Малайзиядағы кәсіби одақтар: шектеулер мен қиындықтар

Кіріспе

Малайзиядағы кәсіподақтар 1959 жылғы Кәсіподақтар заңымен және 1967 жылғы Еңбек қатынастары заңымен реттеледі.

Мүшелік

Малайзия Конституциясы барлық малайзиялықтардың кәсіподақ құру және оған қосылу құқығын кепілдендірсе де, кәсіподақтарға қатысты заңдарда, атап айтқанда 1959 жылғы Кәсіподақтар туралы заңда және 1967 жылғы Еңбек қатынастары туралы заңда бірнеше шектеулер бар. Кәсіподақтар туралы заң жұмысшылардың жалпылама кәсіподақтарын құруға жол бермейді. Кез келген кәсіподаққа мүшелік тек белгілі бір саланың, мекеменің, кәсібінің және мамандығының қызметкерлерімен ғана шектеледі. Мысалы, банк қызметкері тек банк кәсіподағының мүшесі бола алады, бірақ әуе компаниясының немесе мұғалімдер кәсіподағының мүшесі бола алмайды. Ал қонақүй қызметкері, ағаш өңдеуші немесе қара жұмысшы бірдей кәсіподақтың мүшесі бола алмайды. Кәсіпорындық немесе ішкі кәсіподақтарға мүшелік сол мекеменің немесе компанияның қызметкерлерімен ғана шектеледі. Компанияның еншілес немесе байланысты компаниясының қызметкерлері сол кәсіподаққа қосыла алмайды. Уақытша жұмысшылар, мерзімілі келісімшарт бойынша жұмыс істейтіндер, соның ішінде шетелдік жұмысшылар кәсіподаққа мүше бола алады. Дегенмен, көптеген жұмысшылар келісімшарттары жаңартылмауы немесе жұмысқа рұқсаты алынып тасталуы мүмкін деген қорқыныштан кәсіподаққа қосылуға тартынды, бұл кәсіподақтың оларды қорғауын қиындатады. Жалпы, басқарушы, атқарушы, құпия және қауіпсіздік қызметкерлері атқарушы емес кәсіподақтың мүшесі бола алмайды, сондай-ақ олар ұжымдық келіссөздер мақсатында кәсіподақпен өкілдік етуге құқылы емес. Кәсіподақтар туралы заң жұмысшыларды кәсіподаққа мүше болғандары үшін жұмыс беруші тарапынан кемсітуден қорғайды. Алайда, заңның сол бөлімінде жұмыс беруші жұмыскерді жұмыстан босатуға, төмендетуге, ауыстыруға немесе басқа да себептермен жоғарылатудан бас тартуға құқылы екендігі нақты айтылған. Бірақ бұл жұмыс берушілерді кәсіподақ өкілдерін кәсіподақ айналымдарын жазғаны үшін жұмыстан босатудан тоқтатып қоймады (Industrial Court Award Trienekens Sarawak Sdn Bhd). Еңбек қатынастары туралы заң жұмыс берушілерге басшыларға, атқарушыларға және құпия немесе қауіпсіздік жағдайында жұмыс істейтіндерге кәсіподаққа қосылуға тыйым салуға мүмкіндік береді. Бұл терминдердің анықтамасын жұмыс берушілер өз қалауынша белгілейді. Іс жүзінде кейбір жұмыс берушілер барлық кеңсе қызметкерлерін құпия жұмыспен айналысатындар ретінде, ал өндіріс қызметкерлерін қауіпсіздікпен айналысатындар ретінде жіктейді, себебі олар машиналарын қадағалайды. Егер Еңбек қатынастары жөніндегі Бас директор екі тарапты да келісімге келтіре алмаса, мәселе Адам ресурстарын басқару министріне жіберіледі. Министр тергеп, шешім қабылдайды, оны Малайзия соты жоққа шығара алмайды. Кәсіподақтарды бөліп-жару және ұлттық және салалық кәсіподақтардан гөрі кәсіпорындық кәсіподақтарды қолдау саясаты үкімет кәсіподақ қозғалысын басып тастады. Жеке сектордағы жұмысшылардың тек 3% ғана кәсіподақ мүшесі, ал 2%-дан азы ұжымдық келісімдермен қамтылған. Кәсіподақтардың саны артқанмен, олардың көпшілігі 100 мүшеден кем ішкі кәсіподақтар болып табылады.

While the Malaysian constitution guarantees the rights of all Malaysians to form and join a trade union, there are several restrictions imposed by the laws relating to trade unions, i. e., the Trade Unions Act of 1959 and the Industrial Relations Act of 1967. The restrictive Trade Unions Act does not allow general unions for workers. Membership of any trade union is confined to only those who are employees of a particular industry, establishment, trade and occupation. For example, a bank employee could only be a member of a banking union, but cannot be a member of an airline union or teachers union while a hotel employee, a timber worker or a labourer could not be members of the same union. For enterprise or in house union, membership is confined to employees of that particular establishment or company employees of the company’s subsidiary or an associate company could not join that union. Temporary workers, contract workers including foreign workers could join union as members. However, most of the workers were reluctant to join a union for fear that their contract might not be renewed or work permit cancelled, making it difficult for a union to represent them. Generally managerial, executive, confidential and security employees cannot be members of a non executive union, nor can they be represented by a union for the purpose of collective bargaining. The Trades Unions Act protects workers from being victimised by an employer for joining a union. However, the same section of an act states explicitly that an employer may dismiss, demote, transfer or refuse to promote a worker on other grounds. However, it has not stopped employers form dismissing trade union officials for writing Union circulars (Industrial Court Award Trienekens Sarawak Sdn Bhd)

The Industrial Relations Act allows employers to prohibit management, executives and those who work in a confidential or security capacity from joining a union. The definitions of these terms are left to the employers' discretion. In practice, some employers classify all clerical staff as working in a confidential capacity and production workers as working in a security capacity since they oversee their machines. Should the Director General of Industrial Relations fail to get both parties to reach an agreement, the matter is referred to the Human Resources Minister. The minister will investigate and make a decision which may not be overturned by a Malaysian court. The government policy of segregating trade unions and promoting enterprise unions over national and industry unions has, stifled the trade unions movement. Only 3% of private sector workers are trade union members, and less than 2% are covered by collective agreements. While the number of trade unions has increased most of the unions are in house unions with less than 100 members.

Шабуылдар

Еңбек қатынастары туралы заңда "ереуіл" ұғымы жеткілікті түрде кеңінен түсіндіріліп, жұмысқа қатысты тәртіп сақтау және жұмысты баяулату сияқты әрекеттерді қамтиды. "Жұмысшылар тобының, олардың жұмысқа қатысты міндеттерін орындау кезінде кез келген шектеуге, тоқтатуға, азайтуға, кешігуге немесе жалқаулыққа әкеп соғатын немесе соқтыратын кез келген іс немесе іс-әрекетсіздік".

Заңсыз ереуілдер айыппұл салу немесе бас бостандығынан айыру сияқты салдарға алып келеді. Заңды ереуіл үшін кәсіподақта еңбек дауы болуы керек. Қатысушы жұмыскерлердің кемінде үштен екісінің қатысуымен құпия дауыс беру қажет. Бас директорға бұл туралы хабарлау керек. Содан кейін, жұмыс берушіге ереуіл күні туралы хабарлау қажет. Бұл ереуілге дайындық үшін қажетті шаралар. Егер Министр ереуіл басталғанға дейін мәселені Еңбек сотына жолдаса, ереуіл жүргізілмеуі керек. Егер бұл мемлекеттік сектор кәсіподағы болса, Министр даулы мәселені Агонгтың (Король) немесе штат билеушісінің келісімімен ғана Еңбек сотына жібереді, егер мәселе штаттық органға қатысты болса. Малайзиядағы соңғы ірі ереуіл 1962 жылы болды. 9 мың теміржолшы күнделікті жалақыны айлық жалақыға ауыстыруды талап етіп ереуілге шықты. Ереуіл 22 күнге созылды және барлық мемлекеттік қызметкерлер айлық жалақыға ауыстырылды. Сол кезде теміржол үкіметке тиесілі болды және оны үкімет басқарды, бірақ содан бері ол корпоративтендірілді.