Кіріспе

Ежелгі Мысырдың билік дәуірі, Ежелгі патшалық кезеңінде, б.з.д. 25-ші ғасырдың басынан б.з.д. 24-ші ғасырдың ортасына дейін.

Ежелгі Мысырдың Бесінші династиясы (V династиясы) көбінесе III, IV және VI династиялармен біріктіріліп, Ежелгі патшалық деп аталады. Бесінші династияның фараондары шамамен 150 жыл бойы билік етті, б.з.д. 25-ші ғасырдың басынан б.з.д. 24-ші ғасырдың ортасына дейін.

Хронологиясы

Мысырдың Бесінші әулеті – б.з.д. 25 және 24 ғасырларда шамамен 150 жыл бойы Мысырды билеген тоғыз патшадан тұратын топ. Патшалардың тізбесі толыққанды нақтыланбаған, себебі тарихи мәліметтер мен көлеңкелі Шепсескардың билеу кезеңі туралы археологиялық дәлелдер арасында қайшылықтар бар.

Userkaf (пайдаланушы)

Фараон Userkaf бұл әулетті қалай құрғаны нақты белгісіз. Орта патшалық кезінде жазылған Весткар папирусы IV әулеттің Хуфу патшасына Сахбудағы Ра діни қызметкерінің әйелінен туған үштіктер оны және оның мұрагерлерін құлатып тастайтыны туралы болжам айтылғанын және ол осы балаларды – Userkaf, Sahure және Neferirkare деп аталғандарын – өлтіруге тырысқанын баяндайды. Алайда, соңғы жылдары ғалымдар бұл оқиғаны ең жақсы жағдайда аңыз деп мойындады және бір әулеттен екіншісіне өту қалай болғанын білмейтіндіктерін қабылдады. Осы әулет кезінде Мысыр діні бірнеше маңызды өзгерістерге ұшырады. Патшалар қабірлеріне жазылған ең ерте жерлеу дұғаларының көшірмелері (пирамидалық мәтіндер деп белгілі) пайда болды. Ра құдайының культі маңызға ие болды, ал Userkaf-тан Menkauhor Kaiu-ға дейінгі патшалар Раға арналған ғибадатханаларды Абусирде немесе оның жанында салды. Содан кейін, осы әулеттің соңында Озирис құдайының культі маңызға ие болды, ең айқын мысалы – Унас қабірінен табылған жазуларда.

Джедкаре Исеси

Бұл дәуірдегі патшалыққа жатпайтын египеттіктердің арасында Джедкаре Исесидің уәзірі Птаххотеп өзінің даналығымен танылды; кейінгі көшірушілер Птаххотептің Нақылындарын оған жатқызды. Патшалыққа жатпайтын қабірлер де патшалардың қабірлері сияқты жазулармен әшекейленді, бірақ дұғалар мен сиқыр сөздердің орнына, қабырғаларға көз жұмған адамдардың өмірбаяндары жазылды.