Кіріспе

Шотланд жазушысы Джеймс Ханней (17 ақпан 1827 – 9 қаңтар 1873) – шотланд романисі, журналисі және дипломаты болған.

Ерте өмір

Ханней 1827 жылдың 17 ақпанында Шотландияның Дамфрис қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Дэвид Ханней (1794–1864), Эдинбург университетінің 1813–14 жылдардағы Спекулятивтік қоғамының мүшесі және 1849 жылы жарық көрген «Нед Аллен, немесе өткен дәуір» романының авторы, Дамфристе кәсіппен айналысты. Отбасының Sorble әулетінен тарағандығына сенуге негіздері болды. Джеймс Ханнейде бұл сенім оның оқуына айқын әсер етіп, оны геральдика және әулет тарихын зерттеуге баулысты.

Теңіз мансабы

Ханней 1840 жылдың 2 наурызында Корольдік теңіз күштеріне "Аксе" кемесімен қабылданды. Ол Сирия соғысында Александрияның блокадасында қызмет етті, сондықтан Сэр Чарльз Нейпиердің Акрадағы эскадрильясының операцияларына қатыспады. Кембриджден ол 1842 жылы шлюпке, 1843 жылы корветке, ал 1844 жылы тағы да бір кемеге ауыстырылды. Оның әдеттегі жұмысты және бақылауды қабылдамауы, оны теңіз офицерінің өміріне қолайсыз етті. Қызметке келгеннен кейін көп ұзамай ол жалпы білім алуға берілді, тіпті Мальтадағы дін қызметкерінен латын тілін оқыды. Туа біткен журналисттік қабілетімен ол қолжазба комикстер шығарып, Жерорта теңізіндегі адмиралдар мен капитанды әжуалап мазақ етті. Кейін ол өзін біршама тәртіпсіз мичман деп мойындады. 1845 жылы Ханней мен екі басқа офицер әскери сотта қаралып, қызметтен шығарылды. Соттың үкімі кекшіл деп есептелді, кейіннен формальды талаптар бұзылғандықтан күшін жойды. Бірақ Ханней қайтадан қызметке орналаспады, сондай-ақ жұмыс іздеуге де тырыспады.

Журналист

1846 жылдан бастап 1868 жылы консул болып тағайындалғанға дейін Ханней баспасөз және әдебиет саласында жұмыс істеді. Оның алғашқы қызметі Morning Chronicle газетінде тілші болу болды, онда ол стенография білімінен гөрі, өте керемет жадына сүйенді. Осы уақытта ол Британ мұражайында ынтамен оқумен айналысты. 1847 жылдың соңында ол Генри Сазерленд Эдвардспен бірге Pasquin газетінде жұмыс істеді, бұл өте аз ғана уақытқа шыққан сатиралық басылым және 1848-1849 жылдарға дейін жарық көрген Puppet Show атты сәл табыстырақ басылымның алға басушысы болды. 1848 жылы ол теңізде алған тәжірибесін пайдалана бастады және кейіннен 1853 жылы «Ultramarine» эскиздері жинағына енген алғашқы әңгімесін жазды. 1848 жылы ол Тэккерей мен Карлайлмен танысты, оларға алғысын білдірумен мақтанды. Ол жақын арада әдеби байланыстарын жақсартты және 1860 жылы Эдинбург кешкі курантының редакторы болғанға дейін беделді газеттерде, тоқсандық және журналдарда жұмыс істеді. Осы жылдары ол өзінің ең жақсы туындыларын – екі теңіз романын, «Синглтон Фонтеной» (1850) және «Юстас Кониерс» (1855) жариялады, сондай-ақ 1853 жылы Портман-сквердегі Әдеби институтта оқылған және 1854 жылы кітап түрінде жинақталған «Сатира және сатирик» тақырыбындағы лекциялар жинағын шығарды. Осы жылдары ол «Квартал» журналы үшін эсселер жаза бастады, кейіннен олар жинақталды, және грек тілін өзімен-өзі оқып үйренді. 1857 жылы ол парламентте Дэмфрис Бургс округінен өкілдікке үміткер болды, бірақ сәтсіз аяқталды. Ол консерваторлар партиясынан бақ сынады және Уильям Эварттан жеңілді. 1860 жылдан 1864 жылға дейін ол «Эдинбург кешкі курантының» редакторы болды. Оның ұнатпаған тұлғалары мен олардың іс-әрекеттеріне қарсы күресудегі ынтасы газеттің басқаруын ерекше көзге түсірді. 1863 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, оның үміткері Уильям Эдмонстон Айтун болды.

Консулдық

1864 жылы ол Лондонға оралды және Лорд Стэнли оны 1868 жылы Брест қаласындағы консул қызметіне тағайындағанға дейін сол жерде тұрды. Осы жылдары ол «Такерей туралы зерттемелер» (1869), «Норман үйінің үш жүз жылы» (1866), Гурни әулеті тарихының бір бөлігі және бұрын «Welcome Guest» журналына жариялаған мақалаларының қайта басылымы – «Ағылшын әдебиеті курсы» (1866) кітаптарын шығарды. Ханней Брестке бармады, оның орнына бұл қызметті Испаниядағы Барселонадағы лауазымға айырбастады. Ол газеттер мен журналдарға, әсіресе «Pall Mall Gazette» және «Cornhill» газеттеріне жазуын жалғастырды, бірақ енді ешқандай кітап жариялаған жоқ.

Өлім

Ханней 1873 жылдың 9 қаңтарында Барселона қаласының шетіндегі Путшетте күрт қайтыс болды.

Отбасы

Ханней екі рет үйленген, алғаш 1853 жылы Маргарет Энн Томпсонмен (1833–1865), ол суретші Кенни Медоустың қызының немересі болған, және ол 1865 жылы қайтыс болды; содан кейін, 1868 жылы Жан Ханнеймен, сол есімді бірақ туыстығы жоқ әйелмен үйленді, ол 1870 жылы Испанияда қайтыс болды. Бірінші некеден алты, екінші некеден бір баласы болды, олар Ханнейден кейін тірі қалды.