Кіріспе
1959 жылы Ален Дрюридің "Кеңес пен келісім" романы – Ален Дрюридің 1959 жылы жарық көрген саяси романы. Онда АҚШ Сенатының даулы Мемлекеттік хатшылыққа үміткер Роберт Леффингвеллдің тағайындалуы қарастырылады. Үміткердің бұрын Коммунистік партияның мүшесі болғанына қатысты дәлелдер күшейгені салдарынан оның мансабына қауіп төнеді. Романның негізі – басты кейіпкерлердің осы дәлелдерге реакциясы, оларды таратуға немесе жасыруға жасаған әрекеттері. Роман 102 апта бойы "The New York Times" бестселлер тізімінде тұрды, 1960 жылы Пулитцер сыйлығының көркем әдебиет номинациясын жеңіп алды және 1962 жылы Генри Фонданың басты рөлде ойнаған сәтті фильмге бейімделді. 1962 жылы "Аралықтың айырмасы" және одан кейін тағы төрт жалғасы жарық көрді.
Advise and Consent is a 1959 political fiction novel by Allen Drury that explores the United States Senate confirmation of controversial Secretary of State nominee Robert Leffingwell, whose promotion is endangered due to growing evidence that the nominee had been a member of the Communist Party. The chief characters' responses to the evidence, and their efforts to spread or suppress it, form the basis of the novel. The novel spent 102 weeks on The New York Times Best Seller list, won the Pulitzer Prize for Fiction in 1960 and was adapted into a successful 1962 film starring Henry Fonda. It was followed by Drury's A Shade of Difference in 1962, and four additional sequels.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
АҚШ президенті Кеңес Одағымен қарым-қатынасты жақсарту мақсатында Мемлекеттік хатшысын ауыстыруға шешім қабылдайды. Либералдық қауымның сүйіктісі Роберт Леффингвелл көптеген консервативті сенаторлар тарапынан жайласымпаздықпен қарастырылады. Басқалары, оның ішінде Оңтүстік Каролина штатының сенаторы Себрайт (Себ) Кулидің басты кейіпкері, Леффингвеллдің мінез-құлқына күмән келтіреді. Кітапта кандидатты бекіту процесінің өрмендеп, төмендеп келе жатқан жолы баяндалады, көпшілік бұл процестің нәтижесінде даулы кандидаттың тез мақұлдануын күтеді. Бірақ Кулиді жеңу оңай емес. Ол Гелман есімді қарапайым бюрократты табады, ол жиырма жыл бұрын Чикаго университетінің оқытушысы Леффингвелл Гелманды Джеймс Мортон псевдонимімен таныс болған, саяхатшы серігі бар шағын коммунистік ұяға қосылуға шақырған екенін айтады. Номинанттың ант беру кезінде тікелей жалғандығы мен Леффингвеллдің қатал тексеруінен кейін Гелман толығымен сенімсіздікке ұшырап, кіші комитет пен оның харизматикалық төрағасы Юта штатының сенаторы Бриг Андерсон тарапынан жарамсыз куәгер деп танылады. Кіші комитет кандидатты бекітуге дайын тұр. Оқиғаның шешуші сәтінде, табанды сенатор Кули Гелманның куәлігін мұқият зерттеп, Джеймс Мортонды анықтаудың жолын табады. Кули Мортонды Гелманның айтқандарын растауға мәжбүр етеді, ал Андерсон бұл мәлімдемелерді естіп, комиссияның отырысын қайта ашады, бұл президентті ашуландырады. Президент Андерсонның қолдауын сатып алуға тырысқанда, ол Андерсонды мойынсұнуға итермелеу үшін көпшілік көшбасшысы Роберт Мансонға қысым көрсетеді. Мансон өмірі бойы өкінетін үлкен әлсіздікке бой алдырып, президентке өте таза ниетпен алған фотосуретті ұсынады, онда Андерсонның соғыс жылдарындағы қысқа ғана гомосексуалдық қарым-қатынасы көрсетілген. Қажетті шантаж құралына ие болған президент Андерсонның Леффингвеллдің сатқындығына қатысты дәлелдерін елемеп, оның үндемеуін қамтамасыз ету үшін фотосуретті пайдалануды жоспарлайды. Президент солшыл сенатор Фред Ван Акерманға фотосуретті жібереді, оны пайдалану қажеттігі тумайды деп ойлайды. Бірақ президент Ван Акерманның сатқындығын бағаламайды және шындық ашылған жағдайда Андерсонның реакциясын дұрыс болжамайды. Андерсонның құпиясы әйеліне, Вашингтондағы баспасөз қызметкерлеріне және бірнеше сенаторларға белгілі болғаннан кейін, ол өзіне-өзі қол жұмсайды. Андерсонның өлімі Сенаттың көпшілігін президентке және көпшілік көшбасшысына қарсы қайтарады. Андерсонның өзіне-өзі қол жұмсауы және Леффингвеллдің коммунистік өмірі туралы жалғандығының шындығы ашыққа шығуы бірнеше мансапты құлатып, Леффингвеллдің Мемлекеттік хатшы болуына кедергі келтіретін тізбекті реакцияны тудырады. Кітаптың соңғы жүз бетінде автор бірнеше "көңіл көтеруші" элементтерді ұсынады, бұл оның жалғасы болатынын көрсетеді (Дрюри өзінің сериясында тағы бес кітап жазды), бірақ "Кеңес беру және келісім" Леффингвеллді қабылдамау үшін басым дауыспен аяқталады. Серияның келесі кітабына көшу президенттің өлімімен (жүрек талмасы) және вице-президент Харли Хадсонның билікке көтерілуімен байланысты.
Қабылдау
Saturday Review журналы 1959 жылдың тамызында «Advise and Consent» романы туралы былай деп жазды: «Одан жақсырақ туынды көптен шықпауы мүмкін». Роджер Каплан 1999 жылы Policy Review журналында романның «көркем әдебиетте жаңа жанр құрғанын» жазды. «Жандар мен сыртқы саясатты қамтитын қызықты сюжеттің қолданылуы – заманауи форманың ерекшелігі. Қырық жыл өткен соң, «Advise and Consent» – әдебиетке құмар адам оқуға тиіс осы жанрдағы жалғыз кітап». 2009 жылы Скотт Саймон The Wall Street Journal газетінде: «Жарық көргеннен кейін елу жыл өткенімен және таңғажайып табысқа ие болғанына қарамастан, Ален Дрюридің романы Вашингтон туралы ең толық әңгіме болып қала береді» деп жазды. Фрэнк Рич 2005 жылы The New York Times газетінде былай деп жазды: «50-60 жылдардағы Вашингтонда мемлекеттік қызметкердің гомосексуал екені анықталса, ол үшін тек мансабы ғана емес, тіпті өмірі де қауіпті болуы мүмкін еді. Дегенмен, сол кездегі коммунизмге қарсы консерватор болған Дрюри бұл кейіпкерге жамандықпен емес, мейіріммен қарады. Сенатордың гомосексуалдық қатынасы, оның сөзіне сүйенсек, «тек жеке және ешкімге зиян келтірмеген». «Advise and Consent» шамамен 15 жыл бойы басылмай келді және 2013 жылы BookFinder.com сайтындағы «Қайта басылмаған ең ізделісті 100 кітаптың» тізімінде 27-орынды иеленді. WordFire Press 2014 жылдың ақпан айында оны қағаз және электрондық кітап түрінде қайта басылымға шығарды. WordFire басылымына Дрюридің өзі жазған, бұрын жарияланбаған эсселері, жаңа қосымшалар, сондай-ақ Дрюридің мұрагерлері мен әдеби өкілдері Кеннет пен Кевин Киллианидің естеліктері енгізілген. WordFire сонымен қатар «Advise and Consent» романының бес жалғасын шығарды.
Blockquote|For a public official to be identified as gay in the Washington of the 50s and 60s meant not only career suicide but also potentially actual suicide. Yet Drury, a staunchly anti Communist conservative of his time, regarded the character as sympathetic, not a villain. The senator's gay affair, he wrote, was "purely personal and harmed no one else." Advise and Consent had been out of print for almost 15 years and ranked #27 on the 2013 BookFinder. com list of the Top 100 Most Searched for Out of Print Books before WordFire Press reissued it in paperback and e book format in February 2014. The WordFire edition includes never before published essays about the book written by Drury himself, new appendices, and remembrances by Drury's heirs and literary executors Kenneth and Kevin Killiany. WordFire also released Advise and Consent five sequels.
Бейімделулер
Дрюридің романы Лоринг Манделдің 1960 жылғы "Кеңес пен келісім" Бродвей пьесасына бейімделді, оны Франклин Шаффнер қойды, ал Ричард Кайли, Эд Бегли, Генри Джонс және Честер Моррис басты рөлдерді ойнады. Пьеса 1960 жылдың 17 қарашасынан 1961 жылдың 20 мамырына дейін Корт театрында Бродвей сахнасында сәтті қойылды. Одан кейін Фарли Грэйнджердің қатысуымен ұлттық труппа гастрольдік сапарға шықты. Роман сондай-ақ 1962 жылы Ото Премингердің режиссерлігімен және Уолтер Пиджен мен Генри Фонданың қатысуымен түсірілген "Кеңес пен келісім" фильміне де бейімделді. Премингер Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" сыйлығына үміткер болды, ал Берджесс Мередит рөлі үшін Ұлттық киносыншылар кеңесінің "Ең үздік қосалқы актер" сыйлығын жеңіп алды. Чарльз Лаутон да Британ кино және телеарналар академиясының "Ең үздік шетелдік актер" сыйлығына ұсынылды. ЛГБТ кинотарихшысы Вито Руссо "Кеңес пен келісім" фильмінде гей-бардың алғашқы ресми бейнеленген суреті болғанын атап өтті.