Жаңа Зеландия саяхатшысы Дианне Йейтс өмірі мен қызметі

Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері

Диан Фэй Йейтс (29 қараша 1943 жылы туған) – бұрынғы Жаңа Зеландия саясаткері. Ол 1993 жылдан 2008 жылға дейін Еңбек партиясының Парламент мүшесі болды.

Ерте өмір және мансап

Яйтс 1943 жылы Джой (қызметтес аты Хинтон) және Фредерик Яйтс, құрылысшының отбасында дүниеге келді және Гамильтоннан тыс жердегі шаруа қожалығында өсті. Оның бір інісі бар. Яйтс мұғалімдік білім алды, сондай-ақ Веллингтондағы Виктория университетінде бакалавр, ал Вашингтондағы Говард университетінде білім беру магистрі дәрежесін аяқтады. Ол Жаңа Зеландияда, Ұлыбританияда және Зимбабведе мұғалім және білім беру әкімшісі болып жұмыс істеді. 1970 жылдары «Country Calendar» телебағдарламасында жұмыс істеді. Парламентке сайлануға дейін Вайкато университетінде үздіксіз білім беру жөніндегі қызметкер болып жұмыс істеді. Яйтс ажырасып, баласы жоқ. Ол 1993 жылғы сайлауда партияның Гамильтон шығыс сайлау округіндегі кандидат ретінде таңдалды, онда ол үш жыл бұрын Ұлттық партиясынан орын жеңген Тони Стилді 80 дауыс айырмасымен жеңді. Яйтс пен Стил төрт сайлауда сайлауда бақ сынасты, Гамильтон шығыс округін кезекпен алып отырды, Стилдің 2002 жылғы жалпы сайлауда жеңіліске ұшырап зейнетке шығуына дейін (Яйтс округтен 614 дауыспен жеңіске жетті). 1996, 1999 және 2005 жылдары Гамильтон шығысында сәтсіз болғанына қарамастан, ол әр жолы тізім бойынша депутат болып сайланды. 1993 жылдан 1999 жылға дейін Яйтс әділет және заң реформасы комитетінің мүшесі болды. Ол Яйтстің соңғы үш мерзімінде билікте болған Бесінші Лейбористтік үкіметте министр болып тағайындалмады, бірақ мансабында Парламент қараған бес жеке мүше заң жобасымен өте белсенді болды. Ол үш арнайы комитеттің төрағасы болды: 1999 жылдан 2005 жылға дейін үкіметтік басқару; 2005 жылдан 2008 жылға дейін сыртқы істер, қорғаныс және сауда; және 2008 жылы білім және ғылым. Сондай-ақ, ол 1999 жылдан 2005 жылға дейін ережелерді қарау комитетінің төрағасының орынбасары және 2002 жылдан 2005 жылға дейін денсаулық сақтау комитетінің мүшесі болды. 1996 жылы Яйтс «клондауға тыйым салу» және көмекші репродуктивті процедураларды реттеу туралы жеке заң жобасын ұсынды, ол ақырында 2004 жылғы Адамның көмекші репродуктивті технологиясы туралы заң ретінде қабылданды. Заң жобасы 1990 жылғы британдық «Адамды ұрықтандыру және эмбриология туралы» заңға негізделген. Яйтс бұл мәселеге «радикалды феминистік» көзқараспен қарағанын айтты; Парламентте заң жобасы туралы сөйлегенде, ол заң жобасы репродуктивті, бірақ ойын-сауық мақсаты үшін жыныстық қатынасты жоятынын және Жаңа Зеландия халқының санын толықтыру үшін «көп дегенде сегіз сау және сперматозоид саны жоғары еркекке» қажет екенін айтты. Ол сондай-ақ донорлық арқылы туған балалардың генетикалық ата-аналары туралы ақпарат беру үшін ұлттық тіркеуді ұсынды. Яйтс ата-анаға жалақымен демалыс беруді қолдады және жаңа ата-анаға алты апта жалақымен демалыс беру туралы заң жобасын әзірледі. Ақырында оның заң жобасы қажет болмады, өйткені Лейла Харре ұсынған он екі апталық кеңпейіл заң жобасы 1997 жылы парламент тарапынан қолдау тапты. Ол жүкті әйелдер үшін алкоголь қауіпсіздігін реформалау бойынша белсенді болды. 1999 жылы ол мемлекеттік заңнамаға түзетулер енгізуді ұсынды, бұл барлық алкоголь контейнерлерінде «Әйелдер жүктілік кезінде алкогольді ішімдік ішпеуі керек, себебі ол бала туғанда пайда болатын кемістіктерге әкеледі» деген ескертулерді міндетті етуді көздеді. Түзетулер бір дауыспен жеңіліске ұшырады. Келесі жылы Яйтс түзетулерді жеке заң жобасы ретінде қайта енгізді. Бас прокурор Маргарет Уилсон ескертулердің мәтінін сөзбе-сөз және қолдану жағынан қатаң қажеттіліктен артық деп сынға алды. 2000 жылдың 11 қазанында Яйтстің заң жобасы бірінші оқылымда қабылданбады. Сайлау реформасы және әйелдердің сайлауға түсуін қолдау мүмкіндігі – Яйтс мансабының тағы бір маңызды бағыты болды. Ол Лейборист депутаты болып сайланғанға дейін Әйелдер сайлау лоббисінің және Сайлау реформасы коалициясының мүшесі болды және пропорционалды өкілдікті қабылдауды қолдады. Екінші мерзімінде ол жеңілген әріптесі Ричард Нортиден Жергілікті сайлаулар (бірден-бір ауыстырылатын дауыс опциясы) заң жобасын мұра етті. Заң жобасында жергілікті билік органдарына сайлауда бір ғана ауыстырылатын дауыс беру жүйесін таңдауға мүмкіндік беру ұсынылды. Соңғы парламентте бірінші өткен соң дауыс беру жүйесі бойынша сайланған заң жобасы сайлау реформасы жөніндегі кіші комитетке жіберілді, ол бірауыздан оны қабылдауды ұсынды. Алайда, заң жобасы 1998 жылдың тамызында 57–63 есебімен бірінші аралас мүшелік пропорционалды парламентте жеңіліске ұшырады. Кейіннен бұл заң жобасын Род Дональд қайта жаңғыртты және 2001 жылғы Жергілікті сайлау актісіне енгізді. Яйтс жезөкшелік реформасына қатты қарсылық білдірді, ол жезөкшелікті қанаушылық деп сипаттады және 2000 мен 2003 жылдар арасында талқыланған Жезөкшелік реформасы заң жобасын «борделдерді, бордел иелерін және клиенттерді қорғау құралы» ретінде қарастырды [және] клиенттерге олар түнде қайда болғандарын әйелдерінен жасыра алатын жақсы, таза борделдерді ұсыну үшін. Заң жобасын қарастыру кезінде ол жезөкшелікпен салыстырғанда клиенттерді қылмыстық жазаға тартуға бағытталған түзету ұсынды. Заң жобасы бір дауыспен қабылданды; қабылданғаннан кейін Яйтс Гамильтон қалалық кеңесіне қаланың қалашықтарында жезөкшелікті тыйым салуға бағытталған жергілікті ереже жасауға шақыру үшін лобби жасады. Яйтс сондай-ақ кездесу кешкіліктерінде қолданылатын есірткі заттарына (бұл мемлекеттік заңнамаға енгізілді) және иттердің құйрықтарын қысқару тәжірибесіне (заң жобасының бірінші және екінші оқылымдары арасында қолдау жойылғаннан кейін тоқтатылды) қатысты заңнаманы дамытуға тырысты. Үкіметтік басқару комитетінің төрағасы ретінде ол «шатырлы үйлер» дағдарысына және Жаңа Зеландияда жек көру тіліне қатысты тергеулерге жетекшілік етті. Ол 2004 жылы азаматтық одақ заңнамасын қолдады және 1999 және 2006 жылдары алкогольді сатып алу жасын 20 жасқа дейін сақтауды немесе қайта орнатуды қолдады. Оның эвтаназияға қатысты көзқарасы әртүрлі: 1995 жылы «қадір-қасиетті өлімге» қатысты заң жобасын қолдады және 2003 жылы бас тартып дауыс берді. Ол Уинстон Питерс ұсынған және 1997 жылы референдуммен жеңілген міндетті зейнетақы схемасына қарсы болды, схеманың жобаланған жолы «әкешіл» екенін айтты.

Yates was born in 1943 to parents Joy (née Hinton) and Frederick Yates, a builder, and raised on a farm outside Hamilton. She has one brother. Yates trained as a teacher and also completed a Bachelor of Arts at Victoria University of Wellington and a Master of Education at Howard University in Washington, D. C. She worked as a teacher and education administrator in New Zealand, the United Kingdom, and Zimbabwe. In the 1970s, she worked on the television programme Country Calendar. Before entering Parliament, she worked as a continuing education officer at the University of Waikato. Yates is divorced and has no children. She was selected as the party's candidate in the marginal Hamilton East electorate for the 1993 election, where she defeated Tony Steel, who had won the seat for National three years prior, by an 80 vote margin. Yates and Steel were electoral rivals for four elections, trading Hamilton East between them until Steel's retirement upon defeat at the 2002 general election (Yates won the electorate by 614 votes). Although she was unsuccessful in Hamilton East in 1996, 1999, and 2005, she was returned as a list MP each time. Yates sat on the justice and law reform committee from 1993 to 1999. She was not appointed a minister in the Fifth Labour Government, which held power in Yates' final three terms, but was highly active as a legislator with five private member's bills—mostly related to women's rights—considered by Parliament during her career. She held three select committee chairs: government administration from 1999 to 2005; foreign affairs, defence and trade from 2005 to 2008; and education and science in 2008. She was also deputy chair of the regulations review committee from 1999 to 2005 and a member of the health committee from 2002 to 2005. Yates promoted a private member's bill "to ban cloning" and regulate assisted reproductive procedures in 1996, which was eventually passed as the Human Assisted Reproductive Technology Act 2004. The bill was based on the British Human Fertilisation and Embryology Act 1990. Yates said she came to the issue from a "radical feminist" perspective; while speaking on the bill in Parliament, she suggested the bill could do away with sexual intercourse for reproductive, but not recreational, purposes and that New Zealand needed "at most eight fit human males with high sperm counts" to replenish its population. She also advocated for a national register of to give children conceived through donation information about their genetic parents. Yates was a supporter of paid parental leave and drafted legislation to provide a new parent with six weeks of paid time off. Ultimately her bill was not required as a more generous bill from Laila Harré, proposing twelve weeks, was supported by parliament in 1997. She was also active on alcohol safety reform for pregnant people. In 1999, she proposed amendments to government legislation that would have required all alcohol containers to carry warning labels including "Women should not drink liquor during pregnancy because of the risk of birth defects." The amendments lost by a single vote. Yates brought the amendments again, as a private member's bill, the following year. The wording of the warnings were criticised by Attorney General Margaret Wilson as being broader in wording and application than strictly necessary. Yates' bill was defeated at its first reading on 11 October 2000. Electoral reform, and the potential for this to support the election of women, was another focus of Yates' career. She was a member of the Women's Electoral Lobby and Electoral Reform Coalition prior to her election as a Labour MP and supported the adoption of proportional representation. In her second term, she inherited the Local Elections (Single Transferable Vote Option) Bill from her defeated colleague Richard Northey. The bill proposed letting local authorities choose the single transferable vote electoral system for their elections. In the final parliament elected under the first past the post voting system, the bill had been sent to the electoral reform subcommittee, which unanimously recommended its passage. However, the bill was eventually defeated in the first mixed member proportional parliament, 57–63, in August 1998. The bill was later revived by Rod Donald and incorporated into the Local Electoral Act 2001. Yates was a strong opponent of prostitution reform, describing prostitution as exploitation and the Prostitution Reform Bill that was debated between 2000 and 2003 as a tool to "protect brothels, brothel keepers and the clients [and to] provide nice, clean brothels so that clients can go home to their wives undetected as to where they spent the night." During consideration of the bill, she unsuccessfully proposed an amendment seeking to criminalise clients rather than prostitutes. The bill passed by a single vote; after it was enacted, Yates lobbied Hamilton City Council to create a local bylaw banning prostitution in the city's suburbs. Yates also sought to progress legislation on date rape drugs (which was incorporated into government legislation) and the practice of docking dogs' tails (which was abandoned after support for the change dissipated between the bill's first and second readings). As chair of the government administration committee, she led inquiries into the leaky building crisis and hate speech in New Zealand. She voted in favour of civil union legislation in 2004 and retaining or restoring an alcohol purchase age of 20 years in 1999 and 2006. She has a mixed record on euthanasia: voting in favour of a "death with dignity" bill in 1995 and against another in 2003. She was an opponent of the compulsory retirement savings scheme proposed by Winston Peters and defeated by a referendum in 1997, saying the way the scheme had been designed was "paternalistic."

Зейнеткерлік

2005 жылғы сайлауда Ейтс Hamilton East округі үшін бесінші рет бақ сынасты, бірақ жаңа Ұлттық партиясының үміткері Дэвид Беннеттке 5,298 дауыс айырмасымен жеңілді. Ол пропорционалды сайлау тізімі бойынша парламентке қайта оралды. 2007 жылдың тамызында ол Гамильтон қалалық кеңесіне сайлану үшін жыл соңына дейін парламенттен кетуін хабарлады. Ол сайлауда сәтті болмады, өз сайлау округінде 7-орынды иеленді – бұл округ бойынша ең көп дауыс жинаған, бірақ жеңіліске ұшыраған үміткер болды. Ейтстің жеңілісі оның жоспарланған парламенттен кетуін бірнеше айға кейінге жылдырды. Ол 2008 жылдың 19 наурызында парламентте қоштасу сөзін айтты және 2008 жылдың 29 наурызында парламенттің құрамынан шықты. Бұрын Луиза Уолл Лейбористік партиясының пропорционалды тізімі бойынша Ейтстің орнын басатыны хабарланған болатын, бірақ Уолл Энн Хартлидің орнын алмастыру үшін парламентке ертерек келді. Оның орнына Уильям Сио Ейтстің ізбасары болып тағайындалды. Парламенттен зейнеткерлікке шыққаннан кейін Ейтс төрт мемлекеттік кеңес құрамына енгізілді: Австралия мен Жаңа Зеландияның азық-түлік стандарттары агенттігі, Trust Waikato, Learning Media және Waikato технология институты.