Кіріспе
Уильям Хили Салливан (12 қазан 1922 – 11 қазан 2013) – 1964 жылдан 1969 жылға дейін Лаоста, 1973 жылдан 1977 жылға дейін Филиппинде және 1977 жылдан 1979 жылға дейін Иранда елші болып қызмет еткен американдық Сыртқы істер қызметінің карьералық қызметкері. Бітіргеннен кейін теңіз күштеріне қабылданып, USS Hambleton эсминцінде атыс офицері болып қызмет етті. "Хэмблтон" Солтүстік Атлантика конвойларын сүйреп, Солтүстік Африка мен Италия жағалауларында қызмет етті, содан кейін Нормандияға түсу және Окинаваға шабуылға қатысты. "Хэмблтон" жапондықтардың капитуляциясы үшін Йокогама портына кірген кезде ол кіріктірілген кезекші болды. GI Bill арқылы Гарвард университеті мен Тюфтс университетінің Флетчер мектебіндегі бірлескен магистратураны бітіргеннен кейін Салливан Сыртқы істер қызметіне қосылып, Бангкокқа (Таиланд) жіберілді. Одан кейін Үндістанның Калькутта қаласына, Жапонияның Токио қаласына, Италияның Неаполь және Рим қалаларына, сондай-ақ Нидерландының Гаага қаласына тағайындалды. Оның тікелей және ашық пікір білдіру әдеті кейбір жоғары лауазымды тұлғаларға ұнамай, көп жыл бойы төменгі дәрежеде қызмет етті. Бірақ Кеннеди әкімшілігінде ол Қиыр Шығыс жөніндегі көмекші хатшы Аверелл Харриманның кеңсесіне тағайындалды. Харриман, жайсыздыққа шыдамайтын, оның қабілеттерін бірден таныды. Салливан 1961 жылы Лаос тағдыры туралы Женевадағы келіссөздерде және Куба зымырандық дағдарысы кезінде Харриманның орынбасары болды. Вьетнам соғысы күшейген кезде ол Сайгондағы АҚШ елшілігінің миссия жетекшісінің орынбасары болып қысқа уақыт қызмет етті. Оның сіңілі баласы – АҚШ-тың бұрынғы Мемлекеттік хатшысының орынбасары және АҚШ-тың Ресейдегі бұрынғы елшісі Джон Салливан.
William Healy Sullivan (October 12, 1922 – October 11, 2013) was an American Foreign Service career officer who served as ambassador to Laos from 1964 to 1969, the Philippines from 1973 to 1977, and Iran from 1977 to 1979. After graduation, he entered the Navy and served as a gunnery officer on a destroyer, the USS Hambleton. The Hambleton escorted North Atlantic convoys, and served off North Africa and Italy before participating in the D Day invasion of Normandy and the invasion of Okinawa. He had the senior watch on the Hambleton when it entered Yokohama harbor for the Japanese surrender. After obtaining a joint graduate degree from Harvard University and the Fletcher School at Tufts University under the GI Bill, Sullivan joined the Foreign Service and was posted to Bangkok, Thailand. His subsequent assignments were to Calcutta, India, Tokyo, Japan, Naples and Rome, Italy, and The Hague, Netherlands. His habit of speaking his mind with force and candor grated on more than one superior, and for years he languished in the lower grades. Then, in the Kennedy administration, he was assigned to the office of W. Averell Harriman, the Assistant Secretary for the Far East. Harriman, no admirer of blandness, immediately recognized his abilities. Sullivan served as Harriman's deputy at Geneva negotiations about the future of Laos in 1961 and during the Cuban Missile Crisis. When the Vietnam War heated up, he served briefly as deputy chief of mission to the U. S. Embassy in Saigon. His nephew is former United States Deputy Secretary of State and former United States Ambassador to Russia John Sullivan.
Лаостағы елші
1964 жылы Салливан Лаоста елші қызметін бастады. Президент Джон Ф. Кеннедидің бұйрығына сәйкес, Лаостағы АҚШ-тың барлық әскери операциялары елшінің тікелей бақылауында болды. Лаостағы 404 жобасы кезінде елші ретінде ол Хо Ши Мин жолын бомбалауды жеке басқарды. Осы азаматтық бақылау және әскери операцияларды шектеу әскерилерді наразылыққа толтырды. Секордтың айтуынша, нысанның қорғанысы нашар болғандықтан, күшті шабуылға қарсы тұру мүмкін емес деп ойлады. Секордтың сезімі расталды, өйткені 1967 жылы Лаостың солтүстік-шығысынан үнемі ұшып жүрген АҚШ Әскери-әуе күштерінің барлау ұшақтары Солтүстік Вьетнамдықтар салған асфальт жолдардың Пху Фа Тиге жақындап келе жатқанын көрсетті. Жол құрылысы жұмыстары 6 және 19 бағыттарында байқалды, олар Солтүстік Вьетнамдағы Диен-Бьен-Фуді Лаостағы Пху-Фа-Ти және Нам-Бакпен байланыстырды. Вьетнам Халық Армиясы (ВХА) нысанды жоюға тырысатынын түсінген Секорд Вьентьяндегі АҚШ елшілігіне барлық АҚШ қызметкерлерін эвакуациялауға кеңес берді. Бірақ, АҚШ-тың жоғары лауазымды шенеуніктер Лима 85 учаскесінің мүмкіндігінше ұзақ жұмыс істеуін қалады, себебі ол әрбір жұмыс күні АҚШ ұшқыштарының өмірін сақтап қалуға көмектесті. Кейін ол Филиппинге елші болып тағайындалды. Оңтүстік Вьетнам Филиппинде болғанда құлады, ал Салливан осы ел арқылы жүздеген мыңдаған адамды эвакуациялауды ұйымдастырды. Ол президент Маркосты, Оңтүстік Вьетнамның қашып бара жатқан әскери-теңіз күштеріне жаңа коммунистік Вьетнам үкіметінің қайтару талабына қарамастан, кемелердің Оңтүстік Вьетнам үкіметі құлағаннан кейін АҚШ-тың меншігіне өткенін, осы мемлекетке сату шартының нәтижесінде жерге қонуға рұқсат беруге көндірді.
Иран елшісі
Салливан кейін Ирандағы елші болып тағайындалды, ол 1977 жылғы желтоқсан айында президент Джимми Картердің Иранға сапары алдында келді. 1970-жылдары Американың Иранмен өте жақын әскери және экономикалық байланыстары болды. Наразылықтардың масштабы арта келе, Салливан ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші Збигнев Бжезинскиймен Америка мүдделеріне қанағаттандырарлық шешім туралы келіспеушілікке ұшырады. Салливан наразылармен және аятолла Хомейнимен келісімге келу қажет деп ойлады, ал Бжезинский Иран шахы мен Иран премьер-министрі Шапур Бахтиарды нығайтылған, шартсыз қолдауды жақтады. Бжезинскийдің пікірі қабылданғанымен, наразылар жеңіске жетті. 1978 жылғы 9 қарашада Салливан Вашингтонға хабарласып, әскерилер шахтың билігін сақтай алмаса және шах Ираннан кетуге мәжбүр болса, саяси баламаларды қарастыру қажет болуы мүмкін екенін мәлімдеді. "Ойламағанды ойлау" деп аталатын бұл жеделхат Ирандағы шахтың позициясын қолдау бойынша маңызды өзгерісті көрсетті. Бұрынғы ақпараттар шахтың наразылықтарды жеңіп, кем дегенде он жыл билікте қала алатынын көрсеткен еді. Жеделхатта Салливан шахты толық қолдаудың азайып бара жатыр және Картер әкімшілігіне тиісті көрінбеген нұсқаларды қарастыру қажет болуы мүмкін екенін айтты. Бұл хабарлама Джимми Картерге жетті, ол Салливан шахтың режимін сақтап қалуға қабілетсіз деп шешіп, оны қызметтен босатуды қарастырды. 1979 жылғы қаңтарда Ақ үй Салливанға АҚШ үкіметі шахтың елден кетуі керек деп санайтынын жеткізуді тапсырды. 1979 жылғы 1 ақпанда Хомейни эмиграциядан Тегеранға оралды. Бірнеше күннен кейін Тегеран төңкеріс ошағына айналып, мемлекеттік органдардың барлығы дерлік жойылған кезде, Мемлекеттік хатшының орынбасары Дэвид Ньюсом Ақ үйдің жағдайлық орталығынан Салливанға қоңырау шалып: "Ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі (Бжезинский) Бахтиар үкіметін алмастыру үшін Иран әскерінің төңкеріс жасауы мүмкіндігі туралы сіздің пікіріңізді сұрады, ол анық әлсіреп барады" деді. Салливан жауабында: "Бжезинскийге – мал сұрай берсін" деді. "Бұл өте көмектеспейтін пікір", - деп атап өтті Ньюсом. "Оны поляк тіліне аудармайсыз ба?" Салливан телефонды қойып қойды. 1979 жылғы 14 ақпанда Тегерандағы АҚШ елшілігі бірнеше қарулы топтардың шабуылына ұшырады. Елшілік қызметкерлері қысқа мерзімге барымтаға алынды, бірақ кейін Иранның уақытша үкіметіне берілді. Бұл дағдарлық, Ирандағы келесі ірі барымта дағдарысынан тоғыз ай бұрын болды және оқиғаның күніне байланысты сарказммен "Әулие Валентин күнінің ашық есігі" деп аталды. Салливан өзінің өмірбаяндық еңбегінде былай деп жазды: "Біз революцияның жүріп жатқанын қабылдап, оның табысын оның орташа жақтастарына бағыттау үшін біздің айтарлықтай ықпалымызды пайдалануға тырысуды ұсынған едім". Алайда Вашингтон бұл пікірмен келіспеді және Салливан 1979 жылғы наурыз айында елге қайтарылды. Содан кейін, 1979 жылғы 1 сәуірде Иран ресми түрде Ислам Республикасы болып жарияланды. Салливан Иранды қалдырғаннан кейін елшілік штаттық қызметкерлерге дейін қысқартылды, оған шаруашылық істері жөніндегі уәкіл Брюс Лайнген жетекшілік етті, ол кейін Ирандық студенттер ұстаған 52 америкалықтың бірі болды. 1979 жылдан 1986 жылға дейін ол президент болып сайланбастан бұрын генерал Дуайт Эйзенхауэрдің қысқа уақытқа басқарған Колумбия университетіндегі Америкалық Ассамблеяны басқарды. 1981 жылы Салливан елшілік қызметінде болған кезеңі туралы естеліктер жинағын "Иранға миссия" деген атпен жариялады. Оның өмірбаяндық еңбегі "Obbligato: Notes on a Foreign Service Career" 1984 жылы жарық көрді.
Кейінгі мансап
Кейін ол Линкольн орталығының, Халықаралық орталығының және АҚШ-Вьетнам сауда кеңесінің құрамында қызмет етті. 1988 жылы ол Вьетнамның вице-премьері және сыртқы істер министрі болған бұрынғы Солтүстік Вьетнамдық келіссөздердегі әріптесі Нгуен Ко Тачтан АҚШ-Вьетнам қарым-қатынасын қалыпқа келтіру үшін қадамдар жасау туралы ұсыныс алды. Салливан 1989 жылдың мамырында алғаш рет Вьетнамға министр Тачпен кездесу үшін оралды, АҚШ-Вьетнам сауда кеңесін құрды және одан кейін қарым-қатынасты қалыпқа келтіру бағытындағы жұмыстарын жалғастырды. Зейнетке шыққаннан кейін ол Мексикадағы Куернавакада, содан кейін Вашингтон қаласында тыныш өмір сүрді. 2013 жылдың 11 қазанында, 91 жасқа толуына бір күн қалғанда қайтыс болды. Оның төрт баласы және алты немересі бар.
Sullivan died on October 11, 2013, one day before his 91st birthday. He is survived by four children and six grandchildren.