Кіріспе
"Президентке айтайық па?" – 1977 жылы ағылшын жазушысы Джеффри Арчердің романы. 1986 жылы қайта қаралып, жаңадан басылды. Алғашқы басылымда АҚШ президенті Эдвард Кеннедиге жасалған қастандық жолы ФБР агенті Марк Эндрюс пен ФБР басшысының бірлескен күштерімен орындалмайды. Сюжетке махаббат оқиғасы да өріледі. Кітапта ресми Вашингтон туралы толық мәліметтер келтірілген, автор олардың дереккөздерін көрсетеді. Романның АҚШ-тағы басылымын Кеннедидің қайын сіңлісі, сол кезде Viking Press баспасының кеңесші редакторы болған Жаклин Онассис шығарды. Онассис "Президентке айтайық па?" романының редакциясына қатыспағанымен, ол жұмыс берушісін Кеннеди отбасының мүшесіне қарсы қастандық туралы романды жариялаудан тоқтатуға тырылмағаны үшін сынға ілінді. Ол роман жарықтанғаннан кейін көп ұзамай Viking Press-тен кетіп, жұмысынан қанағаттанбады. "Кейн мен Абель" және "Жаратқанның қызы" романдары сәттілікке ие болғаннан кейін Арчер "Президентке айтайық па?" романының жаңартылған нұсқасын шығарды. Ол нағыз өмірде сенатор және президенттікке үміткер болған, бірақ президент болмаған Кеннедидің орнына "Жаратқанның қызында" президент болған Флорентина Кейн сияқты ойдан шығарылған кейіпкерді қосты. Сондай-ақ, вице-президент Дейл Бамперстің (нағыз өмірдегі губернатор және сенатор) орнына Нью-Джерси штатының нағыз сенаторы Билл Брэдли келді. Автор Уильям Шекспирдің "Юлий Цезарь" пьесасына жиі сілтеме жасайды.
Shall We Tell the President? is a 1977 novel by English author Jeffrey Archer. A revised edition was published in 1986. In the first edition, a plot to kill the President of the United States, Edward Kennedy, is foiled by Federal Bureau of Investigation agent Mark Andrews working with the head of the FBI. A love story complicates the plot. The book includes descriptive details of official Washington, for which the author lists sources. The U. S. edition of the novel was published by Viking Press, where Kennedy's sister in law Jacqueline Onassis was then a consulting editor. Although Onassis was not involved in editing Shall We Tell the President?, she was criticized for not trying to deter her employer from publishing a novel about an assassination plot against a member of the Kennedy family. She resigned from Viking Press shortly after the publication. After the success of Kane and Abel and The Prodigal Daughter, Archer published a revised edition of Shall We Tell the President?, replacing Kennedy (in real life a senator and a presidential candidate but never president) with the fictional character Florentyna Kane (who became president in The Prodigal Daughter) in order to link it with the other two novels. He also replaced Vice President Dale Bumpers (in real life governor and a senator) with the real life Senator Bill Bradley of New Jersey. The author makes frequent references to William Shakespeare's play Julius Caesar.
Сюжет
Грекиялық Анджело Касефикис аяғына оқ тиіп, ауруханаға түседі және ФБР-мен сөйлесуді талап етеді. Вашингтондық бөлімше басшысы Ник Стеймс агенттер Марк Эндрюс пен Барри Калвертке оның жауабын алуды тапсырады, соның нәтижесінде олар аты-жөні белгісіз АҚШ сенаторының қатысуымен Президент Флорентина Кейннің өміріне қастандық жасау жоспары туралы біледі. Стеймс пен Калверт жақын арада өлтіріледі, ал Касефикис ауруханада қайтыс болады, тек Эндрюс ғана тірі қалып, қастандық жоспары туралы мәліметке ие болады. Эндрюс білгендерін ФБР директоры Хорацио Тайсонға хабарлайды және жоспарланған өлтіруге дейін 7 күнге оның тікелей бағынысында жұмыс істейді. Касефикистің сөзін естіген түскі асқа қатысқан АҚШ сенаторларын тексеру барысында Эндрюс күдіктілер шеңберін тарылта бастайды. Тергеумен қатар, ол ықтимал заговоршы сенатор Генри Декстердің қызы Элизабет Декстермен романтикалық қарым-қатынасқа түседі. Эндрюс шындықты ашуға жақындаған сайын, ол бес заговоршының назарына ілігеді, олар жоспарланған қастандық күні оны көлік бомбасымен өлтіруге шешім қабылдайды. Күдікті АҚШ сенаторының тізімін Роберт Харрисон мен Генри Декстерге дейін қысқартқан Эндрюс, Елизаветаның пәтеріне келгеніне және оған көлік ұсынғанына байланысты өміріне жасалған қастандықтан кездейсоқ түрде құтылады. Эндрюс Елизаветаның Касефикис атылған күні әкесімен бірге түскі асқа барғанын еске түсіргенде, жалғыз мүмкін заговоршы Харрисон екенін түсінеді. Қастандық жолына тосқауыл қойылады және бес заговоршының үшеуі ұсталады, бірақ олардың біреуі Харрисонды снайперлік мылтықпен атып өлтіреді. Эндрюс Харрисонды оқтан қорғауға тырысқанда жараланады, бірақ аман қалады, ал Харрисон қаза табады. Президент Кейн оның батылдығы үшін жеке құттықтайды, оның қастандық туралы немесе Харрисонның қатысуы туралы ешқандай хабары жоқ. Эндрюс Элизабетпен арадағы уақыт-уақытқа суық қарым-қатынасты жақсартады және Тайсонның жаңа жұмыс ұсынысын қабылдайды.
Сенатқа кіргені күдіктілер
Романда, АҚШ Сенатының кейбір мүшелері – нақты өмірде болған және ойдан шығарылған демократтар мен республикашылдар – президентті өлтіру қастандығына қатысқан деген күдікке ілігеді, олардың көпшілігі белгілі бір уақытта Вашингтонда болғандары үшін ғана күдікке түседі.