Николай Метнер: Ресейлік композитор және пианист

Кіріспе

Ресей композиторы және пианист

Николай Карлович Медтнер (Николай Карлович Метнер; 5 қаңтар 1880 [О. С. 24 желтоқсан 1879] 13 қараша 1951) – ресейлік композитор және виртуоз пианист. Ол қайтыс болғаннан кейін 25 жыл бойы белгісіздікке ұшырағаннан кейін, қазір фортепианоға арналған ең маңызды ресейлік композиторлардың бірі ретінде танылуда. Сергей Рахманинов пен Александр Скрябиннің құрдасы болған ол көптеген шығармалар жазды, олардың барлығында фортепиано қолданылған. Оның шығармаларына 14 фортепиано сонатасы, үш скрипка сонатасы, үш фортепиано концерті, фортепиано квинтеті, екі фортепианоға арналған екі шығарма, көптеген қысқа фортепиано пьесалары, скрипка мен фортепианоға арналған бірнеше қысқа шығармалар және 108 ән кіреді, оның ішінде екі маңызды вокализалық шығарма бар. Оның 38 «Сказки» (ағылшын тілінде көбінесе «Ертегілер» деп аталады, бірақ дұрыс аударғанда – «Әңгімелер») фортепианоға арналған соло туындыларында оның ең өзгеше музыкасы кездеседі.

Өмірбаян

Николай Медтнер 1879 жылғы 24 желтоқсан күні Юлиан күнтізбесі бойынша, немесе 1880 жылғы 5 қаңтарда Григориан күнтізбесі бойынша Мәскеуде дүниеге келді. Ол Карл Петрович Медтнердің (1846–1921) және Александра Карловна Гёдикенің (1843–1918) ұлы, алты баласының бесіншісі болды. Медтнер он жасқа дейін анасынан фортепиано сабақтарын алды. Сонымен қатар, ол анасының інісі Федор Гёдикеден (оның әйгілі туысы Александр Гёдикенің әкесі) де сабақ алды. 1891 жылы Мәскеу консерваториясына түсіп, тоғыз жылдан кейін, 1900 жылы 20 жасында бітірді, Антон Рубинштейн сыйлығын алды. Оның оқытушылары Павел Пабст, Василий Сапельников, Василий Сафонов және Сергей Танеев болды. Медтнердің консервативті музыкалық талғамына қарамастан, оның шығармалары мен пианино өнері замандастары тарапынан жоғары бағаланды. Танеевтің қолдауымен Медтнер орындаушылық мансабынан бас тартып, композицияға бет бұрды, бұл шабытты Людвиг ван Бетховеннің соңғы фортепиано сонаталары мен кылды квартеттері сыйлады. Оның композиторлық мансабы 1903 жылы, музыкасын жариялай бастаған кезде кәсіби деңгейге жетті. Рахманиновтан ерекшеленетіні, Медтнер Революциядан кейін ғана Ресейден кетті. Рахманинов оған 1924 жылы АҚШ және Канадаға гастрольдік сапар ұйымдастырды, оның концерттері көбінесе сонаталар мен әндерден, қысқа шығармалардан тұратын Медтнер кештері болды. Ол гастрольдердің коммерциялық жағына бейімделмей, концерттері азайып кетті. Англияда құрметке ие болған Медтнер мен Анна 1936 жылы Лондонға қоныс аударды, онда шағын оқыту, ойнау және композициямен айналысып, қатаң күн тәртібін сақтады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Медтнердің неміс баспагерлерінен түскен табысы тоқтады, ал қиын жағдайда денсаулығы нашарлай бастады. Оның адал шәкірті Эдна Айлс оны Уорвикширде бағындырды, онда ол үшінші фортепиано концертін аяқтады, ол алғаш рет 1944 жылы орындалды. 1949 жылы Лондонда Майсур махараджасы Джаячамараджендра Вадьяр Бахадур Медтнер қоғамын құрды. 1945 жылы Махараджа Лондонның Тринити музыка колледжінің құрметті мүшесі атанды және Лондон филармониясы концерттік қоғамының алғашқы президенті болды. Ол Медтнердің барлық шығармаларын жазу үшін Медтнер қоғамын құрды. Денсаулығы нашарлаған Медтнер 1951 жылы Лондонда қайтыс болғанға дейін үш фортепиано концертін, сонаталарды, камералық музыканы, көптеген әндерді және қысқа шығармаларды жазды. Ол жазған шығармалардың бірінде Бенно Моисеевичпен бірге "Орыс дөңгелек биі" атты екі фортепианолық шығармасын (Op. 58 No. 1) орындады. Тағы бір жазбасында ол Элизабет Шварцкопфқа бірнеше әнінде, соның ішінде 1913 жылғы Пушкинге арналған "Муза" шығармасында сүйемелдеді. Медтнер өзінің демеушісіне алғысын білдіріп, үшінші фортепиано концертін Майсур махараджасына арнады. Медтнер 1951 жылғы 13 қарашада Голдерс-Гриндегі үйінде қайтыс болды және ағасы Эмильмен бірге Хендон зиратында жерленді.

Nikolai Medtner was born in Moscow on 24 December 1879, according to the Julian calendar, or 5 January 1880 by the Gregorian calendar. He was the son of Karl Petrovich Medtner (1846–1921) and Alexandra Karlovna Goedicke (1843–1918), and the fifth of their six children. Medtner took piano lessons from his mother until the age of ten. He also had lessons from his mother's brother, Fyodor Goedicke (the father of his more famous cousin Alexander Goedicke). He entered the Moscow Conservatory in 1891, and graduated nine years later in 1900, at the age of 20, receiving the Anton Rubinstein prize, having studied under Pavel Pabst, Wassily Sapellnikoff, Vasily Safonov and Sergei Taneyev among others. Despite his conservative musical tastes, Medtner's compositions and his pianism were highly regarded by his contemporaries. With the support of Taneyev, Medtner rejected a career as a performer and turned to composition, partly inspired by Ludwig van Beethoven's late piano sonatas and string quartets. His composing career began professionally in 1903, when he started publishing his music, and it began to be performed. Unlike Rachmaninoff, Medtner did not leave Russia until well after the Revolution. Rachmaninoff secured him a tour of the United States and Canada in 1924, and his recitals were often all Medtner evenings, consisting of sonatas interspersed with songs and shorter pieces. He never adapted himself to the commercial aspects of touring and his concerts became infrequent. Esteemed in England, he and Anna settled in London in 1936, modestly teaching, playing and composing, to a strict daily routine. At the outbreak of World War II, Medtner's income from German publishers disappeared and, during that hardship, ill health became an increasing problem. His devoted pupil, Edna Iles, gave him shelter in Warwickshire, where he completed his Third Piano Concerto, first performed in 1944. In 1949, a Medtner Society was founded in London by Jayachamarajendra Wadiyar Bahadur, the Maharajah of Mysore (the princely state in Karnataka, southern India). In 1945, the Maharajah became an honorary Fellow of Trinity College of Music, London, and was the first president of the London Philharmonia Concert Society. He founded the Medtner Society to record all of Medtner's works. Medtner, already in declining health, recorded his three piano concertos and some sonatas, chamber music, numerous songs and shorter works, before his death in London in 1951. In one of those recordings he partnered Benno Moiseiwitsch in his two piano work entitled "Russian Round Dance", Op 58 No. 1. In another he accompanied Elisabeth Schwarzkopf in several of his lieder, including The Muse, a Pushkin setting from 1913. In gratitude to his patron, Medtner dedicated his Third Piano Concerto to the Maharajah of Mysore. Medtner died at his home at Golders Green, London on 13 November 1951, and is buried alongside his brother Emil in Hendon Cemetery.

Пианино сонаталары

Медтнер фортепианоға 14 соната жазды. Ф минорындағы бірінші фортепиано сонатасы, Op. 5, 1901–1903 жылдар аралығында жазылған төрт бөлімді шығарма (1903 жылдың тамызында аяқталды); ол Скрябин немесе Рахманинов стилін ұсынса да, өзіндік ерекшелікке ие. Медтнердің шеберлігі кейінгі жылдары күрделілік пен нәзіктікке толы болды, бірақ бұл шығарма оның музыкалық құрылымды меңгергендігінің куәсі. Алғашқы Allegro, ресейлік музыкаға тән қоңыраулы дыбыспен драматизмге толы, Intermezzo арқылы Largo divoto-дан бөлінеді, ол Maestoso биігіне жетіп, содан кейін қарқынды Allegro risoluto финалына құлайды. Екінші, үшінші және төртінші фортепиано сонаталары бір бөлімнен тұратын шығармалар. Олар 1904–1907 жылдары жазылып, «Соната триадасы», Op. 11 ретінде жарияланды. Триданың біріншісі, Ля тонында, Гете өлеңімен басталатын, әдемі лирикалық тақырыптары бар, шабыттандыратын шығарма. Екіншісі, ре минорында, «Соната-элегия» деп аталады. Ол Медтнердің ең танымал тақырыптарының бірімен баяу ашылады және екінші тақырыпқа негізделген жанды кодоймен (Allegro molto doppio movimento, ре мажор) аяқталады. Үшіншісі, До тонында, біріншісінің лирикалық сипатына оралады. Бесінші және бұрынғыда ең танымал сонатасы – соль миноры, Op. 22, 1909–1910 жылдары жазылған. Бұл шығарма баяу кіріспемен үш тақырыпты, қарқынды сонаталық бөлімді алмастырады, оның бірі кіріспеде естілген. Бұл ықшам шығарманың эмоционалдық ортасы (ұзақтығы он алты минут) – Interludium: Andante lugubre: ол даму бөлімінің көп бөлігін құрайды және Медтнердің ең әдемі гармонияларын қамтиды. Моисеевич пен Гилельдің тарихи жазбалары бар. Алтыншы соната жақын арада жарық көрді, ол Op. 25 құрамына кіретін екі сонатаның біріншісі. Ол «Соната сказка» деп аталады, көбінесе «Ертегі сонатасы» деп аударылады. 1910–11 жылдары жазылған до минорындағы бұл қысқа шығарма үш бөлімнен тұрады; екінші және үшінші бөлімдері байланысқан. Бірінші бөлім – ықшам сонаталық форма, баяу бөлім рондо сияқты (Рахманиновтың бір мелодиясына ұқсастығы кездейсоқ, өйткені соңғысы отыз жылдан кейін жазылған). Вариациялармен бірге қауіпті соңғы марш бұрынғы материалды қайталайтын кодоймен аяқталады. Бұл Рахманинов орындаған жалғыз Медтнер сонатасы. Оның серігі Op. 25 мүлдем өзгеше. Жетінші соната, ми минорында, «Түнгі жел», Федор Тютчевтің 1832 жылғы «Неге ыңғұрасың, түнгі жел?» өлеңінен алынған, оның бір бөлігі эпиграф ретінде берілген, 1911 жылы аяқталды және Сергей Рахманиновқа арналды, ол оның ұлылығын бірден мойындады. Бұл екі негізгі бөлімнен тұратын, шамамен 35 минутқа созылатын бір бөлімді үлкен шығарма: кіріспе және Allegro сонатасы, содан кейін көлеңкелі, бірақ белсенді кодоймен аяқталатын фантазия, соңғысы кіріспеде ұсынылған материалға негізделген. «Соната» деген атаудың астында Медтнер: «Бүкіл шығарма эпикалық рухта» (Вся пьеса в эпическом духе) деген жазбаны қосты. Джеффри Тозер: «Ол өте ұзақ, ойнау мен тыңдау үшін шаршатарлықтай, бірақ керемет сапалы және тамаша өнертабыс» деді. Сегізінші «Соната-баллада», фа тонында, Op. 27, бір бөлімнен басталып, 1912–14 жылдары қазіргі түріне дейін кеңейтілді. Ол Баллада, кіріспе және финалдан тұрады. Тональділігі мен кейбір материалдары Шопеннің Баркарольін еске салады. Бірінші бөлім Медтнердің әдемі пасторальдық мелодияларының бірімен басталады. Финалда, фортепианолық квинтет сияқты, Пушкинның «Муза» қойылымымен тақырыптық байланыс бар. Бұл жұмысты Медтнердің өзі жазды. Тоғызыншы соната, ля минорында, Op. 30, атаусыз жарық көрді, бірақ Медтнердің достары арасында «Соғыс сонатасы» деп аталды; 1959 жылғы жинақталған басылымда «1914–1917 жылдар аралығындағы соғыс кезінде» деген түбіртек пайда болды. Оныншы «Соната реминесценция», ля минорында, Op. 38, № 1, «Ұмытылған күйлер (бірінші цикл)» деп аталатын сегіз пьесадан тұратын жинақты ашады. Одан кейін Op. 39 және 40 ретінде жарияланған тағы екі цикл келді. Бұл соната да, келесі соната да Медтнер эмиграцияға кеткеннен бір жыл бұрын, 1920 жылы аяқталды. Бұл бір бөлім Медтнердің ең поэтикалық шығармаларының бірі; атаудан көрініп тұрғандай, оның мінезі ностальгиялық және сағындыратын. 38-опустағы басқа шығармаларда «Alla Reminiscenza» сияқты сонатаның алғашқы тақырыбының вариациялары бар. Бұл соната қазіргі кезде ең көп орындалатын соната. Он бірінші, «Соната трагика», до минорында, Op. 39, № 5, «Ұмытылған күйлер (екінші цикл)» жинағын аяқтайды. Бұл жинақта да тақырыптардың бірнеше рет қайталануы бар – сонатаның алдындағы «Canzona Matinata» әні сонатада қайталанатын тақырыпты қамтиды және Медтнердің тілегіне сәйкес екі шығарма да тынығусыз ойнатылуы керек. Бұл да бір бөлімді соната, бірақ драматизмге толы, үш тақырыбы бар Allegro, олардың бірі («Canzona Matinata» еске түсіруі) қайтадан пайда болмайды. Күшті кодоймен аяқталады. Бұл соната жақсы жазылған, соның ішінде 1947 жылы Медтнердің өзі жасаған жазбалар бар. Он екінші соната, «Романтика» деп аталатын, си минорында, Op. 53, № 1, 1930 жылдың соңында аяқталды, бірге оның жұптасымен. Ол 1931 жылы Глазгода алғаш рет орындалды. Төрт бөлімдік формаға оралып, ол Романс (си миноры), Скерцо (ми миноры), Медитация (си миноры) және Финалдан (си миноры) тұрады. Соңында ол Op. 25, № 1 «Соната сказка» шығармасын цитаталайды. Он үшінші соната, «Миначчиоза» («қорқынышты») фа минорында, Op. 53, № 2, тағы да бір бөлімдік шығарма. Ол өте хроматикалық және фуганы қамтиды. Медтнер оны «менің заманауи композициям, өйткені ол қазіргі оқиғалардың қауіпті атмосферасын көрсетеді» деп сипаттады. Марк Андре Хамелин оны «ойнауға және тыңдауға болатын ең шоқтығы бар 15 минуттық музыка» деп сипаттады. Ол Скрябиннің шәкірті, канадалық пианист Альфред Ла Либертеге арналды, Медтнердің ең адал жақтастарының бірі. Соңғы соната, «Соната идиллия», соль мажорда, Op. 56, 1937 жылы аяқталды. Ол екі бөлімнен тұрады: қысқа Allegretto cantabile Pastorale және сонаталық Allegro moderato e cantabile (әрдайым уақыттың қатаңдығымен).

Medtner composed 14 piano sonatas. The First Piano Sonata in F minor, Op. 5, is a four movement work written between 1901–3 (completed August 1903); though it suggests the style of Scriabin or Rachmaninoff, it is nonetheless original. Medtner's craft gained subtlety and complexity in later years, but this work is already evidence of his mastery of musical structure. An opening Allegro, dramatic and imbued like much Russian music with a bell like sonority, is separated by an Intermezzo from a Largo divoto that reaches a Maestoso climax before plunging into the headlong Allegro risoluto finale. The Second, Third and Fourth piano sonatas are unrelated one movement works. They were written during the period 1904–07 and published as the "Sonata Triad", Op. 11. The first of the trio, in A, is an ecstatic work with attractive, lyrical themes, prefaced by a poem by Goethe. The second, in D minor, is entitled "Sonate Elegie". It opens slowly with one of Medtner's best known themes and closes with an animated coda (Allegro molto doppio movimento, in D major) based on the second subject. The third, in C, returns to the lyricism of the first. The Fifth and formerly the most popular of his sonatas is the G minor, Op. 22, written in 1909–1910. The piece alternates a slow introduction with a three theme, propulsive sonata movement, one of whose themes was heard in the Introduction. The emotional center of this compact work (sixteen minutes in duration) is the Interludium: Andante lugubre: this comprises most of the development section and contains some of Medtner's loveliest harmonies. There are historic recordings by Moiseiwitch and Gilels. The Sixth Sonata followed soon after, the first of two that comprise his Op. 25. It bears the title "Sonata Skazka", usually translated as "Fairy Tale Sonata". This short work in C minor, written in 1910–11, is in three movements; the second and third are connected. The first movement is a compact sonata form, the slow movement rondo like (the similarity to one melody by Rachmaninoff is coincidental, as the latter was not written until some thirty years later). A minatory final march with variations ends with a Coda that revisits earlier material. This was the only Medtner sonata that Rachmaninoff performed. Its companion in Op. 25 is entirely different. The Seventh Sonata in E minor, Night Wind, after Fyodor Tyutchev's 1832 poem "Of what do you howl, night wind ?" , an excerpt of which provides an epigraph, was completed in 1911 and dedicated to Sergei Rachmaninoff, who immediately recognised its greatness. It is a vast one movement work, lasting almost 35 minutes, in two major parts: an Introduction and Allegro sonata form, followed by a Fantasy capped by a shadowy but active Coda, the latter entirely and ingeniously based on material presented in the Introduction. Under the title "Sonata" Medtner added a note: "The whole piece is in an epic spirit" (Вся пьеса в эпическом духе). Geoffrey Tozer said: "it has the reputation of being a fearsomely difficult work of extraordinary length, exhausting to play and to hear, but of magnificent quality and marvelous invention." The Eighth "Sonata Ballade" in F, Op. 27, began as a one movement work, and was expanded into its present form over the period 1912–14. It comprises a Ballade, Introduction and Finale. The tonality and some of the material make passing reference to Chopin's Barcarolle. The first movement opens with one of Medtner's lovely pastoral melodies. The finale, like the Piano Quintet, has a thematic connection with his Pushkin setting The Muse. Medtner himself recorded this work. The one movement Ninth Sonata in A minor, Op. 30, was published without a title but was known as the "War Sonata" among Medtner's friends; a footnote "during the war 1914–1917" appeared in the 1959 Collected Edition. The Tenth "Sonata reminiscenza" in A minor, Op. 38, No. 1, commences a set of eight pieces entitled "Forgotten Melodies (First Cycle)". Two further cycles followed, published as Op. 39 and 40. Both this and the following sonata were completed in 1920, the year before Medtner emigrated. This single movement is one of Medtner's most poetic creations; as the title indicates, its character is nostalgic and wistful. Other pieces in opus 38 contain variants of the Sonata's opening theme, such as the concluding "Alla Reminiscenza". This sonata is nowadays the most often performed. The Eleventh, "Sonata Tragica" in C minor, Op. 39, No. 5, concludes "Forgotten Melodies (Second Cycle)". There is some repetition of themes in this set as well—the piece which precedes the Sonata, "Canzona Matinata", contains a theme which recurs in the Sonata, and according to Medtner's wishes both pieces are to be played attacca—without pause. This is also a single movement sonata allegro form, but Allegro, dramatic and ferocious, with three themes of which one (the reminiscence from "Canzona Matinata") does not return. A violent coda concludes. This sonata is well served by recordings, including one by Medtner in 1947. The Twelfth Sonata, entitled "Romantica" in B minor, Op. 53, No. 1, was completed at the end of 1930, along with its twin. It was premièred in Glasgow in 1931. Returning to a four movement form, it consists of a Romance (B minor), Scherzo (E minor), Meditazione (B minor), and Finale (B minor). The ending quotes his Sonata Skazka, Op. 25, No. 1. The Thirteenth Sonata, the "Minacciosa" ("menacing") in F minor, Op. 53, No. 2, is another one movement work. It is highly chromatic, and contains a fugue. Medtner described it as "my most contemporary composition, for it reflects the threatening atmosphere of contemporary events". Marc André Hamelin described it as "the most concentrated 15 minutes of music one could ever hope to play or listen to". It was dedicated to the Canadian pianist and pupil of Scriabin, Alfred La Liberté, one of Medtner's most loyal supporters. The last of the sonatas, "Sonata Idyll" in G major, Op. 56, was completed in 1937. It consists of two movements: a short Allegretto cantabile Pastorale and a sonata allegro Allegro moderato e cantabile (sempre al rigore di tempo).

Әндер

Медтнер дауыс пен фортепианоға арналған 100-ден астам ән жариялады, олардың сөздері Пушкин, Гёте, Михаил Лермонтов, Федор Тютчев және Афанасий Фет сияқты авторлардың шығармаларынан алынған.

Мұра

"Мен сізге Ресейде айтқан сөзімді қайталаймын: сіз менің ойымша, біздің заманымыздың ең ұлы композиторысыз." — Сергей Рахманинов (1921)

Эдвард Митчелл Медтнердің ерте жақтасы болды және 1922 жылдың 3 ақпанында Ұлыбританиядағы Эолиан залында Медтнердің Сонаталық триадасының алғашқы толық орындалуын ұйымдастырды. Джеффри Тозер Медтнердің фортепианоға арналған барлық шығармаларын, соның ішінде барлық концерттер мен сонаталарын жазды. Хамиш Милн көптеген соло фортепианолық шығармаларды жазды, ал Джеффри Дуглас Мадж, Константин Шербаков және Евгений Судбин үш фортепианолық концертті жазды. Медтнердің шығармаларын қолдаған және жазбаларын қалдырған басқа пианистердің қатарында Бенно Моисеевич, Свиатослав Рихтер, Эдна Айлес, Эмиль Гилельс, Евгений Светланов және Эрл Уайлд бар. Қазіргі уақытта оның шығармаларын насихаттаумен белгілі пианистер: Екатерина Державина, Марк Андре Хамелин, Малкольм Биннс, Ирина Межуева (ja), Николай Демиденко, Анна Зассимова, Борис Березовский, Пол Стюарт, Дмитрий Алексеев, Евгений Кисин, Андрей Поночевный, Константин Лифшиц, Даниил Трифонов, Гинтарас Янушевичюс, Дина Парахина, Алессандро Таверна және Паулюс Андерссон. Әншілердің саны одан да аз. Медтнер сопрано Ода Слободская, Татьяна Макушина, Маргарет Ричи және Элизабет Шварцкопфпен бірге әндердің таңдамасын жазды. Соңғы жылдары Сьюзан Гритон мен Людмила Эндрю Джеффри Тозермен бірге толық дискілерді жазды, сондай-ақ Каролина Витале Питер Баурмен бірге жазды. Бас-баритон Василий Савенко Борис Березовский, Александр Блок және Виктор Ямпольскиймен бірге көптеген Медтнер әндерін жазды. Кейбір әншілер Медтнер әндерін жинақтарға енгізді; ерекше атауға лайықтары – Зара Долуханова мен Ирина Архипованың тарихи жазбалары. Дегенмен, көптеген әндер CD-де қолжетімді емес, ал кейбіреулері әлі жазылмаған. 2018 жылы Иэн Бернсайдтың сүйемелдеуімен 54 Медтнер әнінен тұратын екі дискілік жинақ жарық көрді. Медтнер кейінірек Capitol Records және басқа лейблдерде студиялық жазбалар жасамас бұрын, 1923 жылы Welte Mignon және 1925 жылы Duo Art үшін өзінің кейбір шығармаларының фортепианолық роликтерін жазды. 2017 жылы украин пианисі Дарья Дадыкина мен орыс пианисі Василий Гвоздецкий Берлинде Халықаралық Николай Медтнер қоғамын құрды, оның мақсаты оның шығармаларын насихаттау және Еуропа мен оның төңірегінде мәдени алмасуды дамыту. 2018 жылдың қазан-қараша айларында қоғам Берлинде 1-ші Халықаралық Николай Медтнер музыка фестивалін ұйымдастырды, онда әртістер мен музыкатанушылар оның шығармаларын орындап, талқылады (фестиваль бағдарламасын қараңыз). Композитордың құрметіне аталған 9329 Николайметнер деген астероид бар.

Edward Mitchell was an early champion of Medtner, and gave the first complete performance of Medtner's Sonata Triad in the UK at the Aeolian Hall on 3 February 1922. Geoffrey Tozer recorded almost all of Medtner's works for the piano including all the concertos and sonatas. Hamish Milne has recorded most of the solo piano works, while Geoffrey Douglas Madge, Konstantin Scherbakov and Yevgeny Sudbin have recorded the three piano concertos. Other pianists who championed Medtner's work and left behind recordings include Benno Moiseiwitsch, Sviatoslav Richter, Edna Iles, Emil Gilels, Yevgeny Svetlanov and Earl Wild. In modern times, pianists noted for their advocacy include Ekaterina Derzhavina, Marc André Hamelin, Malcolm Binns, Irina Mejoueva (ja), Nikolai Demidenko, Anna Zassimova, Boris Berezovsky, Paul Stewart, Dmitri Alexeev, Evgeny Kissin, Andrey Ponochevny, Konstantin Lifschitz, Daniil Trifonov, Gintaras Januševičius, Dina Parakhina, Alessandro Taverna and Paulius Andersson. Far fewer singers have tackled the songs. Medtner himself recorded a selection with the sopranos Oda Slobodskaya, Tatiana Makushina, Margaret Ritchie and Elisabeth Schwarzkopf. In recent times Susan Gritton and Ludmilla Andrew have recorded complete CDs with Geoffrey Tozer, as has Caroline Vitale with Peter Baur. The bass baritone Vassily Savenko has recorded a considerable number of Medtner songs with Boris Berezovsky, Alexander Blok and Victor Yampolsky. A handful of other singers have included Medtner songs in compilations; particularly notable are historic recordings by Zara Dolukhanova and Irina Arkhipova. However, many songs are not available on CD, and some await their first recording. A substantial two CD set, presenting fifty four Medtner songs, accompanied by Iain Burnside, has appeared in 2018. Medtner recorded piano rolls of some of his works for Welte Mignon in 1923 and Duo Art in 1925, before his later studio recordings for Capitol Records and other labels. In 2017 the Ukrainian pianist Darya Dadykina and the Russian pianist Vasily Gvozdetsky founded the International Nikolai Medtner Society in Berlin to popularize his work and to advance cultural exchange in and around Europe. In October/November 2018 the society organized the 1st International Nikolai Medtner Music Festival in Berlin, which brings together artists and musicologists to perform and discuss his work (see the festival programme ). An asteroid called 9329 Nikolaimedtner is named after the composer.

Жарияланымдар

Медтнердің "Муза және мода" атты жалғыз кітабы (1935, 1957 және 1978 жылдары қайта басылған) – музыка өнерінің негіздерін қорғауға арналған еңбек болды және оның көркемдік кредосының, сондай-ақ замандас бағыттарына реакциясының көрінісі. Ол музыканың өзгермейтін заңдары бар екеніне және оның мәні әнде жатқанына берік сенді. Кітаптың ағылшын тіліне аудармасы 1951 жылы Альфред Суон баспасынан жарық көрді. Медтнер 1933 жылы "С. В. Рахманиновпен" атты естеліктер жинағын жазды, онда ол досын композитор және пианист ретінде құрметпен сипаттайды.

Басып шығару көздері

Медтнердің қайтысынан кейін Майсур қоры «Медтнер: Еске алу кітабы» баспасын ұйымдастырды, сонымен қатар «Николас Медтнер (1879–1951): Оның өнері мен тұлғасына құрмет» деп те аталды. Онда оның жесірі, достары, сыншылар, музыканттар, композиторлар және жанкүйерлерінің фотосуреттері мен эсселері бар. Осы кітапқа үлес қосқандардың арасында: Медтнердің «Муза және мода» шығармасын ағылшын тіліне аударған Альфред Сван, Иван Ильин, Эрнест Ньюман, Кайхосру Шапуржи Сорабжи, Марсель Дюпре, орыс музыкасын зерттеуші Леонид Сабенеев, канадалық пианист және композитор Альфред Ла Либертенің жақын досы, әншілер Маргарет Ричи, Татания Макушина және Ода Слободская, сондай-ақ Медтнердің өзі «Муза және мода» кітабынан алынған үзінділер арқылы қатысты. Кітаптың редакторы Ричард Холт болды. 2004 жылы Наталья Консисторум орыс тілінде «Николай Карлович Медтнер: Композитор портреті» кітабын жариялады. Кітап Кристоф Фламмның неміс тіліне аудармасында қолжетімді, және Медтнердің әртүрлі шығармаларының түпнұсқалық жазбаларын қамтитын екі дискісі бар екенімен ерекшеленеді. Медтнердің музыкасы бойынша көптеген диссертациялар жазылған. Олардың ең ықпалдысы – Кристоф Фламмның «Der russische Komponist Nikolaj Metner: Studien und Materialien» еңбегі. Бұл еңбек бастапқыда автордың докторлық диссертациясы ретінде (Гейдельберг, 1995) қорғалды, кейіннен Кун баспасынан (1995, қазірде басылымнан түскен) жарық көрді. Онда неміс, орыс, ағылшын және француз тілдеріндегі хаттар, рецензиялар және басқа да құжаттар, сонымен қатар библиография және ішінара дискография қамтылған. Венделин Битзанның «Соната – мәңгілік принцип» (Вена, 2019, ашық қолжетімділікте) диссертациясы Фламмның ғылыми жетекшілігімен жазылды және Медтнердің сонаталары мен олардың тарихи және эстетикалық контекстіне терең талдау ұсынады. 2003 жылы Дэвид Дж. Скворак Синциннати университетінде «Николас Медтнердің фортепианоға арналған шығармаларындағы тақырыптық біртүтастық: Сказки, сонаталар және фортепиано квинтеті» тақырыбында докторлық диссертация қорғады, ол UMI баспасынан жарық көрді. Онда Медтнердің бірнеше шығармаларының теориялық талдауы бар.

Өзгерістер мен цитаталар

Барт Берман 2009 жылы Медтнердің "Тема мен вариациялар", Op. 55 шығармасындағы тақырыпқа негізделген Вариациялар мен фуга жазды. Автор Филип Пуллман 2011 жылдың қыркүйегінде BBC веб-сайтында жарияланған қысқа сұхбатында Медтнерді өзінің сүйікті композиторы деп атады.