Кіріспе

Г. К. Честертонның христиан апологетикалық кітабы "Ортодоксия" – Г. К. Честертонның 1908 жылы жазған кітабы, ол оны «рухани автобиография» деп сипаттады. Бұл кітап христиан апологетикасының классикасына айналды. Честертон бұл кітапты өзінің тағы бір еңбегі «Еретиктер» (Heretics) кітабына серіктес деп есептеді, ол сол кездегі кең таралған секулярлық көзқарастарды жоққа шығаруға және христиандық ортодоксияны қорғауға бағытталған эсселер жинағы болды. «Ортодоксия» Г. С. Стриттің «Еретиктер» кітабына жасаған сынға жауап ретінде жазылды. Онда Честертон: «[Стрит] мен өзімнің теологияны толық айтқанша, оның теологиясына көңіл бөлмейтін еді» дейді. Кіріспе сөзінде Честертон мақсаты – «христиандық сенімге сенуге бола ма, жоқ па деген мәселені емес, оған қалай жеке келгенін түсіндіруге тырысу» екенін айтады. «Ортодоксияда» Честертон христиан дініне ерекше көзқарас ұсынады. Ол оны адамның табиғи қажеттіліктеріне жауап ретінде қарастырады – өзінің сөзімен айтқанда, «жұмбаққа берілген жауап» – және тек қана адам тәжірибесінің шегінен тыс жерден келген кездейсоқ шындық ретінде емес.

Қорытынды

Кітап Честёртонның христиандық дүниетанымын қабылдауға дейінгі жеке тәжірибесін баяндайды. Православие оның парадокстарын түсіндіруге тырыспай, керісінше, оларды дүниетанымының дұрыстығын көрсететін дәлел ретінде қабылдайды. Бірінші тарауда адамның қажеттіліктерінің табиғатынан қарама-қайшы екендігі айқындалады, ал 8-тараудағы «Ортодоксияның романтикасы» атты тараумен бірге, Честёртонның христиандық дүниетанымы осы әртүрлі қажеттіліктерді түсіндіру және оларды қанағаттандыру үшін ең тиімді екендігіне сенімін түсіндіреді.

Тарих

Честертон кітапты 1905 жылы Стриттің "Мырза Честертон" деген шақыруына жауап ретінде жазуға кірісті және ол алғаш рет 1908 жылы басылып шықты. Кітап Честертон англикан дінінде болған кезде жазылған. Ол 14 жыл өткен соң католик дініне ауысты. Честертон "Ортодоксия" деген атауды Апостолдардың иман жолының қарапайымдылығына назар аудару үшін таңдады, бірақ атаудың жалпы әуені "сәл әлсіз" екенін мойындады.

Халықтың қабылдауы

Православие Теодор Мейнардтың Рим католиктігіне өтуіне, сондай-ақ канон Бернард Иддингс Беллдің дін қызметкері ретінде тағайындалуына әсер етті. "Атлантик" журналында сыншы Джеймс Паркер кітапты былай деп сипаттайды: "Егер бос уақытыңыз болса, оның христиан апологетикасының шедеврiн оқыңыз: "Ортодоксия: онтологиялық негіздер" – шаттықпен, ең керемет жеңілдікпен баяндалған, Томас Аквинский Эдди Ван Халенмен кездеседі".