Кіріспе

Бизнес жаргоны

"Ақша тауы" – компанияға ұзақ жылдар бойы айтарлықтай кіріс әкелетін өнім немесе қызмет. Олар тұтынып қалатынынан гөрі көбірек ақша табады. "Ақша тауынан" алынған кіріс көбінесе бизнестің аз пайдалы бөлімдерін субсидиялауға жұмсалады. "Ақша тауы" термині фермаларда сүт өндіру үшін қолданылатын, аз күтімді қажет ететін және тұрақты табыс көзі болып табылатын сүт сиырдың метафорасы. Ақша тауы – нарықта көшбасшылыққа қол жеткізген, оң ақша ағынын және нарық өсу қарқынынан асып түсетін активтерден түсетін кірісті (ROA) қамтамасыз ететін өнімдер немесе қызметтер. Бұл өнімдер бастапқы инвестиция қайтарылғаннан кейін де ұзақ уақыт бойы пайда әкеледі. Тұрақты кіріс ағынын қамтамасыз ету арқылы ақша тауы компанияның жалпы өсуін қаржыландыруға көмектеседі, оның оң әсері басқа да бизнес бөлімшелеріне таралады. Сонымен қатар, компаниялар оларды болашақ кеңейту үшін күш ретінде пайдалана алады, себебі несие берушілер қарыздың өтелгенін білгенде қаржы беруге көбірек дайындық көрсетеді. Ақша тауы нарықтағы акцияларды қайта сатып алуға немесе акционерлерге төленетін дивидендтерді арттыруға да қолданылуы мүмкін. Олар әдетте жаңа технологиялар немесе нарықтың өзгеруі салдарынан ескіріп қалғанша жылдар бойы кіріс әкеледі.

Кемшіліктер

Ақша сиырлары жаңа өнімдердің нарыққа енуіне тосқауыл қоюы мүмкін, себебі нарыққа кіргісі келетін компаниялар үлкен инвестициялар жасап, басымдықты сақтап тұрған ойыншылардан нарықтың маңызды үлесін тартып алу үшін қажетті бренд танымалдылығына қол жеткізуі керек. Акцияларды қайта сатып алу немесе ақшалай/акциялық дивидендтер түрінде табыстың жоғары үлесін төлеу, болашақта дивидендтерді қысқарту қаупін арттыруы және өсу мүмкіндігінің болмауының көрсеткіші болуы мүмкін. Бизнес-бөлім аз күш жұмсап немесе инвестицияларсыз пайда таба алатындықтан, ақша сиыры табысты, бірақ өркендемейтін компанияны немесе бизнес-бөлімді сипаттау үшін де қолданылуы мүмкін. Клейтон М. Кристенсен "Инноватордың дилеммасы" атты кітабында, қазіргі клиенттердің пікірлерін тыңдаудың, өте табысты бизнесті жаңарудан тоқтатып, нәтижесінде шағын бәсекелестердің бұрынғысын оздыратын инновацияларды жасауы мүмкін екенін айтады. Бұл пікір "Егер адамдардан не қалайтынын сұрасам, олар жылдам аттар тілеуші еді" деген бизнес афоризмімен бейнеленеді, бұл дұрыс емес Генри Фордқа, автомобиль өндірісінің негізін қалаушыға жатқызылады.