Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1647 жылғы британ үкіметі жөніндегі пікір-таластар
1647 debates about British government
1647 жылдың 28 қазанынан 8 қарашасына дейін өткен Путни пікір-таластары – Парламенттің Бірінші Англия азамат соғысында I Чарльсқа қарсы жеңісінен кейін саяси келісімге қатысты талқылаулар сериясы. Басты қатысушылар – конституциялық монархия шеңберінде I Чарльсты сақтап қалуды жақтаған Жаңа үлгідегі армияның жоғары шенді офицерлері, сондай-ақ бір адам – бір дауыс және, әсіресе дін саласында, ар-ождан бостандығы сияқты ауқымды өзгерістерді көздеген Левелерлер сияқты радикалдар. Жаңа үлгідегі армияның қауіпті радикализмі мен күшейіп келе жатқан билігінен алаңдаған 1647 жылдың наурыз айында Ұзақ Парламентте басымдық құрған пресвитериандық модераторлар армияны таратуға бұйрық берді, бірақ бұл талап орындалмады. Маусым айында армия I Чарльсты Парламенттің күзетінен алып, тамыз айында Оңтүстік-Батыс Лондондағы Вестминстер қаласынан тыс, Путниде штаб-пәтерін құрды. Оның жоғары лауазымды офицерлері, «Грандилер» пікір-таластардың қатардағы сарбаздарды ұсынушы Агитаторлармен арадағы саяси дауларды аяқтауға және бейбіт келісімге жетуге көмектесетініне үміттенді. Екі тарап та Армия кеңесіне бірікті. Пікір-таластар 1647 жылдың 28 қазанында Путнидегі Сент-Мэри шіркеуінде басталды және 8 қарашаға дейін жалғасты. Осы кезде Томас Фэрфакс, Оливер Кромвель және Генри Айретон сияқты жоғары шенді офицерлер әскери тәртіпке тигізетін ықпалдан алаңдап, пікір-таластарды тоқтатты. Ең көп дау тудырған мәселе – дауыс беру құқығы: Грандилер оны мүлік иелерімен шектеуді қаласа, Левелер өкілі, полковник Томас Рейнсборо бұған қарсы шығып, өзінің және Левелерлердің ұстанымын былай түсіндірді:
The Putney Debates, which took place from 28 October to 8 November 1647, were a series of discussions over the political settlement that should follow Parliament's victory over Charles I in the First English Civil War. The main participants were senior officers of the New Model Army who favoured retaining Charles within the framework of a constitutional monarchy, and radicals such as the Levellers who sought more sweeping changes, including one man, one vote and freedom of conscience, particularly in religion. Alarmed by what they viewed as the dangerous radicalism and increasing power of the New Model Army, in March 1647 the Presbyterian moderates who dominated the Long Parliament ordered the army to disband, a demand which was refused. In June, the army removed Charles from the custody of Parliament and in August established its headquarters at Putney, just outside the City of Westminster in South West London. Its senior officers or "Grandees" hoped the debates would end political divisions with the Agitators who represented the rank and file, and allow them to reach consensus on a peaceful settlement. Collectively, the two sides were grouped together into the Army Council. The debates began on 28 October 1647 at St. Mary's Church, Putney and continued until 8 November, when senior officers including Thomas Fairfax, Oliver Cromwell, and Henry Ireton, grew concerned at the possible impact on military discipline and closed them down. The most contentious item was that of the right to vote: the Grandees wanted to restrict it to property owners, but this was challenged by the Leveller spokesman, Colonel Thomas Rainsborough, who encapsulated his and the Levellers' position by saying:
«Шын мәнінде, Англиядағы ең кедей адамның да ең бай адам сияқты өмір сүруге құқығы бар деп ойлаймын; сондықтан, мырзалар, әрбір адам үкімет астында өмір сүргісі келсе, алдымен өзінің еркімен сол үкіметке бағынуға келісуі керек деп санаймын; және Англиядағы ең кедей адамның да, өзін бағынуға дауысы болмаса, сол үкіметке қатаң түрде мойынсұнуға міндетті емес деп ойлаймын». (Путни пікір-таластарының жазба кітабы, 1647 жыл, Вустер колледжі, Оксфорд, MS 65. Түпнұсқадағыдай жазылу мен бас әріптер сақталған.)
" for really I thinke that the poorest hee that is in England hath a life to live as the greatest hee; and therefore truly, Sir, I thinke itt's cleare, that every man that is to live under a Governement ought first by his owne consent to putt himself under that Governement; and I do think that the poorest man in England is not at all bound in a strict sense to that Government that he hath not had a voice to put Himself under." (Putney Debates record book 1647, Worcester College, Oxford, MS 65. Spelling and capitalisation as in the original manuscript.)
Өмірбаян
Сол жазда әскердің бас қолбасшысы сэр Томас Фэрфакс, Оливер Кромвель (кейін Кембридж парламентінің мүшесі және екінші қолбасшы), Генри Иретон (Кромвельдің күйеу баласы) және "Грандес" деп аталатын басқа да офицерлер, Бірінші Англия азамат соғысынан кейін Англияның Карл I-мен келісімге келуге тырысты. Бұл ұсыныстар "Ұсыныстар басшылығы" деп аталды, олар әлеуметтік әділдік қағидаларын қамтыды, бірақ монархия мен Лордтар палатасы Халықтар палатасына вето құқығын сақтап қалатын болды. Сондай-ақ, соғыс кезінде жасалған істері үшін сарбаздардың өтемақысы мен жалақысы заңмен бекітілмей тұрып, корольді қалпына келтіру көзделді. Бұл айқын компромистік позиция 14 маусымдағы Жаңа үлгідегі армияның декларациясына қайшы келді, сондықтан "Ұсыныстар басшылығы" әлеуметтік реформа іздеушілердің (сол кезде әдетте левелер және радикалдар деп аталған) қолдауын жоғалтты. 1647 жылдың қазан айына дейін ең радикалды атты әскер полктері өздерінің пікірлерін білдіру үшін жаңа "агитаторлар" – "Жаңа агенттер" деп аталатын жаңа өкілдерді сайлады. Жаңа агенттер саяси манифест жариялады: "Армияның нақты жағдайы". "Армияның жағдайы" туралы негізгі идеялар конституциялық жобада: "Халық келісімінде" көрініс тапты. "Путни дебаттары" "Армияның жағдайы" жарияланғаннан кейін басталды. "Армияның барлық сарбаздарына шақыру" (әдетте Джон Уайлдманға жатқызылатын еңбек) деп аталатын кітаптың авторының айтуынша, Иретон "Армияның жағдайына" қатты ашуланғандықтан, Жаңа агенттер Армияның Бас кеңесі алдында "Армияның жағдайы" тақырыбында пікірталас жүргізуге шақырылды.
Earlier that summer Sir Thomas Fairfax, Commander in Chief of the Army, Oliver Cromwell (then Member of Parliament for Cambridge and second in command), Henry Ireton (Cromwell's son in law) and other officers, known as the "Grandees", attempted to negotiate an inclusive settlement with Charles I of England in the aftermath of the First English Civil War. Termed the Heads of Proposals, these included provisions for social justice, but the monarchy and House of Lords would have retained a power of veto over the House of Commons. It also stipulated the king would be restored before the issues of the soldiers' indemnity for acts committed during the war and their arrears of pay were entrenched in law. This clear compromise position was contrary to the New Model Army's Declaration on 14 June and consequently the Heads lost the support of those seeking social reform (at the time generally called Levellers and radicals). Sometime before October 1647, five of the most radical cavalry regiments elected new Agitators – known as the New Agents – to represent their views. The New Agents issued a political manifesto: The Case of the Armie Truly Stated. The fundamental ideas of the Case of the Armie came to be reflected in a written constitutional draft: the Agreement of the People. The Putney Debates came about as a result of the publication of the Case of the Armie. According to the author of a book called A Call to all the Soldiers of the Armie (a work usually ascribed to John Wildman), Ireton was so incensed by the Case of the Armie that the New Agents were invited to debate the Case of the Armie before the General Council of the Army.