Қор нарығының құлдыраулары мен төмендеу кезеңдерінің тарихы

Кіріспе

Бұл қор нарығының құлдыраулары мен төмендеу нарықтарының тізімі. Екеуінің арасындағы айырмашылық жылдамдыққа (құнның қаншалықты тез төмендеуіне) және ұзақтығына (құнның қанша уақыт бойы төмендеуіне) байланысты. Қор нарығының құлдырауы жылдам және қысқа болады, ал төмендеу нарығы баяу және ұзаққа созылады. Бұл екеуі әрқашан бір төмендеу кезеңінде кездеспейді.

Кестені

Tulip mania Bubbleformat=dmyГолландияда 1633–37 жылдары гүлдің бағасы күрт өсіп, кейіннен құлдырады. The Mississippi Bubbleformat=dmy Джон Лоудың Banque Royale банкі ақшаға айырбастауды тоқтатқаннан кейін Францияда экономикалық дағдарыс болды. 1720 жылғы Оңтүстік теңіз көпіршігіformat=dmy Еуропаның алғашқы қор нарықтарына әсер етті, акционерлік компаниялардың даму кезеңінде. 1769 жылғы Бенгал көпіршігіformat=dmy Британдық Шығыс Үндістан компаниясының әрекеттерінен туындады, акциялары 1768 жылдың желтоқсанында 276 фунт стерлингтен 1784 жылы 122 фунтқа дейін құлдырады. 1772 жылғы дағдарысformat=dmy 1791–92 жылдардағы қаржылық дағдарысformat=dmy 1791 жылдың тамыз және қыркүйек айларында АҚШ-тың бірінші банкінің акцияларының құлдырауы. Александр Гамильтонның Нью-Йорк банкімен ынтымақтастығы келесі жылы 1792 жылғы үрейді тоқтатуға көмектесті. 1796 жылғы үрейformat=dmy Атлантикалық аймақтағы несие нарықтарының құлдырауы Ұлыбритания мен АҚШ-тағы коммерциялық дағдарысқа әкелді. 1819 жылғы үрейformat=dmy 1825 жылғы үрейformat=dmy 1837 жылғы үрейformat=dmy 1847 жылғы үрейformat=dmy 1857 жылғы үрейformat=dmy 1866 жылғы үрейformat=dmy Қара жұмадағы үрейformat=dmy 1873 жылғы үрейformat=dmy АҚШ және Еуропаның көп бөлігінде ұзақ депрессия басталды. 1882 жылғы Париж биржасының құлдырауыformat=dmy 1890–1893 жылдар аралығындағы дағдарысformat=dmy 3 жылға созылды, 1880 жылдардың соңында өркендеп, 1890 жылдардың басында құлдырады, Бразилия экономикасының құлдырауына және саяси жағдайдың нашарлауына әкелді. 1893 жылғы үрейformat=dmy 1896 жылғы үрейformat=dmy 1901 жылғы үрейformat=dmy 3 жылға созылды, президент Уильям МакКинлидің қазасы және сол жылы болған құрғақшылық нарықты дүрліктірді. 1907 жылғы үрейformat=dmy Бір жылдан астам уақытқа созылды, президент Теодор Рузвельт монополияларды шектеуге әрекеттенгеннен кейін нарықтар қорқып кетті. 1929 жылғы Уолл-стрит құлдырауыformat=dmy 4 жылдан астам уақытқа созылды, акциялар бағасының көтерілуінен кейін құлдырау болды, акцияларға қарыз алып сатып алғандар несиелерін қайтару кезінде оларды сатуға мәжбүр болды. Бұл оқиға Ұлы құлдырау деп те аталады, Ұлы депрессияға әкелді. 1937–1938 жылдардағы төмендеуformat=dmy Шамамен бір жылға созылды, акциялар бағасының төмендеуі Ұлы депрессия кезіндегі экономикалық төмендеумен және Франклин Д. Рузвельттің «Жаңа саясаттың» тиімділігіне күмәнмен байланысты болды. 1962 жылғы Кеннедидің құлдырауыformat=dmy «1962 жылғы жылдам құлдырау» деп те аталады. 1971 жылғы Бразилия нарықтарының құлдырауыformat=dmy 1970 жылдар мен 1980 жылдардың басына дейін созылды, 1969 жылы басталған өркендеудің соңы болды, 1970 жылдардағы энергетикалық дағдарыс және 1980 жылдардың басындағы Латын Америкасының қарыз дағдарысы оған себеп болды. 1973–1974 жылдардағы қор нарығының құлдырауыformat=dmy 23 айға созылды, мұнай бағасының күрт өсуі, шахтерлердің ереуілі және Хит үкіметінің құлдырауы. Сок Аль Манах қор нарығының құлдырауыformat=dmy АҚШ қор нарығының тарихындағы бір күндік ең үлкен құлдырауды білдірді, S&P 500 және Dow Jones Industrial Average индексінің 20% -дан астам құлдырауымен аяқталды. Бағдарламалық сауда және өтімділіктің төмендігі оқиғаның басты себептері болды. Қазіргі таңда мұндай оқиғаның қайталануын болдырмау үшін жүйелік тоқтайғыштар орнатылған. 7% құлдыраудан кейін сауда 15 минутқа тоқтатылады, 13% құлдыраудан кейін 15 минутқа тоқтатылады, ал 20% құлдырау болған жағдайда сауда күнінің қалған бөлігіне тоқтатылады. Рио-де-Жанейро қор биржасының құлдырауыformat=dmy Ішкі бақылаудың нашарлығы мен несиелік тәртіптің жоқтығынан құлдырады және ешқашан қалпына келмеді. Жұма күні, 13-ші шағын құлдырауformat=dmy United Airlines компаниясын сәтсіз сатып алу әкелді. 1990 жылдардың басындағы рецессияformat=dmy Ирак 1990 жылдың тамызында Кувейтке шабуыл жасады, мұнай бағасының өсуіне себеп болды. Dow Jones индексі үш айда 18% құлдырады. Бұл рецессия шамамен 8 айға созылды. Жапон активтерінің бағасының көпіршігіformat=dmy Шамамен жиырма жылға созылды, кем дегенде 2011 жылдың соңына дейін, акциялар мен жылжымайтын мүліктің бағасының көпіршігі жарылып, ұзақ дефляциялық рецессияға айналды. Жапон активтерінің бағасының құлдырауы кезіндегі маңызды оқиғаларға 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысы және Dot com көпіршігі жатады. 2000 жылдардың соңындағы қаржы дағдарысы мен 2011 жылдың тамызындағы қор нарықтарының құлдырауы осы кезеңді ұзартты. 1997 жылғы қара дүйсенбіformat=dmy Азиядағы экономикалық дағдарысқа байланысты болды. 1997 жылғы 27 қазандағы шағын құлдырауformat=dmy Азиядағы экономикалық дағдарысқа байланысты болған жаһандық қор нарығының құлдырауы. 1998 жылғы Ресей қаржы дағдарысыformat=dmy Ресей үкіметі рубльдің құнын төмендетті, ішкі қарызы бойынша төлемді тоқтатты және шетелдік кредиторларға төлемге мораторий жариялады. Dot com көпіршігіformat=dmy Технологиялық көпіршіктің құлдырауы. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдардың экономикалық салдарыformat=dmy 11 қыркүйекке жасалған шабуылдар жаһандық қор нарықтарының күрт құлдырауына әкелді. Шабуылдар салдарынан сақтандыру шығындары шамамен 40 миллиард долларды құрады, бұл ең ірі сақтандырылған оқиғалардың біріне айналды. 2002 жылғы қор нарығының төмендеуіformat=dmy АҚШ, Канада, Азия және Еуропаның қор биржаларында 2002 жылы акциялар бағасының төмендеуі. 11 қыркүйекке жасалған шабуылдардан кейін төмендеуден қалпына келгеннен кейін, индекстер 2002 жылдың наурызынан бастап тұрақты түрде төмендеді, шілде және қыркүйектегі күрт құлдырау 1997 және 1998 жылдардағы деңгейге жеткізді. 2007 жылғы Қытай қор көпіршігіformat=dmy Шанхай қор биржасының SSE Composite индексі күтпеген сатудан 9% құлдырады, бұл соңғы 10 жылдағы ең үлкен құлдырау болды, бұл бүкіл әлемдегі қор нарықтарының күрт құлдырауына әкелді. 2007–2009 жылдардағы АҚШ аю нарығыformat=dmy 2007 жылдың қазанындағы ең жоғары деңгейлерден 2009 жылдың наурызының басындағы ең төменгі деңгейлерге дейін Dow Jones Industrial Average, Nasdaq Composite және S&P 500 индекстерінің барлығы 50% -дан астам құлдырады, бұл Ұлы депрессия дәуірінен бергі ең үлкен қор нарығының құлдырауы болды. 2007–2008 жылдардағы қаржылық дағдарысformat=dmy 2008 жылдың 16 қыркүйегінде АҚШ-тағы ірі қаржы институттарының құлдырауы, негізінен субпримдік несиелер мен осы несиелерді сақтандыру үшін шығарылған кредиттерге байланысты болды, жаһандық дағдарысқа айналды, нәтижесінде Еуропада бірқатар банктер жабылды және бүкіл әлемде акциялар мен тауарлардың құны төмендеді. Исландиядағы банктердің құлдырауы Исландия кронасының құнын төмендетті және үкіметті банкроттыққа ұшырату қаупіне келтірді. Исландия қараша айында Халықаралық валюта қорынан (ХВҚ) шұғыл несие алды. Кейіннен АҚШ президенті Джордж У. Буш Төтенше экономикалық тұрақтандыру заңын қол қойды, құлдыраған банк активтерін сатып алу үшін Траубл активтерді жеңілдету бағдарламасын (TARP) құрды. Бұл жағдай әлемдік экономикаға және әлемдік саудаға зиян келтірді. 2009 жылғы Дубайдың қарыздық тоқтауыformat=dmy Дубай үлкен қайта жаңарту және дамыту жобаларынан кейін, сондай-ақ Ұлы депрессиядан кейін қарызды кейінге қалдыруды сұрады. Бұл хабарлама жаһандық қор нарықтарының құлдырауына әкелді. Еуропалық мемлекеттік қарыз дағдарысыformat=dmy Standard & Poor's Грекияның мемлекеттік кредиттік рейтингін төмендетті...

NameDateCountryCausesRefTulip mania Bubbleformat=dmyA bubble (1633–37) in the Dutch Republic during which contracts for bulbs of tulips reached extraordinarily high prices, and suddenly collapsedThe Mississippi Bubbleformat=dmy Banque Royale by John Law stopped payments of its note in exchange for specie and as result caused economic collapse in France. South Sea Bubble of 1720format=dmy Affected early European stock markets, during early days of chartered joint stock companiesBengal Bubble of 1769format=dmy Primarily caused by the British East India Company, whose shares fell from £276 in December 1768 to £122 in 1784Crisis of 1772format=dmyFinancial Crisis of 1791–92format=dmy Shares of First bank of US boom and bust in Aug and Sept 1791. Groundwork of Alexander Hamilton's cooperation with the Bank of New York to end this event would be crucial in ending the Panic of 1792 next year. Panic of 1796–1797format=dmy A series of downturns in Atlantic credit markets led to broader commercial downturns in Great Britain and the United States. Panic of 1819format=dmyPanic of 1825format=dmyPanic of 1837format=dmyPanic of 1847format=dmyPanic of 1857format=dmyPanic of 1866format=dmyBlack Fridayformat=dmyPanic of 1873format=dmyInitiated the Long Depression in the United States and much of EuropeParis Bourse crash of 1882format=dmyPanic of 1884format=dmyEncilhamentoformat=dmyLasting 3 years, 1890–1893, a boom and bust process that boomed in late 1880s and burst on early 1890s, causing a collapse in the Brazilian economy and aggravating an already unstable political situation. Panic of 1893format=dmyPanic of 1896format=dmyPanic of 1901format=dmyLasting 3 years, the market was spooked by the assassination of President William McKinley in 1901, coupled with a severe drought later the same year. Panic of 1907format=dmyLasting over a year, markets took fright after U. S. President Theodore Roosevelt had threatened to rein in the monopolies that flourished in various industrial sectors, notably railways. Wall Street Crash of 1929format=dmyLasting over 4 years, the bursting of the speculative bubble in shares led to further selling as people who had borrowed money to buy shares had to cash them in, when their loans were called in. Also called the Great Crash or the Wall Street Crash, leading to the Great Depression. Recession of 1937–1938format=dmyLasting around a year, this share price fall was triggered by an economic recession within the Great Depression and doubts about the effectiveness of Franklin D. Roosevelt's New Deal policy. Kennedy Slide of 1962format=dmyAlso known as the 'Flash Crash of 1962'Brazilian Markets Crash of 1971format=dmyLasting through the 1970s and early 1980s, this was the end of a boom that started in 1969, compounded by the 1970s energy crisis coupled with early 1980s Latin American debt crisis.1973–1974 stock market crashformat=dmyLasting 23 months, dramatic rise in oil prices, the miners' strike and the downfall of the Heath government. Souk Al Manakh stock market crashformat=dmyBlack Mondayformat=dmyInfamous stock market crash that represented the greatest one day percentage decline in U. S. stock market history, culminating in a bear market after a more than 20% plunge in the S&P 500 and Dow Jones Industrial Average. Among the primary causes of the chaos were program trading and illiquidity, both of which fueled the vicious decline for the day as stocks continued lower even as volume grew lighter. Today, circuit breakers are in place to prevent a repeat of Black Monday. After a 7% drop, trading would be suspended for 15 minutes, with the same 15 minute suspension kicking in after a 13% drop. However, in the event of a 20% drop, trading would be shut down for the remainder of the day. Rio de Janeiro Stock Exchange Crashformat=dmyRio de Janeiro Stock Exchange Crash, due to its weak internal controls and absence of credit discipline, that led to its collapse, and from which it never recoveredFriday the 13th mini crashformat=dmyFailed leveraged buyout of United Airlines causes crashEarly 1990s recessionformat=dmyIraq invaded Kuwait in August 1990, causing oil prices to increase. The Dow Jones Industrial Average dropped 18% in three months, from 2,911.63 on July 3 to 2,381.99 on October 16, 1990. This recession lasted approximately 8 months. Japanese asset price bubbleformat=dmyLasting approximately twenty years, through at least the end of 2011, share and property price bubble bursts and turns into a long deflationary recession. Some of the key economic events during the collapse of the Japanese asset price bubble include the 1997 Asian financial crisis and the Dot com bubble. In addition, more recent economic events, such as the late 2000s financial crisis and August 2011 stock markets fall have prolonged this period. Black Wednesdayformat=dmyThe Conservative government was forced to withdraw the pound sterling from the European Exchange Rate Mechanism (ERM) after they were unable to keep sterling above its agreed lower limit.1997 Asian financial crisisformat=dmy Investors deserted emerging Asian shares, including an overheated Hong Kong stock market. Crashes occur in Thailand, Indonesia, South Korea, Philippines, and elsewhere, reaching a climax in the October 27, 1997 mini crash. October 27, 1997, mini crashformat=dmyGlobal stock market crash that was caused by an economic crisis in Asia.1998 Russian financial crisisformat=dmyThe Russian government devalues the ruble, defaults on domestic debt, and declares a moratorium on payment to foreign creditors. Dot com bubbleformat=dmyCollapse of a technology bubble. Economic effects of the September 11 attacksformat=dmyThe September 11 attacks caused global stock markets to drop sharply. The attacks themselves caused approximately $40 billion in insurance losses, making it one of the largest insured events ever. Stock market downturn of 2002format=dmyDownturn in stock prices during 2002 in stock exchanges across the United States, Canada, Asia, and Europe. After recovering from lows reached following the September 11 attacks, indices slid steadily starting in March 2002, with dramatic declines in July and September leading to lows last reached in 1997 and 1998. See stock market downturn of 2002. Chinese stock bubble of 2007format=dmyThe SSE Composite Index of the Shanghai Stock Exchange tumbles 9% from unexpected selloffs, the largest drop in 10 years, triggering major drops in worldwide stock markets. United States bear market of 2007–2009format=dmyFrom their peaks in October 2007 until their closing lows in early March 2009, the Dow Jones Industrial Average, Nasdaq Composite and S&P 500 all suffered declines of over 50%, marking the worst stock market crash since the Great Depression era. Financial crisis of 2007–2008format=dmyOn September 16, 2008, failures of large financial institutions in the United States, due primarily to exposure of securities of packaged subprime loans and credit default swaps issued to insure these loans and their issuers, rapidly devolved into a global crisis resulting in a number of bank failures in Europe and sharp reductions in the value of equities (stock) and commodities worldwide. The failure of banks in Iceland resulted in a devaluation of the Icelandic króna and threatened the government with bankruptcy. Iceland was able to secure an emergency loan from the IMF in November. Later on, U. S. President George W. Bush signs the Emergency Economic Stabilization Act into law, creating a Troubled Asset Relief Program (TARP) to purchase failing bank assets. Had disastrous effects on the world economy along with world trade.2009 Dubai debt standstillformat=dmyDubai requested a debt deferment following its massive renovation and development projects, as well as the Great Recession. The announcement caused global stock markets to drop. European sovereign debt crisisformat=dmyStandard & Poor's downgraded Greece's sovereign credit rating to junk four days after the activation of a €45 billion EU–IMF bailout, triggering the decline of stock markets worldwide and of the Euro's value, and furthering a European sovereign debt crisis.2010 flash crashformat=dmyThe Dow Jones Industrial Average suffered its worst intra day point loss, dropping nearly 1,000 points before partially recovering. August 2011 stock markets fallformat=dmyS&P 500 entered a short lived bear market between 2 May 2011 (intraday high: 1,370.58) and 4 October 2011 (intraday low: 1,074.77), a decline of 21.58%. The stock market rebounded thereafter and ended the year flat. 2015–16 Chinese stock market crashformat=dmyThe Chinese stock market crashed in June and continued falling in July and August. In January 2016, the market also experienced a steep sell off which set off a global rout.2015–2016 stock market selloffformat=dmyThe Dow Jones fell 588 points during a two day period, 1,300 points from August 18–21. On Monday, August 24, world stock markets were down substantially, wiping out all gains made in 2015, with interlinked drops in commodities such as oil, which hit a six year price low, copper, and most Asian currencies with exception of the Japanese yen losing value against the United States dollar. With this plunge, an estimated ten trillion dollars had been wiped off the books on global markets since June 3.2018 cryptocurrency crashformat=dmyThe S&P 500 index peaked at 2,930 on its September 20 close and dropped 19.73% to 2,351 by Christmas Eve. Bitcoin price peaked on 17 Dec '17, then fell 45% on 22nd Dec '17. The DJIA falls 18.78% during roughly the same period. Shanghai Composite dropped to a four year low, escalating their economic downturn since the 2015 recession.2020 stock market crashformat=dmyThe S&P 500 index dropped 34%, 1145 points, at its peak of 3386 on February 19 to 2237 on March 23. This crash was part of a worldwide recession caused by the COVID 19 lockdowns.2022 stock market declineformat=dmyThe S&P 500 index peaked at 4,796 on its January 3 close and dropped 27.55% to 3,498 by October 2022. The DJIA fell 18.78% since its January 4 high. Nasdaq Composite fell 33.70% from its November 19 high.2022 Russian stock market crashformat=dmyAs a reaction to the upcoming Russian invasion in Ukraine, the MOEX Index fell 43.58% in four trading days. In response, the markets were closed for a month by the Central Bank of Russia to prevent even deeper decline. After re opening on March 24, the index partially recovered but was still down roughly 40% compared to before the invasion.2024 China stock market crashformat=dmyThe Shanghai Composite Index plummeted from a high of 3703 in September 2021 to 2730 on February 2, 2024, marking a 26.3% decline ahead of the Chinese New Year. The government swiftly intervened in the stock market following the crash by prohibiting short selling and reshuffling government officials. These actions were prompted by China's sluggish economic recovery following the COVID 19 pandemic and a downturn in the real estate sector.