Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сексомния, сондай-ақ ұйқыдағы жыныстық белсенділік деп те аталады, парасомнияның ерекше түрі, яғни адам ұйықтағанда болатын қалыптан тыс жағдай. Сексомния адамның жылдам көз қозғалысы емес (NREM) ұйықтаған кезінде жыныстық әрекеттер жасауымен сипатталады. Сексомния нәтижесінде туындайтын жыныстық мінез-құлықты NREM ұйықтағанда болмайтын қалыпты түнгі жыныстық белсенділікпен шатастыруға болмайды. Ұйқы кезінде қалыпты саналатын және көптеген зерттеулермен дәлелденген жыныстық мінез-құлықтарға түнгі шығарылымдар, түнгі эрекциялар және ұйқыдағы оргазмдар жатады. Сексомния басқа да ұйқыға қатысты бұзылыстары бар адамдарда да кездесуі мүмкін. Сексомния көбінесе жасөспірім шағында еркектерде анықталады. Олар толыққанды оянғандай көрінсе де, сексомниямен ауыратын адамдар ұйықтағандағы жыныстық мінез-құлықтарын әдетте есіне алмайды. Сәйкесінше, олармен бір төсекте жатқан адам осы жыныстық мінез-құлықты байқап, туралы хабарлайды.
Sexsomnia, also known as sleep sex, is a distinct form of parasomnia, or an abnormal activity that occurs while an individual is asleep. Sexsomnia is characterized by an individual engaging in sexual acts while in non rapid eye movement (NREM) sleep. Sexual behaviors that result from sexsomnia are not to be mistaken with normal nocturnal sexual behaviors, which do not occur during NREM sleep. Sexual behaviors that are viewed as normal during sleep and are accompanied by extensive research and documentation include nocturnal emissions, nocturnal erections, and sleep orgasms. Sexsomnia can present in an individual with other pre existing sleep related disorders. Sexsomnia is most often diagnosed in males beginning in adolescence. Although they may appear to be fully awake, individuals who have sexsomnia often have no recollection of the sexual behaviors they exhibit while asleep. As a result, the individual that they share the bed with notices and reports the sexual behavior.
NREM ұйқысы
Жылдам емес көз қозғалысы ұйқысы, немесе ЖЕҚҰ, үш сатыдан тұрады. 1-саты "серсеңдеу ұйқысы" немесе "ұйқышылдық" деп сипатталады және тыныс алу жиілігінің үнемі бірте-бірте төмендеуімен, бұлшықет қызметінің азаюымен және жүрек соғуының баяулауымен ерекшеленеді. 1-сатының орташа ұзақтығы шамамен 10 минутты құрайды және адамның жалпы ұйқысының шамамен 5% -ын білдіреді. 2-сатыда бұлшықет қызметінің одан әрі азаюы және айналадағы ортаның сезілуінің жоғалуы байқалады. 2-сатыдағы ми толқындары тета диапазонында көрінеді және адамның жалпы ұйқысының шамамен 45-50% -ын құрайды. 3-саты – NREM ұйқысының соңғы сатысы және парасомнияның ең көп кездесетін сатысы. Сонымен қатар, баяу толқынды ұйқы (БТҰ) деп те аталатын 3-сатыда ми температурасы, тыныс алу жиілігі, жүрек соғуы және қан қысымы ең төменгі деңгейде өлшенеді. Адамның жалпы ұйқысының шамамен 15-20% -ын құрайтын бұл сатыдағы ми толқындары дельта диапазонында көрінеді. Егер адам осы сатыда оянса, оның ұйқысы келуі мүмкін және қалыпты функцияны және сананы қалпына келтіру үшін 30 минутқа дейін уақыт қажет болуы мүмкін.
Non rapid eye movement sleep, or NREM, consists of three stages. Stage 1 is described as "drowsy sleep" or "somnolence" and is characterized by breathing rates becoming increasingly more consistent, the beginning of a decrease in muscle activity, and a decrease in heart rate. The typical duration of Stage 1 is around 10 minutes and accounts for approximately 5% of an individual's total sleep. Stage 2 is characterized by a further decline in muscle activity accompanied by a fading sense of consciousness of surroundings. Brain waves during Stage 2 are seen in the theta range. Stage 2 accounts for approximately 45 50% of an individual's total sleep. Stage 3 is the final stage of NREM sleep and the most common for parasomnias to occur. Also known as slow wave sleep (SWS), Stage 3 is characterized by brain temperature, respiratory rate, heart rate, and blood pressure being measured at their lowest. Representing approximately 15 20% of an individual's total sleep, brain waves during this stage are seen in the delta range. When an individual awakes during this stage, they are likely to exhibit grogginess and require up to thirty minutes to regain normal function and consciousness.
Диагностика
Сексомнияның нақты диагнозын қою мүмкін болмаса да, бұл жағдайдың бар екенін анықтау үшін бірнеше факторлар ескеріледі. Қосымша зерттеулер үшін клиникалық тесттер де қолданылуы мүмкін.
Though it is not possible for a definitive diagnosis of sexsomnia, a series of factors are considered to determine the presence of the condition. Clinical tests may also be utilized for further study.
Электроэнцефалография
Электроэнцефалограмма, немесе ЭЭГ, – мидың электрлік белсенділігі мен тудыратын толқындарын көрсететін тест. Бұл тест ми белсенділігіне әсер ететін аурулармен байланысты болатын аномалияларды анықтауға мүмкіндік береді. Сексомния эпизодтары көбінесе баяу толқынды ұйқы кезінде, яғни SWS кезінде пайда болады. Ұйқының осы сатысында ми толқындары баяулап, амплитудасы артады. Электроэнцефалографияны пайдалану арқылы медицина мамандары жыныстық мінез-құлықтың REM емес ұйқы кезінде бола ма, әлде адам толыққанды ес біліп тұр ма, анықтай алады.
Electroencephalograms, or EEG, are tests used to depict electrical activity and waves produced by the brain. This test has the ability to detect abnormalities that are associated with disorders that affect brain activity. Episodes of sexsomnia occur most commonly during slow wave sleep, or SWS. During this stage of sleep, brain waves tend to slow down and become larger. Through the use of electroencephalography, health professionals are able to determine if the sexual behaviors are occurring during non REM sleep or if the individual is fully conscious.
Полисомнография
Полисомнография – адам ұйықтаған кезде жүргізілетін зерттеу. Полисомнограф (ПСГ) – адамның ұйықтаған кездегі дене функцияларының тіркелмесі. Арнайы электродтар мен мониторлар адамға қосылады және зерттеу барысында өз орнында қалады. Видеокамералар адам ұйықтаған кездегі физикалық мінез-құлқының жазылуын қамтамасыз ету үшін пайдаланылуы мүмкін. Көбінесе, қанағаттандырмайтын жыныстық мінез-құлық фильмде көрсетілмейді және ақпараттың көп бөлігі ұйқы зерттеуінен алынады. ПСГ әрқашан диагноз қоюға мүмкіндік бермейді, бірақ қандай диагнозды қарастыру керек немесе жоққа шығару керек екенін анықтауға көмектеседі. ПСГ пайдалы диагностикалық құрал болғанымен, сот-медициналық сараптаманы алмастыра алмайды. ПСГ зерттеуі сексомнияны анықтауы мүмкін, бірақ ол жеке адамның әрекеттеріне жауапты болды ма, әлде айыпталып отырған қылмыс уақытында болды ма, бұны анықтай алмайды. Сондай-ақ, зерттеуде сексомния анықталмауы мүмкін, бірақ бұл пациент оны ешқашан бастан өткермегенін білдірмейді, сондықтан мүмкіндігінше көп көзден ақпарат жинау өте маңызды. Бұл достармен, отбасы мүшелерімен және жақын адамдармен сұхбаттасуды, сондай-ақ адамның бұрынғы ұйқы үлгілеріне қатысты медициналық жазбаларды қамтиды. Полисомнография басқа ұйқы бұзылыстарын диагностикалау үшін де қолданылады, мысалы, обструктивті ұйқы апноэсі, нарколепсия және тыныштықсыз аяқ синдромы.
Polysomnography is a study conducted while the individual being observed is asleep. A polysomnograph (PSG) is a recording of an individual's body functions as they sleep. Specialized electrodes and monitors are connected to the individual and remain in place throughout study. Video cameras can be used to record physical behaviors that occur while the subject is asleep. Typically, the unwanted sexual behaviors do not present on film and the majority of information is taken from a sleep study. A PSG cannot determine a diagnosis every time it is performed, but can assist in determining what diagnoses should be considered or excluded. While PSG is a useful diagnostic tool, it cannot replace forensic examination. A PSG study may identify sexsomnia, but cannot determine whether it was responsible for an individual's actions or present during the time of an alleged crime. Likewise, the study may not identify sexsomnia, but that does not mean that the patient has never experienced it, so it is essential to collect information from as many sources as possible. This could include interviews with friends, family, and significant others, as well as medical records concerning the individual's sleep previous patterns. Polysomnography is also used in the diagnosis of other sleep disorders such as obstructive sleep apnea, narcolepsy, and restless leg syndrome.
Алдын алу
Қазіргі таңда сексомнияны емдеуге арналған, FDA бекіткен дәрі жоқ болғандықтан, медицина қызметкерлері осы бұзылысты емдеу үшін әртүрлі тәсілдер қолданады. Сексомнияның алдын алудың ең маңызды шарасы – бұл бұзылыстың салдарынан зардап шегетін барлық адам үшін қауіпсіз жағдай жасау және оны сақтау. Алдын алу шараларына, мысалы, зардап шегушінің жеке бөлмеде ұйықтауы және есіктерге құлыптар мен дабыл орнату кіреді.
Since there is not an FDA approved medication on the market specifically designed for the treatment of sexsomnia, health professionals attempt to treat the disorder through a variety of approaches. Among the first line of prevention for sexsomnia involves creating and maintaining a safe environment for all who are affected as a result of the disorder. Precautionary measures include, but are not limited to, the individual in question sleeping in a separate bedroom and the installation of locks and alarms on doors.
Дәрі-дәрмектер
Клоназепам сексомнияны емдеу үшін тағайындалған. Бұл препарат бензодиазепин тобына жатады және орталық нерв жүйесінде (ОНЖ) орналасқан GABA A рецепторларына әсер етеді. Бензодиазепиндер хлорид каналдарын ашып, хлорид иондарының нейронға енуіне жағдай жасайды. Бұл дәрінің ең көп қолданылатын жағдайлары – қылық, ұстамалар, паникалық бұзылыстар және ұйқы бұзылыстары. Ұйқымен байланысты эпилепсия салдарынан туындаған жыныстық мінез-құлқының емделуіне антиконвульсантты терапия қолданылады.
Clonazepam has been prescribed as treatment for sexsomnia. This medication is classified as a benzodiazepine and works by acting on the GABA A receptors present in the central nervous system (CNS). Benzodiazepines open the chloride channels to allow chloride to enter the neuron. The most common use of this medication is for the treatment of anxiety, seizures, panic disorders, and sleep disorders. Anticonvulsant therapy is used to treat sexual behaviors that result secondary to sleep related epilepsy.
CPAP
Үздіксіз оң қысымды тыныс жолдарына қолдану ұйқы апноэсін емдеу үшін кеңінен тарылады. Егер адамда ұйқы апноэсі және сексомнияға тән жыныстық мінез-құлықтар болса, үздіксіз оң қысымды қолдану артық мінез-құлықтың толық аяқталуына себеп болды.
Continuous positive airway pressure is commonly used as a treatment for sleep apnea. In cases where the individual has both sleep apnea, and sexual behaviors consistent with sexsomnia, the implementation of a continuous positive airway pressure resulted in complete discontinuation of unwanted behaviors.
Өмір салтының өзгеруі
Сексомниямен ауыратын адамдарға салауатты өмір салтына көшу ұсынылады. Стресс пен мазасыздық тудыратын факторларды азайту аурудың күшею мүмкіндігін төмендетуі мүмкін. Жұбайлар арасындағы ашық әңгімелесу және өзара түсіністік, жағымсыз эмоциялар мен стресті азайтып, қолдау көрсету ортасын құруға көмектеседі.
Positive lifestyle changes are encouraged for individuals with sexsomnia. Reducing stress and anxiety triggers may reduce the likelihood of an exacerbation of the disorder. The use of open discussion and understanding between couples decrease the negative emotional feelings and stress felt and generates a support system.
БАҚ-та жариялану
Сексомния туралы мақалалар Glamour.com, Huffington Post және Refinery29 сияқты көптеген сайттарда таралып жатыр. Көбірек жариялану осы аурумен күресіп жатқандар мен олардың жақындары арасында әңгіме бастауға мүмкіндік берді. Сексомния «House, MD», «Law and Order: Special Victims Unit» және «Desperate Housewives» сияқты танымал телесериалдарда да көрсетілген.
Articles regarding sexsomnia continue to circulate on Glamour. com, the Huffington Post, and Refinery29 among many others. Increased exposure has resulted in a conversation between those who have the disorder and those directly affected. Sexsomnia has also been featured in popular television series including House, MD, Law and Order: Special Victims Unit, and Desperate Housewives.
Жыныстық қылмыскерлер туралы даулар
Жыныстық зорлыққа қатысты қылмыстар жасады деп күдіктелгендердің сексомнияны осы қылмыстардың себебі деп айту жағдайлары күрт көбейіп барады. Австралия және Океания ұйқы қауымдастығы білікті дәрігерлерді мұндай істерде сарапшы ретінде куәлік беруге шақырып отыр, соның арқасында күдікпенің негізділігін анықтап, айыпталушының жазадан босануға тырысып жатқандығын жоққа шығаруға болады.
The number of alleged sex offenders claiming sexsomnia as the cause of their offenses is rapidly growing. The Australasian Sleep Association has urged qualified physicians to contribute in expert testimony in such cases to ensure the individual's claims are valid and not just an attempt to be released of sexual offense charges.
Смит мемлекеттікке қарсы
Смит Джорджия штатына қарсы істе бейсаналықтағы адамдар үшін жеке қорғаныс шарасы ресми түрде белгіленді. Бұл қорғанысқа сәйкес, "еңсесін жоғалтып немесе ұйықтаған кезде әрекет жасаған адам ерікті түрде әрекет етпегендіктен, сол әрекеті үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылмайды". Джорджия штатының пікірінше, шабуыл қылмыс болып есептелуі үшін айыпталушы әрекетті өз еркімен жасауы және оны орындау ниеті болуы тиіс.
Smith v. State of Georgia officially established a separate affirmative defense for the unconscious. According to the defense, "A person who commits an act during unconsciousness or sleep has not committed a voluntary act and is not criminally responsible for the act." In order for the assault to be considered a crime by the State of Georgia, the accused must have voluntarily committed the act and exhibited intent to carry out the act.
Жәбірленушінің жыныстық қатынаспен ауырмауынан зорлау туралы сот ісі тоқтатылды
2022 жылы Англияда 2017 жылы зорлау туралы айыптау 2020 жылы Crown Prosecution Service (CPS) тарапынан тоқтатылған жағдай анықталды. Бұл шешімге себеп, сарапшылардың пікірі бойынша, құрбан болған әйелде секссомния синдромы болғандығы, сол себепті ер адам күдікті оның ерікті келісімін болған деп қателескен болуы мүмкін, нәтижесінде ол ресми түрде ақталды. Кейіннен әйел бұл шешімге шағымданды. Істі жабу туралы шешім қабылдаған бөлімнен тәуелсіз бас прокурор іс бойынша барлық дәлелдерді қайта қарады. Ол істі сотқа жіберу қажет болғандығын, секссомния туралы сарапшылардың пікірлері сотта күдік тудыруы керек болғандығын және істі жабу туралы шешімнің қате болғандығын мәлімдеді. Бас прокурор тергеу қорытындысында әйелге өзінің толық кешірімін білдірді. Қайта қарауға қарамастан, іс қайта ашылмады, себебі ол ресми түрде жабылды және күдікті кінәсіз деп танылды.
In 2022, a case came to light in England, where an allegation of rape in 2017 was dropped in 2020 by the Crown Prosecution Service (CPS) due to expert opinion that the woman involved had sexsomnia, and so the male defendant may have believed that she was consenting, and was thus formally acquitted. The woman involved later appealed the decision. A chief crown prosecutor separate from the department that made the decision to close the case reviewed the evidence of the case again: he concluded that the case should have gone to court; that the expert opinions on sexsomnia should have been challenged in court; and that the decision to close the case was a mistake. The reviewing chief prosecutor apologised unreservedly to the woman when concluding the review. Despite the review, the case could not be reopened because the case had been formally closed and the defendant declared not guilty.