Кіріспе

Дублиннің шеткі аймағы, Ирландия.

Дундрум (, қырқадағы бекініс) бастапқыда дербес ауыл болған, қазір Ирландияның Дублин қаласының шеткі аймағы. Аймақ Дублин 14 және Дублин 16 пошта индекстеріне жатады. Дундрумда Ирландияның ең ірі сауда орталығы – Дундрум қалалық сауда орталығы орналасқан.

Тарих

Бұл аймақтың ең алғашқы еске алуларының бірі – 8 ғасырдағы алғашқы Сент-Нахи шіркеуінің орналасқан жері. Дундрумның ежелгі атауы – "Тэни", ол Натх И-дің үйі немесе орны деген мағына беретін Тиг Найти сөзінен шыққан. Қазіргі шіркеудің жанындағы археологиялық қазбалар шіркеумен байланысты үш қоршауды анықтады, олардың ең ертесі 6 ғасырға жатады. Табылған заттардың ішінде 13 ғасырға жатқан фламандтық қызыл ыдыстың дерлік толық сақталған түрі де болды. "Тэни" деген жер атына алғашқы сілтеме 1178 жылы Сент-Лоуренс О'Тулдың Крайстчерчқа арналған жарғысында "Ратнахидың жартысы" деп, ал келесі жылы Папа Александр III-нің архиепископқа арналған Папалық бұйрығында "Медиэтатем де Тигнаи" деп кездеседі. Жазудың әртүрлі нұсқалары 16 ғасырдың ортасына дейін сақталды. 1169 жылы нормандықтар келген кезде Дублин төңірегіне бірнеше бекіністер салынды. 13 ғасырда Дундрумда осы сыртқы бекіністердің бір бөлігі ретінде қамал салынды. Кейін, 1590 жылы Ричард Фицвильям Пале аймағындағы стратегиялық қамалдардың желісінің бір бөлігі ретінде жаңа қамал салды. Алғашқы ауыл Дундрум қамалының төңірегінде орналасқан және О'Тулз бен О'Бирн сияқты ирланд тайпаларының шабуылдарына қарсы ауылдық қорғаныс бекеті болды. 1619 жылы оның туысы Уильям Фицвильям, 3-ші виконт Фицвильям, қаланы қорғауда көрсеткен батылдығы үшін қамалмен марапатталды, бірақ 1642 жылы ол одан қуылды. 1646 жылы ол қайтып келді, бірақ 1653 жылы қайтадан кетіп, енді қайтып оралмады. Оның отбасы 1790 жылға дейін Фицвильям орынды сақтап қалды. Қамал қайтадан пайдаланбады және бүгінде Дундрум айналма жолы мен сауда орталығына қарайтын қираған күйде сақталған. 1989 жылғы қазбалар кезінде "Линстер ыдыстары" деп аталатын жасыл шынымен жалатылған қыш ыдыстар, устрица мен моллюскалардың қабықтары, жануарлардың сүйектері және Францияның Сентонге қаласынан шарап сақтауға пайдаланылған қыш сынықтары табылды. Ричард Фицвильямның келуі және қамалдың салынуы аймақта коммерциялық белсенділікті қалыптастырды. Ауылда дәнді ұнға айналдыратын "Мэнор диірмені" орналасқан. Су тасқыны қағаз фабрикасы мен темір зауытында да пайдаланылды. 1813 жылы Мейн-стритте алғашқы Рим-католик шіркеуі салынды. Ол 1878 жылы үлкен ғимаратпен ауыстырылды, бұл Дундрумның бұрын Бутерстаунмен қамтылған аймақтан бөлек жеке приход болып құрылғандығын белгіледі. 1956 жылы үлкен кеңейтім салынды. Шіркеу дублиндік граниттен готика стилінде салынған, терезелер мен есіктердің айналасында Портленд және Бат тастары қолданылған. 1818 жылы Тани жолындағы Христос шіркеуі сол жерде тұрған кішкентай шіркеудің орнына ашылды. Жаңа ғимаратты салу үшін орындықтарды сатудан түскен қаражат жиналды, ал жердегі 18 және галереядағы 8 орындықтың сатылуы шамамен 400 фунт көлемде түсім әкелді. Жаңа шіркеудің сәулетшісі Уильям Фаррелл болды. 1846 жылдың жазында Томас Карлайл Шотландиядан Дундрумға "Жас Ирландияның" негізін қалаушылардың бірі Чарльз Гаван Даффимен уақыт өткізу үшін келді. Даффиге "өз замандастары "Жас Ирландия" деген лақап атпен атаған жазушылар мен ораторлардың көп бөлігі" қосылды. Ауыл 1854 жылы Дублин және Оңтүстік-Шығыс темір жолының (DSER) келуінен кейін едәуір кеңейді. 1876 жылы Мэнор диірмені кір жуу залына айналды және аймақтағы әйелдердің ең ірі жұмыс берушісі болды. Кір жуу залының дабылы сол кезде әдеттегі дыбыс болды және ол таңғы 7.50-де отыз секунд бойы, содан кейін таңғы 8-де жұмыс бастау үшін, сондай-ақ 13.50, 14.00 және ақырында 16.50 және 17.00-де естілді. 1881 жылы жергілікті құрылысшы Джон Ричардсон 26 коттедж салды, ол Пембрук коттедждері деп аталды. "Мэнор диірмені" кір жуу зауыты жұмысшылары үшін осындай алты коттедж сатып алды. 1893 жылы Дублиннің Трейвор Оверенд есімді заңгері 19 ғасырға жататын ферма үйін сатып алды. Бүгінде бұл ғимарат "Эйрфилд Хаус" деп аталады және көпшілікке ашық. Dun Emer Press баспасы 1903 жылы Элизабет Йейтс, оның ағасы Уильям Батлер Йейтстің көмегімен Дундрумда құрылды. 1914 жылы сол кездегі лорд-канцлер Карнеги кітапханасын ашты. Бастапқыда кітапхана қауымның ойын-сауық орталығы ретінде пайдаланылды, жоғарғы қабатта сахна және тіпті ас үй де болды. Ғимарат 1950-ші жылдарға дейін мектеп ретінде де пайдаланылды.

Даму

1971 жылы Дундрум Ирландияда мақсатты түрде салынған сауда орталығын ашқан алғашқы орындардың бірі болды (алғашқысы Стиллорганда). 2005 жылдың 3 наурызында Дундрумның оңтүстігінде әлдеқайда ірі сауда орталығы ашылды. Dundrum Town Centre деп аталатын бұл кешенде 2005 жылдың қазан айының басында ашылған Ирландиядағы ең үлкен кинотеатрлардың бірі орналасқан. Ескі сауда орталығының жоспарларында қонақүйлер, пәтерлер және қосымша сауда орындары үшін орын қарастырылған. Дегенмен, бұл жоба кейінге шегерілді және ескі сауда бөлімдері жаңа арендаторларға жалға берілді, ал ескі Дундрум сауда орталығы Дундрум ауылдық орталығы деп қайта брендтелді.

Ыңғайлылықтар

Ауыл орталығында Lidl супермаркеті, Insomnia кафесі, жиһаз дүкені және ет дүкені орналасқан ескі сауда орталығы бар. Бір жағындағы жолдың арғы бетінде Дундрум жоғары білім беру колледжі (жергілікті білім және оқыту кеңесі басқарады), ал екінші жағында мемлекеттік кітапхана орналасқан. Дундрум қалалық сауда орталығында түрлі-түрлі дүкендер мен қызмет көрсету пункттері бар.

Луас

Луас Жасыл желісі Дундрумда екі аялдамамен – Балали (сауда орталығына қызмет етеді) және Дундрумда тоқтайды, содан кейін желі үлкен кабельдік ілмелі Уильям Дарган көпірінен, Тейни Кросс тұсында өтеді. Бұл желідегі ең ірі инженерлік құрылыс. Луас бағыты негізінен Дублиннен Брейге дейін DSER компаниясы басқарған бастапқы Харкорт көшесі темір жол желісімен саяхаттайды. 1958 жылы жабылған бұл бағыт Луасқа берілгенге дейін бірнеше ондаған жылдар бойы сақталған. Дундрум темір жол станциясы 1854 жылдың 10 шілдесінде ашылып, 1959 жылдың 1 қаңтарында жабылды. Жоспарланған Дублин метрополитені, Metrolink, Свордстан Сандифордқа бағытталған кезінде Дундрумның Луас аялдамасында тоқтауы көзделіпті. Егер бастапқы жоспарлар бойынша аяқталса, Metrolink Луас Жасыл желісімен қазіргі Луас қызметтерін алмастыратын еді. Алайда, 2019 жылдың ақпан айына қарай, бұл жоспарлар ұсынылғандай жүзеге асырыла ма деген күмәнділік туды.

Автобус

Дундрумға бірнеше автобус бағыттары қызмет көрсетеді. Бұл бағыттар Dublin Bus және Go Ahead Ireland компанияларымен жүзеге асырылады, оның ішінде 14-бағыт Бомонтқа, 44 (DCU-ға қызмет көрсетеді), 44b (Гленкулленге), 74 (Эден-Кейден Дундрумға дейін), 116 (Парнелл-сквер), 161 (Рокбрук), L25 (Дун-Лаогерден Дундрумға дейін) және S6 (Блэкроктан Таллахтқа дейін) бағыттары кіреді.

Сонымен қатар, жеке оператор Dublin Coach Red Cow түйіскен жері арқылы Дублин әуежайына қатынайды.

Адамдар

19 ғасырдағы ирланд физигі Джордж Джонстон Стоуни, электронның бар екенін алғаш айтқан адам, өмірінің көп бөлігін Дандрумда өткізген. Дандрум бұрынғы Әлеуметтік және Отбасылық істер министрі Семус Бреннанның да мекені болды, сондай-ақ велошабандоз Стивен Роштің туған үйі. Опера әншілері Чарльз Маннерс пен Фанни Муди зейнетке осында шығып, дүниеден өткен. Дандрум Radio One дижейы Энни Мактың балалық шағымен де байланысты. RTÉ жүргізушісі Дерек Муни Холи Веллде тұрады. Оскар иегері Бренда Фрикер осы жерде өскен. Эван Боландтың көптеген өлеңдері аймақтың қалалық көрінісін бейнелейді. Жасыл партияның басшысы Эмон Райан Дандрумда дүниеге келген. Христиан ғылымын зерттеуші Вайолет Спиллер Хей (1873–1969) осы жерде туған. Хореограф Лиз Рош та Дандрумнан.

Спорт

Тур де Франс жеңімпазы, велоспортшы Стивен Рош, Дундрумнан шыққан, оның ұлы Николас Рош та сонда туған (дегенмен Николас шындығында Францияда дүниеге келген). Дундрумда "Дундрум Атлетик" жеңіл атлетика клубы мен "Дундрум Атлетик ФК" футбол клубы орналасқан. Жергілікті GAA клубы – "Наум Олаф".