Кіріспе
Апате – грек мифологиясында алдамшылықты бейнелейтін кіші құдай. Оның анасы – Nyx, түннің тұлғасы. Рим мифологиясында оған Fraus (Алаяқтық) сәйкес келеді, ал оның еркек әріптесі Dolus (Алдамшылық), ал қарсы тұратыны – Алетхея, шындықтың құдайы.
the goddess
In Greek mythology, Apate ('/æ//p//ə//t//iː/; Ancient Greek: Ἀπάτη Apátē) is the goddess and personification of deceit. Her mother is Nyx, the personification of the night. In Roman mythology her equivalent is Fraus (Fraud), while her male counterpart is Dolus (Deception), and her opposite number Aletheia, the goddess of truth.
Отбасы
Апате – Ерб (Қараңғылық) және Никс (Түн) примитивті құдайлардың қызы.
Мифология
Апат туралы айтылған жалғыз аңыз – құдайлардың патшасы Зевс пен шарап құдайы Дионистің анасы Семеле арасындағы махаббат оқиғасы. Күйеуінің опасыздығын білген Гера, Зевстің сүйіктісін жазалау үшін Апаттан көмек сұрады. Апат оған сиқырлы белбеу сыйлады, ал Гера оны Семелені алдап, Зевстен нағыз бейнесінде көрінуін сұратуға пайдаланды. Бұл Семеленің өліміне (яғни Семеленің) әкеп соқты, себебі ешбір өлімдік құдайдың күшіне тікелей қарай алмайды. Ноннның «Дионисика» еңбегінде осы оқиға былай баяндалады: [Гера Семеленің Зевстің баласын күткенін біледі:] Зевстің жұбайы [Гера] ашуын басаңдатпады. Ол аспанда ұшып бара жатқан аяқкиіммен, жарқыраған жұлдыздармен безендірілген көкте, сансыз қалаларды аралап, Апатты (Алдамшыны) іздеді. Бірақ ол көршілес Амнисостың бала туу орнын көргенде, тау беткейінде онымен кездесті. Себебі ол криттерді жақсы көретін, олардың жалған сөйлеуге бейім екенін білгендіктен, және ол Зевстің жалған қабірінің жанында тұратын. Оның жамбасында адамзаттың барлық айлакерлік сиқырын қамтитын кидониялық (Кидониялық) белбеу болды: түрліше айлакерлік, азғыру, барлық түрдегі хикаялар, көктегі желдермен қанатын жайған жалған куәлік. Содан кейін айлакер Гера күйеуінен кек алу ниетімен айлакер Апатты (Алдамшыны) әдемі сөздермен көндіре бастады: «Сәлем, айлакер ақыл мен айлакер тұзақтардың иесі! Гермес Хоакстиуитс өзі де сенің ақылға қонымды сөздеріңмен теңесе алмайды! Маған да Рая күйеуін алдап, оған байлап алған түрлі түсті белбеуіңді берші! Мен Кронионға (Кронион) [Зевске] ешқандай әсемдік сыйламаймын, күйеуімді алдамаймын. Жоқ, мені жер бетіндегі әйел мәжбүрледі, оның төсегі ашулы Ареске көкте енді үй салмаймын деп жариялады! Мен өлімсіз құдай болып өмір сүруден қандай пайда көремін? Менің күйеуім, ағайым деп аталатын Кронид мені әйелдің төсегі үшін аспаннан қуып жібере ме деп қорқамын, ол Семеленің Олимпісінің патшайымы етіп қоя ма деп қорқамын! Егер сен Зевс Кронионды Герадан артық жақсы көрсең, егер маған барлық сиқырлы белбеуіңді бермесең, менің бесікші ұлымды Олимпке қайтарып әкелу үшін, мен аспаннан кетем, олардың жер бетіндегі некелері үшін Океанның ең шеткі шекарасына барамын және Тетис ошағын бөлісемін; содан кейін мен Офионның үйіне барып, онымен бірге боламын. Ендеше, барлық [Гера] анасын, Зевстің келінін құрметте және маған белбеуіңнің көмегін бер, мен қашып кеткен ұлым Аресті ашуландырып, оның үйін қайтадан көкте орнатуға көмектесейін. Ол сөзін аяқтағанда, әйел құдай былай деп жауап берді: «Ениалиостың (яғни Арестің) анасы, Зевстің тұңғыш патшалық тағына отырған қалыңдығы! Мен саған белбеуімді беремін, және сен сұрағанның бәрін орындаймын, себебі сен Кронионмен бірге құдайлардың үстінен билік жүргізесің. Осы белбеуді алып, көкірегіңе байла, сонда Аресті көкке қайтаруға болады. Егер қаласаң, Зевстің санасын әшекейлейсің, қажет болса, Океанды да оның ашуынан әшекейлейсің. Зевс билеуші биік жерлердегі ғашықтарын тастап, өз еркімен көкке қайтады, менің айлакер белбеуім арқылы ойынан айнып қалады. Бұл Пафианның [Афродитаның] жүректі әсемдейтін белбеуінен де артық!» Осылай ол желдің астында ұшып, әуеге ұшып бара жатқан аяқкиіммен жарылып кетті.
[Hera learns Semele is pregnant with a child of Zeus:] Nor did the consort of Zeus [Hera] abate her heavy anger. She stormed with flying shoe through the heaven bespangled with tis pattern of shining stars, she coursed through innumerable cities with travelling foot, seeking if anywhere she could find Apate (Deceit) the crafty one. But when high above Korybantian Dikte (Corybantian Dicte) she beheld the child bed water of neighbouring Amnisos, the fickle deity met her there on the hills; for she was fond of the Kretans (Cretans) for they are always liars, and she used to stay by the false tomb of Zeus. About her hips was a Kydonian (Cydonian) cincture, which contains all the cunning bewitchment of mankind : trickery with its many shifts, cajoling seduction, all the shapes of guile, perjury itself which flies on the winds of heaven. Then subtle minded Hera began to coax wily Apate (Deceit) with wily words, hoping to have revenge on her husband: "Good greeting, lady of wily mind and wily snares! Not Hermes Hoaxthewits himself can outdo you with his plausible prittleprattle! Lend me also that girdle or many colours, which Rheia once bound about her flanks when she deceived her husband [Kronos (Cronus)]! I bring no prettified shape for my Kronion (Cronion) [Zeus], I do not trick my husband with a wily stone. No! a woman of the earth compels me whose bed makes furious Ares declare that he will house in heaven no more! What do I profit by being a goddess immortal? I am afraid Kronides (Cronides), who is called my husband and brother, will banish me from heaven for a woman's bed, afraid he may make Semele queen of his Olympos! If you favour Zeus Kronion more than Hera, if you will not give me your all bewitching girdle to bring back again to Olympos my wandering son, I will leave heaven because of their earthly marriage, I will go to the uttermost bounds of Okeanos (Oceanus) and share the hearth of primeval Tethys; thence I will pass to the house of and abide with Ophion. Come then, honour the mother of all [Hera], the bride of Zeus, and lend me the help of your girdle, that I may charm my runaway son furious Ares, to make heaven once more his home. When she had finished, the goddess replied with obedient words: "Mother of Enyalios (i. e. Ares), bride first enthroned of Zeus! I will give my girdle and anything else you ask me; I obey, since you reign over the gods with Kronion. Receive this sash; bind it about your bosom, and you may bring back Ares to heaven. If you like, charm the mind of Zeus, and if it is necessary, charm Okeanos also from his anger. Zeus sovereign in the heights will leave his earthly loves and return self bidden to heaven he will change his mind by my guileful girdle. This one puts to shame the heart bewitching girdle of the Paphian [Aphrodite]." This said, the wilyminded deity was off under the wind, cleaving the air with flying shoe.