Кіріспе

Грек мифологиясындағы өзен Кокит /k/oʊ/'s/aɪ/t/ə/s/ немесе Кокитос /k/oʊ/'k/aɪ/t/ə/s/ (Κωκυτός, сөзбе-сөз "айғай-шу") – грек мифологиясындағы әулеттік әлемдегі азалы өзен. Кокит Ахерон өзеніне құяды, одан ар жағында Адес, яғни өлгендердің мифтік мекені жатыр. Адесті бес өзен қоршап тұр: Стикс, Флегетон, Лете, Ахерон және Кокит.

Әдебиетте

Кокит өзені – Хадесті қоршаған өзендердің бірі еді. Кокит, жер асты әлемімен байланысты басқа өзендер сияқты, ежелгі авторлар үшін кең таралған тақырып болды. Ежелгі авторлардың ішінде Вергилий, Гомер, Цицерон, Эсхил, Апулей және Платон сияқтылар Кокитты атап өткен. Кокит Джон Милтонның "Жоғалған жұмақ" атты дастанында да кездеседі. Екінші кітабында Милтон «Кокит, азасыздан шыққан дауыспен белгілі / Қайғылы ағында естіледі» деп сипаттайды. Ол Уильям Шекспирдің «Титус Андроник» пьесасында және Рик Риорданның «Хадис үйі» романында да айтылады. Кокит Фридрих Шиллердің «Gruppe aus dem Tartarus» поэмасында да пайда болады: Hohl sind ihre Augen—ihre Blicke/ Spähen bang nach des Cocytus Brücke (Көздері ойылған, үңіліп қараған / Кокит көпіріне алаңдап қарап тұр).

Өзен Рафаэль Сабатинидің «Капитан Блад: Оның Одиссеясы» романында да еске алынады, онда полковник Бишоптың қарсыласы Питер Блад оған былай дейді: «Енді, майлы дарғасың, мүмкіндігінше жылдам және сергек қозғалып, табиғи түрде әрекет ет, әйтпесе Кокиттың қара ағысын тамашалайсың».

" Құдайы комедияда "

Inferno, Дантенің «Құдайлық комедиясының» бірінші кантикасы, Кокит (немесе сатқындық) – тоғызыншы және ең төменгі шеңбер. Данте мен Вергилийді сол жерге алып Антей орналастырды. Шыңырылып тізгінталған басқа да алыптар бар; алайда Антей тізгіннен босатылған, өйткені ол Гигантомахияға дейін қайтыс болды. Кокит өзен емес, мұздаған көл деп аталады, бірақ ол басқа тозақ өзендерімен бірдей бастаудан шыққан, адамзаттың күнәларын бейнелейтін Криттің қарт адамы деп аталатын мүсіннің көз жастары. Данте Кокитті сатқындық пен күрделі алаяқтық жасағандардың мекені деп сипаттаған. Олардың сатқындығының түріне байланысты, тұрғындар мұзда әртүрлі дәрежеде көміледі, мойыннан бастап толығымен мұзға көмілуге дейін. Кокит төмен түсетін төрт «шеңберге» немесе бөлімге бөлінеді:

Кайна, Киелі кітаптағы Қабылдың атымен аталған; туған-туысқандарға сатқандар. Күнәкарлар мұзды желден қашу үшін бас иіп, мойнына дейін мұздап қалады. Антенора, «Илиада»дағы Антенордың атымен аталған; елге сатқандар. Күнәкарлар бастарына дейін мұздап қалады, сондықтан Қайнадағы күнәкарлар сияқты мұзды желден қаша алмайды. Птоломея, Иерихонның билеушісі Птоломейдің атымен аталған, ол өз қонақтарын өлтірді (1 Маккавейлер); қонақтарға сатқандар. Күнәкарлар мұзда жатып, көз жастарында мұз қатып, жылай алмайды. Мұнда кейде сатқынның жаны Атропос жіпті кеспей тұрып тозаққа түседі делінеді, ал оның денесіне зұлым рух ие болады. Юдека, Яһуда Искариоттың атымен аталған; ұстаздар мен игі ниеттілерге сатқандар. Күнәкарлар толығымен мұзға қоршалған, түрлі пішінге келген. Дантенің Шайтаны шеңбердің ортасында, белден жоғары мұзға көмілген. Ол үш беті және аузы бар болып бейнеленген. Ортаңғы аузы Яһуданы кеміріп жейді. Яһуда басынан тістеліп, аяқтары шығып тұр, ал Шайтанның тырнақтары оның арқасын жыртып, бүйір ауыздарынан кемірілгендер, Юлий Цезардың басты өлтірушілері Брут пен Кассий, екеуі де аяқтарынан тістеліп, бас жағы шығып тұр. Әр жауырының астында Шайтан екі қанатын соғады, бұл Кокиттегі суық желдің күшеюіне және оны және басқа сатқындарды одан әрі тұтқындауға себеп болады. Содан кейін Данте мен оның жетекшісі Вергилий Шайтанның арқасынан төмен түсіп, одан кейін Тазару орнына қарай көтеріледі. Данте олардың айналып кетуінің себебін түсінбесе де, Вергилий Жердің ортасынан өткен кезде күштердің өзгеруіне байланысты екенін түсіндіреді.