Солтүстік-Батыс Территориясының тарихы: Форт Смит дамуы

Кіріспе

1886 жылы «Гудзон Бэй» компаниясы Форт-Смиттен Маккензи өзеніне қатынайтын бу кемесі «СС Виглиді» іске қосты. 1882 жылы басталған кемелер жүрісі Форт-Макмюрриден Слейв өзені арқылы Смит-Лэндингтегі тасылдардың басына дейін жүргізілді. 1898 жылы Юкон алтын асыруы көптеген алтын іздеушілерді тасылдар арқылы және Форт-Смиттен өткізді. 1908 жылы жаңа «HBC» кемесі «СС Маккензи Ривер» Форт-Смиттен төмен, Слейв және Маккензи өзендерінде жұмыс істеу үшін іске қосылды (Маккензи өзенінің су алабындағы кемелерді қараңыз). 1911 жылы Форт-Смитте үкімет құрылды, Оттава үнді агенті мен аймақтық дәрігерді жіберді, ал «Солтүстік-Батыс атты полициясы» бөлімшесін ашты. Осы дамулардың нәтижесінде Форт-Смит Батыс Арктикасы үшін көлік орталығы ғана емес, сонымен қатар әкімшілік орталыққа айналды. Миссиялық ағаш кесу зауыты 1914 жылы сұр монахтар үшін салынған алғашқы аурухана – Сент-Анн үшін ағаш өндірді. Сондай-ақ, 1915 жылы салынған алғашқы мектептің ағаш құрылысын да осы зауыттан алған. Рим-католик миссиясы сонымен қатар өнім, ет және сүт өнімдерін жеткізетін Сент-Бруно шаруашылығын басқарды. 1920 жылдарға дейін, жабылғанға дейін, шаруашылық Батыс Арктикадағы шіркеу миссияларының барлығын қамтамасыз етті. Онда 140-тан астам ірі қара мал өсірілді. 1920 жылы «Лэмсон және Хаббард» сауда компаниясы Маккензи өзені бойындағы сауда бекеттеріне қызмет көрсету үшін «Дистрибьюторды» іске қосты. 1924 жылы «HBC» компаниясы оны сатып алды. 1930 жылдары Форт-Смит экономикасының маңызды бөлігі кеме және баржа құрылысына қатысты. «HBC» және «Northern Transportation Company Limited» (NTCL) Форт-Смиттен төмен кеме жасаушылықтар құрды. Вуд-Буффало ұлттық паркі 1922 жылы құрылды, оның бас кеңсесі Форт-Смитте орналасқан. 1924 жылы Форт-Смит Солтүстік-Батыс территориялары мен Юкон радио жүйесінің алғашқы құрылғысын алды. 1928 жылы Форт-Смит әуежайы салынды. 1938 жылы Йеллоунайфте алтынның табылуы Форт-Смит экономикасына серпін берді, себебі көптеген алтын іздеушілер келіп, посттан жабдықтар сатып алды. Сол жылы Англикан миссиясының үйі, ал 1939 жылы шіркеу салынды. 1942-1943 жылдары Форт-Смит Екінші дүниежүзілік соғыста шағын рөл атқарды, онда әлемді шарлаған зор әскерлер болды. 250 тұрғыны бар Форт-Смит Норман-Уэллс және Канол жолындағы Канол мұнай құбыбы жобасына бара жатқан 2000 АҚШ армиясының сарбаздарын қабылдады. Олар жүздеген баржамен жабдықтар жеткізді, оларды тасымалдау үшін Форт-Смиттен Хей-Риверге және одан да солтүстікке дейін трактор жолын салды. Йеллоунайфтің өсуін қоздырған алтын қызуы Форт-Смит халқының 1945 жылдан кейінгі онжылдықта бес есе өсуіне де ықпал етті. Халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін мемлекеттік әкімшілік құрылыстар көбейтілді, ал ауыл Маккензи округінің көлік орталығы ретінде дамыды. Форт-Смит 1964 жылы ауыл болып құрылды, екі жылдан кейін, 2130 тұрғыны бар ауыл 1966 жылдың 1 қазанында қалаға айналды. 1966 жылы Хей-Риверге барлық жағдайға төтеп бере алатын жол ресми түрде аяқталды, Форт-Смитті оңтүстікпен тұрақты байланыстырды. 1964 жылы Хей-Риверге оңтүстік теміржол желісінің аяқталуы Форт-Смиттің көлік орталығы ретіндегі рөлін жоққа шығарды. 1968 жылы Слейв өзенінде кеме қатынасы тоқтатылды. 1967 жылы Йеллоунайф аумақтық астана болып тағайындалғанда Форт-Смит Солтүстік-Батыс территориялары үкіметінің әкімшілік орталығы ретінде сақталды. Солтүстік-Батыс территорияларының астаналарының тарихын қараңыз. 1968 жылдың 9 тамызында жұма күні Форт-Смитте жер сілкінісі болды, өзен жағалауынан сынып, мүлікке зиян келтіріп, бір адам қаза тапты. Өзен жағалауының аймағы оны тұрақтандыру үшін еңіс жасалды. Еңіс жасалған бұл жер қазір «Ривербанк паркі» деп аталады, онда жолдар, демалыс орындары және «Суға батып қалғандардың тасылдарына» қарауға арналған платформа бар. 1970 жылы ересектердің кәсіптік білім беру орталығы ашылды. Кейіннен оның қызметі кеңейтіліп, 1981 жылы «Тебача колледжіне» айналды. Бірнеше жылдан кейін Солтүстік-Батыс территориялары үкіметі «Арктика колледжін» құрды. «Тебача» кампусы үкімет кеңселеріне орналасқан. 1995 жылы колледж өзінің атын «Аврора колледжіне» өзгертті, бұл Нунавутқа өздерінің тайпалық колледжі үшін «Арктика колледжі» атауын пайдалануға мүмкіндік берді.

In 1886, the Hudson's Bay Company launched the steam propelled vessel SS Wrigley to run from Fort Smith to the Mackenzie River. The steamer ran the Slave River from Fort McMurray to the head of the rapids at Smith's Landing beginning in 1882. In 1898, the Yukon Gold Rush brought many gold seekers over the portages and through Fort Smith. In 1908, a new HBC steamer paddlewheeler, SS Mackenzie River, was launched to operate on the Slave and Mackenzie rivers below Fort Smith (see boats of the Mackenzie River watershed). In 1911, government was established in Fort Smith when Ottawa sent an Indian agent and a regional medical doctor, and the Royal Northwest Mounted Police opened a detachment. With these developments, Fort Smith became not only the transportation centre for the western Arctic but the administrative centre as well. The mission sawmill produced lumber for the first hospital, St. Anne's, built in 1914 for the Grey Nuns. The sawmill also supplied the lumber for the first school, built in 1915. The Roman Catholic Mission also operated St. Bruno's Farm, which supplied produce, meat, and dairy products. Until it was closed in the 1920s, the farm supplied all the church's missions in the western Arctic. Its workers maintained a herd of more than 140 cattle. In 1920 the Lamson & Hubbard Trading Company launched Distributor to service its trading posts along the Mackenzie River. This group was taken over by the HBC in 1924. By the 1930s, a significant part of the Fort Smith economy was centred around ship and barge building. The HBC and Northern Transportation Company Limited (NTCL) established shipyards below Fort Smith. Wood Buffalo National Park was established in 1922; its operations and administration headquarters were in Fort Smith. In 1924, Fort Smith received the first of the Northwest Territories and Yukon Radio System installed by the Royal Canadian Corps of Signals. In 1928, Fort Smith Airport was built. The discovery of gold in Yellowknife in 1938 was a catalyst for an economic boost to Fort Smith, as many prospectors came passing through and bought supplies at the post. In the same year, an Anglican Mission house was built; a church was built in 1939. In 1942–1943, Fort Smith played a small part in the war effort when huge armies raged across the globe in the Second World War. With a population of 250, Fort Smith hosted 2,000 United States Army soldiers who were en route to the Canol Oil Pipeline Project at Norman Wells and the Canol Road. They brought hundreds of barge loads of supplies; and in order to move these, they built a tractor road from Fort Smith to Hay River and even farther north. The continued gold fever that fuelled Yellowknife's growth also stimulated the five fold growth of Fort Smith's population in the decade following 1945. Government administrative facilities were increased to keep up with population needs and the village developed as a transportation hub for the Mackenzie District. Fort Smith was incorporated as a village in 1964; two years later, with a population of 2,130, the village became a town on October 1, 1966. The all weather road to Hay River was officially completed in 1966, permanently linking Fort Smith to the south. The completion of a southern rail link to Hay River in 1964 meant that Fort Smith's role as the transportation hub was largely negated. Shipping operations on the Slave River ceased in 1968. When Yellowknife was designated as the territorial capital in 1967, Fort Smith was kept as the administrative centre of the government of the Northwest Territories' vast region. See history of Northwest Territories capital cities. On Friday August 9, 1968, disaster struck Fort Smith when a landslide some broke away from the riverbank; it caused property damage and killed one person. The riverbank area has since been sloped to stabilize it. Reshaped as a gentle hillside, it is known as Riverbank Park, and features groomed trails, picnic areas, and a viewing platform to oversee the Rapids of the Drowned. In 1970, the Adult Vocational Training Centre was opened. Its operations were later expanded and in 1981 it became Thebacha College. A few years later, Arctic College was created by the government of the Northwest Territories. The Thebacha Campus was home to government headquarters offices. In 1995, the college changed its name to Aurora College in order to allow Nunavut the use of the Arctic College name for their tribal college.

Климат

Форт-Смит қаласында құрғақ континенталды субарктикалық климат (Koppen: Dfc) басым, мұнда өте ұзақ қыстар және жылы, бірақ салыстырмалы түрде қысқа жаздар болады. Форт-Смитте тіркелген ең жоғары температура 2021 жылдың 30 маусымында, ал ең төмен температура 1917 жылдың 26 желтоқсанында тіркелген. Бұл Солтүстік-Батыс территориясындағы ең жоғары және ең төмен температура көрсеткіштері.

Демография

Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Форт-Смит қаласында 1009 жеке тұрғын үйдің 881-інде 2248 адам тұрды, бұл 2016 жылғы 2542 адамнан төмендеуді білдірді. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² құрады.

Көрікті жерлер

Форт-Смит Солтүстік өмір мұражайының және "Радий патша" мұражайлық кемесінің орны. Вуд-Баффало ұлттық паркіне де Форт-Смиттен қол жеткізуге болады. Жыл сайын Форт-Смит қаласында, әдетте тамыз айында Оңтүстік құлдар достық фестивалі – музыка мен өнер фестивалі өтеді. Солтүстік-Батыс территориясының және алыс-жақын елдерден музыканттар мен суретшілер басқа өнер иелерімен қарым-қатынас жасап, өздерінің дағдыларын көпшілікке көрсету үшін келеді. Бұған қоса, қалада Оңтүстік құлдар аймақтық білім беру кеңесінің бас кеңсесі орналасқан.

Атақты тұрғындар

Форт-Смит – Англия банкінің және Канада банкінің бұрынғы губернаторы Марк Карнидің туған жері.