

2011 жылы BFI 2-ші аймақ екі форматтағы нұсқасын (Blu-ray + DVD) шығарды. Бұл шығарылымға «Мен тудым, бірақ» фильмінің стандартты сападағы нұсқасы қоса берілді.

2017 жылы Criterion «Good Morning» фильмін 1-ші аймақ Blu-ray форматында қайта шығарды. Бұл шығарылым үшін фильм 4k сандық түрде жаңартылды және «Мен тудым, бірақ» және «Тура жолдағы бала» фильмінің бір бөлігімен бірге жинақталды.