Кіріспе

Халықаралық қатынастар құбылысы

Халықаралық қатынастардағы «қосылу» (bandwagoning) құбылысы мемлекет күшті, қарсыласты күшпен одақтасқанда және күшті қарсыластың серіктес ретінде олар бірге жеңген олжадан теңсіз үлес алатынын мойындағанда пайда болады. Сондықтан, «қосылу» стратегиясын әлсіз жағдайдағы мемлекеттер қолданады. Бұл логикаға сәйкес, қару-жарағы жеткіліксіз, әлсіз мемлекет өзінен күшті қарсыласымен одақтасуы керек, себебі соңғысы күшпен қалағанын алуға барғанда да ала алады. Фукидидтің «күштілер өздеріне қолынан келгенін істейді, ал әлсіздер басынан өткенді көтереді» деген әйгілі тұжырымы осы құбылыстың мәнін көрсетеді. Әлсіз мемлекеттер күшті билікке қарсы тұрудың салдарынан туындар пайдадан гөрі зиян көп болғанда «қосылуға» бейімделеді. Күшті мемлекет әлсіз мемлекеттерді өзіне тарту үшін аумақтық пайда, сауда келісімдері немесе қорғау сияқты түрлі ынталандырулар ұсынуы мүмкін. Реализм теориясы мемлекеттердің теңгерімдік коалиция құру мүмкіндігі болмағанда немесе географиялық жағдайы теңгерімді қиындатқанда (мысалы, жаулармен қоршалғанда) ғана «қосылуға» баратынын болжайды. «Қосылу» қауіпті саналады, өйткені ол бәсекелес мемлекеттің күшін арттыруына мүмкіндік береді. «Қосылу» теңгерімді сақтауға қарсы келеді, ол агрессордың билік тепе-теңдігін бұзуына жол бермеуді талап етеді.

Этимология

Бандвагонды Куинси Райт "Соғыс туралы зерттеу" (1942) еңбегінде тұңғыш рет қолданды және Кеннет Уолц "Халықаралық саясат теориясы" (1979) кітабында кеңінен танымал етті; Уолц өзінің еңбегінде бұл терминді Стивен Ван Эвера ойлап тапқан деп қате айтады. Райт және Уолц екеуі де осы ұғымды теңгерімді сақтауға қарсы әрекет ретінде пайдаланады.

Сыртқы саясат міндеттемелері

Мемлекеттер үстем күштермен одақтасып, оған қарсы тепе-теңдік құрудың орнына, оның ықпалына ілесіп кетеді деген сенім сыртқы саясаттағы саясаткерлер арасында кең таралған. Мысалы, неміс адмиралы Альфред фон Тирпицтің "қауіп теориясы" бойынша, егер Германия зор теңіз күшін құрса, ол Ұлыбританияны өзінің теңіз үстемдігіне төнетін қауіп арқылы бейтараптыққа немесе одақтасуға мәжбүрлей алады. Стивен Уолттың сөзіне қарағанда, "Америкалық шенеуніктер американдық сыртқы саясат міндеттемелерін негіздеу үшін бірнеше рет "алып жүру" гипотезасын қолданды". Мысалы, Джон Кеннеди "АҚШ егер әлсіресе, бүкіл әлем сөзсіз коммунистік блоққа қарай бет бұрады" деді. Генри Киссинджердің пікірінше, мемлекеттер "әлемдік көшбасшылар АҚШ-тың күшіне немесе ниетіне күмәнданған жағдайда, үстем тенденцияға бейімделеді". Рональд Рейган да осы көзқарасқа қолдау көрсетіп: "Егер біз [Орталық Америкада] өзімізді қорғай алмасақ, онда басқа жерде де жеңіске жете алмаймыз. Біздің сенімділігіміз құлдырайды, одақтастығымыз ыдырайды және отанымыздың қауіпсіздігіне қауіп туады" деді.