Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гаити президенті (1950–1956)
President of Haiti (1950–1956)
Пол Эжен Маглоир (pɔl øʒɛn maɡlwaʁ; 19 шілде 1907 – 12 шілде 2001), «Темір шалбар» (Kanson Fè) деген лақап атымен белгілі, 1950 жылдан 1956 жылға дейін Гаити президенті болды.
Paul Eugène Magloire (pɔl øʒɛn maɡlwaʁ; July 19, 1907 – July 12, 2001), nicknamed Kanson Fè (Iron Pants), was the Haitian president from 1950 to 1956.
Ерте өмір
Пауль Эжен Маглоир, не Пауль Винсент Маглоир, Гаитидің 30-шы президенті және 33-ші мемлекет басшысы (уақытша әскери үкіметтер есепке алынбады), 1907 жылдың 19 шілдесінде Кап-Гаитиен қауымының Квартье-Морин ауданында дүниеге келді. Пол – жоғары шенді генерал Эжен Франсуа Маглоир мен Мари Филомен Матьедің ұлы болды. Ол Филипп Герриер лицейінде оқыды. 1936 жылдың 18 сәуірінде ол Жан Жак Дессалиннің тікелей ұрпағы Йолетт Леконтке үйленді; олардың некесі 1981 жылы оның қайтыс болуына дейін сақталды.
Paul Eugène Magloire ne Paul Vincent Magloire, 30th president of Haiti and 33rd head of state (ephemeral military governments were excluded from the count), was born on July 19, 1907, in Quartier Morin, commune of Cap Haitien, in the North Departement. Paul was the son of a high ranking General Eugene Francois Magloire, and Marie Philomene Mathieu. He attended Lycee Philippe Guerrier. On April 18, 1936, he wed Yolette Leconte, a direct descendant of Jean Jacques Dessalines; the marriage lasted till her death in 1981.
Әскери мансап
1930 жылдың 1 қыркүйегінде Пол әскер қатарына шақырылды. 1935 жылы ол Кап-Аитиенде осы әскери округтің орынбасар қолбасшысы болды, ол 1938 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, содан кейін капитан дәрежесіне көтеріліп, сол округтің қолбасшысы болып тағайындалды. 1941 жылы ол Порт-о-Пренске Ұлттық жазалау орындасының (сонымен қатар Гранд түрме деп те аталады) командирі болып ауыстырылды. Келесі жылы ол Порт-о-Пренс заң мектебін бітірді. 1944 жылы Порт-о-Пренс қаласының полиция бастығы болды. 1946 жылдың қаңтар айында халық президент Эли Лескоға қарсы көтерілді, ол Порт-о-Пренсте қиын жағдайға түсті. Кейіннен парламенттік комитеттер Лесконы Гаити халқының күнделікті өмірін және Гаитидің мүдделерін ескермей, Америка Құрама Штаттарымен бірге Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу үшін мемлекеттік қаражатты пайдаланды деп айыптады. Сондықтан Маглоир президент Эли Лескоға билікті 3 мүшеден тұратын әскери хунтаға беруді ұсынды, оның ішінде Маглоирдің өзі де болды, ол 1946 жылдың 12 қаңтарынан 16 тамызына дейін Ішкі істер және Ұлттық қорғаныс министрі лауазымын атқарды, сондай-ақ полковник Франк Лаво және Антуан Левельт те кірді. 1946 жылдың тамызында Думарсаис Эстиме Гаити президенті болып сайланды. Содан кейін Маглоир оппозицияға өтіп, MOP (Mouvement Ouvrier Paysan) қозғалысын құрды. 1947 жылы Порт-о-Пренсте өткен парламенттік сессияда Думарсаис Эстиме үкіметінің екі министрі парламенттік тергеу комиссиясына Гаитидің Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы үкіметке 20 миллион АҚШ долларына түскенін хабарлады, ал Гаити мемлекетінің кірісі елдегі неміс мүлігін сатудан түскен 1,5 миллион АҚШ долларын құрады. Маглоир жергілікті элитаның көмегімен оны қызметтен алып, билікті өз қолына алды. 1950 жылы ол Гаити армиясында полковник атағын алды.
On September 1, 1930, Paul joined the army. In 1935, he found himself in Cap Haitien as sub commander of this military district, a position he maintained until 1938 when he was promoted to the rank of captain and to the post of commander of the same district. In 1941, he was transferred to Port au Prince as commander of the National Penitentiary (also called Grand Prison) The following year he graduated from the Port au Prince Law School. He became Police Chief of Port au Prince in 1944. In January 1946, the population rose up against President Elie Lescot who found himself in great difficulty in Port au Prince. Lescot would later be accused by parliamentary committees of having used public funds to participate in World War II alongside the United States of America without taking into account the daily realities of the Haitian masses or the interests of Haiti. Magloire therefore proposes to President Élie Lescot to hand over power to a military junta of 3 members including Magloire himself who will occupy the post of Minister of the Interior and National Defense, from January 12 to August 16, 1946, Colonel Franck Lavaud and Antoine Levelt. In August 1946, Dumarsais Estimé was elected President of Haiti against Dantès Louis Bellegarde. Magloire then found himself in the opposition and created MOP (Mouvement Ouvrier Paysan). In 1947, during a parliamentary session in Port au Prince, two ministers of the government of Dumarsais Estimé informed the parliamentary commission of inquiry that Haiti's participation in the Second World War cost 20 million US dollars to the government. Haitian State and generates only 1.5 million US dollars following the liquidation of German property sequestered in the country. Magloire ousted him with the help of a local elite and took power. In 1950, he was proclaimed Colonel in the Haitian Army.
Төрағалық
1950 жылдың мамыр айында полковник Франк Лаво уақытша билікке оралды, оның міндеті – билікті азаматтық тұлғаға беру үшін президенттік сайлауды ұйымдастыру болатын. Маглоир оған қосылды. Сол жылдың желтоқсан айында Маглоир президенттікке үміткер болды. Бұл сайлау ел тарихындағы барлық ересек еркектердің дауыс беру құқығына ие болған алғашқы сайлау еді. Маглоир социалистер, коммунистер және консерваторлардың әлсіз коалициясына қарсы жеңіске жетті. Маглоир билікте болған кезеңде Гаити американдық және еуропалық туристер үшін танымал орынға айналды. Оның коммунизмге қарсы ұстанымы АҚШ үкіметі тарапынан да жақсы қабылдауға ие болды. Одан бөлек, ол қоғамдық жұмыстарға ерекше мән берді; кофе сатудан түскен түсімдер қалаларды жөндеуге, жолдар, қоғамдық ғимараттар мен бөгеттер салуға жұмсалды. Сондай-ақ ол әйелдердің сайлау құқығын орнатуға да көмектесті. Маглоир әлеуметтік өмірге беделді болды, көптеген кештер, қоғамдық шаралар мен салтанаттар ұйымдастырды. 1950 жылдың желтоқсанында билікке келгеннен кейін ол конституцияны референдум арқылы республикалық президенттік режимді орнату үшін өзгертті және парламенттік жүйеден бас тартты. Оның тұрақты түрде коммунизмге қарсы саясаты АҚШ тарапынан бағаланып, қолдауға ие болды. Оның билігінде Кап-Аитиеннің көшелеріне асфальт төселді, Вертиер ескерткіштері және Бариер Бутейлдің қақпалары астананың оңтүстік кіреберісінде салынды. Мұндай шаралардың нәтижесінде Гаити Кариб теңізіндегі ең танымал туристік бағыттардың біріне айналды. 1954 жылдан бастап Маглоирдің танымалдылығы төмендеді. Сол жылы "Хейзел" деген дауыл елге зор зиян келтірді, халыққа көмек көрсету үшін арналған қаражат мұқтаждарға жетпей тұрып, көбінесе ұрланып кетті. Маглоир қайта сайлануға үміткер бола алмады, себебі Гаитидің жаңа саяси жүйесі президенттің бір ғана мерзімге сайлануына рұқсат бермейтін еді. Осылайша, 1956 жылдың 12 желтоқсанында Маглоирдің билігі аяқталды.
In May 1950, Colonel Franck Lavaud returned to power provisionally with the mission of organizing presidential elections to hand power over to a civilian, and Magloire joined him. In December of the same year, Magloire ran for the presidency. The election was the first in the nation's history where all adult males had the right to vote. Magloire won against a fragile coalition of socialists, communists, and conservatives. During Magloire's rule, Haiti became a tourist spot for American and European tourists. His anti communist position also gained favorable reception from the US government. In addition, he emphasized public works; revenues from the sale of coffee were used to repair towns, construct roads, public buildings, and a dam. He also oversaw the institution of women's suffrage. Magloire was very fond of a vivid social life, staging numerous parties, social events, and ceremonies. Shortly after he came to power in December 1950, he amended the constitution to set up, by referendum, a republican presidential regime and broke with parliamentarism. His consistently anti Communist policy was appreciated and supported by the United States. During his reign the streets of Cap Haitien were asphalted, and the monuments of Vertières as well as the gatehouses of Barrière Bouteille were built at the southern entrance to the capital. The result of such measures was that Haiti became one of the most popular tourist destinations in the Caribbean. From 1954, Magloire's popularity fell. In that year Hurricane Hazel ravaged the country, and funds intended to provide relief for the populace were often stolen before they could reach those in need. Magloire could not be a candidate for re election, because the new Haitian political system did not permit more than a single term for a president. Accordingly, on December 12, 1956, Magloire's reign came to an end.
Шөгеру және өлім
Маглоир отставкаға кетіп, ереуілдер мен демонстрациялар арасында елден қашып кетті. Саяси тұрақсыздық Гаитиде келесі сегіз айдың көп бөлігінде жалғасты, әскери немесе азаматтық ешкім де үстемдік таба алмады. Франсуа Дювалье билікке келгеннен кейін ғана тұрақсыздық аяқталды, көптеген сыртқы байқаушылар оны әлемге бейімделмеген зиялы деп қате түсінді. 1957 жылдың 15 қазанында, Дювалье президент болғаннан кейін шамамен бір ай өткен соң, Маглоир ресми түрде елден қуылды және Гаити азаматтығынан айырылды. Жаңа үкімет Маглоир мен оның бауырлары Арсен мен Фернанға тиесілі барлық мүлікті тәркіледі; Маглоир өзі Нью-Йорк қаласына қоныстанды. 1986 жылы Дювалье ұлы және жаңадан тағайындалған мұрагері Жан-Клод биліктен кеткенде, Маглоир Нью-Йорктен Гаитиге оралды. Екі жылдан кейін ол әскери кеңесші болып жұмыс істеді, бірақ президенттікке қайта оралу үміті орындалмады. 1997 жылдың 19 шілдесінде ол "Гаити маршалы" деген сирек атаққа ие болды. Ол 2001 жылдың 12 шілдесінде 93 жасында қайтыс болды. Гаити үкіметі оған мемлекеттік деңгейде қоштасу рәсімі жасады.
Having resigned, Magloire fled the country amid strikes and demonstrations. Political instability continued in Haiti for most of the next eight months, with no one individual (military or civilian) able to dominate. The instability finished only when François Duvalier, whom most outsiders mistook for an unworldly intellectual, achieved power. On October 15, 1957, about a month after Duvalier became president, Magloire was officially condemned to exile and stripped of his Haitian citizenship. Thereafter the new regime confiscated all the properties owned by Magloire and his brothers, Arsène and Fernand; Magloire himself settled in New York City. In 1986, when Duvalier's son and successor Jean Claude lost office, Magloire left New York and returned to Haiti. Two years later he became an unofficial army advisor, although his hopes of regaining the presidency were never fulfilled. On July 19, 1997, he obtained the rare distinction of being made "Marshal of Haiti". He died, aged 93, on July 12, 2001. The Haitian government accorded him a state funeral.