Кіріспе

Пандрос немесе Пандрос (Ежелгі грек: Πάνδροσος) грек мифологиясында Афинаның алғашқы патшасы Кекроп пен Актей патшаның қызы Аглаврдың үш қызының бірі ретінде танымал.

Отбасы

Пандростың екі қарындасы Аглаврос және Герсе болды, ал олар үшеуі бірге әкелерінің құрметіне Кекропидтер деп аталады. Олардың інісі Эрисихтон мұрагер қалдырмай қайтыс болды. Бір дерек бойынша, Пандрос Гермеспен Керіксті дүниеге келтірген, әпкесі Аграул емес.

Этимология

"Пандрос" атауы грек тілінде "барлық тамшы" немесе "барлықтамшылы" (drosos, тамшы) деген мағынаны білдіреді. Осы себепті Пандрос кейде "Тамшы Құдайы" деп аталады, ал үш Кекропидайды бірге "Тамшы Әпкелері" деп атайды. "Херсе" деген атау грек тілінде де тамшыға байланысты мағынаны білдіреді. Бұл ғалымдар арасында бастапқыда тек екі Кекропидай болған және Герсе мифке кейінірек қосылған, негізінен Пандростың көшірмесі ретінде қызмет еткен деген болжамға әкелді. Герсе кейіпкерін құру мақсаты грек мифологиясындағы үш қарындастың кең таралған бейнесіне сәйкес келуі үшін Кекропидайлардың санын үшке жеткізу еді (Үш Тағдыр, Үш Шарита сияқты).

Мифология

Кекроп Афинаның өзінің топырағынан туған деп есептеледі, оның басы мен денесі адам, ал төменгі жағы жылан сияқты. Афинаның бірінші патшасы ретінде танылғаннан кейін, ол қаланың атын атау және оған қамқорлық ету үшін Посейдон мен Афина арасындағы сайысты төрелік етуімен де белгілі. Бірақ Кекроп қайтыс болғаннан кейін, оның орнын ұлы емес, Гефест пен Гайяның ұлы Эрекфей (сонымен қатар Эрихтоний деп те аталады) иеленеді. "Библиотека" айтуынша, құдай Гефест құштарлыққа беріліп, бикеш Афинаны зорлауға тырысады, бірақ сәттілікке жете алмайды. Ол Акропольге спермасын төгеді, оның тұқымы жерді тыңайтып, Гайя жүкті болады, нәтижесінде Эрекфей дүниеге келеді. Эрекфей туғаннан кейін Афина оны өзіне алып, сандыққа (немесе кейбір нұсқаларда, тостағанға) салады. Ол сандықты Кекропидтерге тапсырып, оларға ішіне ешқашан қарамауға ескертеді. Пандрос Афинаның бұйрығын адал түрде орындайды, ал Аглаврос пен Герсе оның ішінде не бар екенін білу үшін сандықты ашуға мәжбүр болады, бұл Афинаның ашуын тудырады. Екі бағынбаған қарындас сандықтың ішіндегіні көргенде (мифтің кейбір нұсқаларында олар Эрекфейді алып жылан күзетіп тұрғанын көреді; ал басқаларында олар Эрекфейдің өзін жылан түрінде көреді) және Акропольдің солтүстік беткейінен құлап, қаза табады. Адал қарындас Пандрос бауырларының бақытсыз тағдырынан құтылады. Кекропидтер туралы мифтің тағы бірнеше нұсқасы бар. Олар көбінесе сандықты ашқан үшін кім кінәлі екені туралы пікірде келіспейді. Бір нұсқада үш қарындас та бірдей кінәлі, ал Пандрос та бауырларымен бірге сандықтың ішін қарауға құмар болады. Мифтің тағы бір нұсқасы Аглаврос пен Пандросты кінәлі деп санайды, Герсе Пандростың рөлін кінәсіз қарындас ретінде атқарады. Тағы бір нұсқада Аглаврос ғана сандықты ашқан, ал Пандрос пен Герсе құдайдың бұйрығын орындағандықтан Афинаның ашуынан аман қалған.