Жаңа Зеландияның Оң Аралындағы Матукитуки өзені: бастауы, тармақтары, мұздықтармен толығы, көлге құятын жері. Табиғат сүйіп жүретіндерге арналған ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы өзен
River in the South Island of New Zealand
Матукитуки өзені – Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы Оңтүстік Альп тауларындағы қысқа, салалы өзен. Оның Батыс және Шығыс салалары Аспиринг / Титиа тауының жанындағы Басты суайырық тауларынан басталады. Көбінесе мұздықтардан толығатын олардың сулары Камеронс Флатқа жақын бірігіп құяды, әр саласы шамамен ағып өтеді. Осы бірігуден кейін Матукитуки өзені Аспиринг тауы ұлттық паркінің шекарасын қысып, тағы да ағып, көлдің оңтүстік-батыс жағасындағы Уанака көліне құяды. Алты мұздық Матукитуки өзеніне қосылатын салаларды сумен қамтамасыз етеді, олардың ішіндегі ең ірілері – Жоғарғы Вольта мұздығы, Роб Рой мұздығы, Мод Фрэнсис мұздығы және Аваланш мұздығы. Камеронс Флаттан бастап өзен салаланып, тар шатқалдан өтіп, Уанака көліне жеткенше Батыс Уанака көпірінің астынан өтеді.
The Matukituki River is a short braided river in the Southern Alps of New Zealand's South Island. Both its West Branch and East Branch originate from the Main Divide mountain ranges near Mount Aspiring / Tititea. Their largely glacier fed waters each flow for approximately before joining near Camerons Flat. After this confluence, the Matukituki River leaves the boundaries of Mount Aspiring National Park and continues for another to exit into Lake Wānaka at the lake's southwestern edge. Six glaciers feed tributary streams to the Matukituki River, the largest being the Upper Volta Glacier, Rob Roy Glacier, Maud Francis Glacier, and the Avalanche Glacier. From Camerons Flat onwards, the river is increasingly braided until it passes through a narrow gorge and under the West Wanaka bridge just before Lake Wānaka.
Тарих
Оңтүстік Альп тауларының көп бөлігі 220 миллион жыл бұрын теңіз түбіндегі жанартаулық тау жыныстарының үстіндегі шөгінділер мен тау жыныстары ретінде пайда болды. Күшті қызу мен қысым тау жыныстарын біріктіріп, оларды көтеріп, Басты бөлікті (Main Divide) құрады. Қазіргі ландшафт мұз дәуірінде мұздық процестердің әсерінен қалыптасты, сол кезде үлкен мұздықтар аңғарларды толтырып, оларды тегістеді. Маорилер Тититеа деп атаған Аспиринг тауының маңындағы аймақта Отаго жағалауы мен Фово бұғазынан ішкі көлдерге дейін орманнан какапо, кереру, кака және туи жинау үшін келген маори тайпаларының ұзақ тарихы бар. Моа да маорилердің алғашқы 200 жылдық қоныстану кезеңінде орман шетінде мекендеген. Тарихи маори iwi (тайпалар) Kāti Māmoe және Ngāi Tahu екеуі де Уанака және Хавеа көлдерінің жағалауындағы елді мекендерді атады, соның ішінде Матукитуки өзенінің сағасының солтүстік жағалауындағы Нехенехе, оны олар "Матакитаки" деп атады. Көл жағалауындағы бірнеше жерде tī kōuka (көбік ағашы) тамырларын пісіретін пештер табылған. Ngāi Tahu кауматуа Матакитакіні туна (құрлы ақбалық), кауру (көбік ағашының тамыры) және арухе (папоротник тамыры) үшін kāinga mahinga kai (азық-түлік жинау орны) ретінде тіркеген.
Most of the Southern Alps started over 220 million years ago as sediment and rock on top of volcanic rocks on the seafloor. Intense heat and pressure consolidated the rock, and then uplifted it to form the Main Divide. The present landscape was shaped by glacial processes during the ice ages, when huge glaciers filled and scoured out the valleys. The area around Mount Aspiring, called Tititea by the Māori, has a long history of Māori tribes coming from as far as Coastal Otago and the Foveaux Strait to the inland lakes to collect kākāpō, kererū, kākā and tūī from the forest. Moa would have also have lived along the forest edges for the first 200 years of Māori settlement. The historic Māori iwi (tribes) of Kāti Māmoe and Ngāi Tahu both had named settlements around the shores of Lakes Wānaka and Hāwea, including Nehenehe on the northern banks of the mouth of the Matukituki River, which they called "Mātakitaki". Ovens for cooking tī kōuka (cabbage tree) roots have been found at several sites on the lake shore. Ngāi Tahu kaumātua recorded Mātakitaki as a kāinga mahinga kai (food gathering place) for tuna (eels), kāuru (cabbage tree root), and aruhe (bracken fernroot).
Туризм
Матукитуки өзенінің аңғарында шаңғы курорты (Treble Cone), реактивті қайық операторы (River Journeys) және Роб Рой мұздығы, Дарт Седл және Каскад Седл сияқты маңызды орындарға жететін көптеген жаяу жолдары бар. Жаппаланбаған Ванака – Маунт Аспиринг тас жолы өзеннің оң жағымен көп бөлігінде өтеді, Шығыс және Батыс тармақтарының қосылған жерінен және Батыс тармағы бойымен Распери-Крик паналарындағы Жаңа Зеландияның Табиғатты қорғау департаментінің тұрақтарына дейін созылады. Аймақтағы ең танымал жаяу серуен – Роб Рой мұздығына бағытталған серуен, ол Роб Рой мұздығының астындағы панорамалық көрініске жеткізеді. Жаяу жол Матукитуки өзенінің Батыс тармағын айналмалы көпір арқылы кесіп өтеді.
The Matukituki River valley is home to a ski resort (Treble Cone), a jetboat operator (River Journeys) and numerous tramping (walking) trails providing access to landmarks such as the Rob Roy Glacier, the Dart Saddle, and the Cascade Saddle. The unsealed Wanaka Mount Aspiring Road follows the river's true right for most of its course, past the confluence of the East Branch and West Branch, and part way along the West Branch to a Department of Conservation NZ car park at the Raspberry Creek shelter. The most popular walk in the area is the Rob Roy Glacier walk, which leads up a side valley to a view point beneath Rob Roy Glacier. The walking track crosses the Matukituki River West Branch over a swing bridge.