Кіріспе

Airth (An Àird) – Шотландиядағы Фолкирк қаласындағы Корольдік Бург, ауыл, бұрынғы сауда порты және азаматтық округ. Ол Фолкирк қаласынан солтүстікке қарай 6 миль (10 км) жерде, Форт өзенінің жағасында орналасқан. Airth, Грангемут пен Стирлинг қалалары арасындағы А905 тас жолында жатыр және Airth қамалынан көрінеді; ауылда екі базар айқышы және бірнеше тарихи үйлер сақталған. 2001 жылғы халық санауы бойынша ауылда 1273 тұрғын болды, бірақ 2008 жылғы есептеу бойынша бұл көрсеткіш 1660-қа өсті. Жыл сайын шілде айында дәстүрлі Шотландияның Таулы ойындары осы жерде өткізіледі.

Тарих

Ауыл Форт өзенімен ұзақ жылдардан бері байланысты, және өзен жағасында патшалық кеме жасаушылығы құрылған. 1506 жылдың қыркүйегінде Эндрю Айтұнға кеме үшін "Эрт тобындағы док құю" жұмысы үшін ақы төленді. Кемежай 1507–1513 жылдары Джеймс IV патшалық тұсында Эрт бассейнінде соғыс кемелерін салу үшін пайдаланылды. 1511 және 1512 жылдары Роберт Календар үш док, 50 жылқыға арналған тұрақ және Маргарет кемесі үшін үлкен док салды. Календардың жұмысшылары Ларк және Джеймс кемелерінде де жұмыс істеді. Құрғақ док түрі қолданылған болуы мүмкін. Кемеге "тіреулер" жасау үшін берік ағаштар қолданылса, сазды бөгет өзеннің жұмыс алаңына енуіне кедері келтіретін. Кеме дайын болған кезде, бөгет су тасқыны кезінде бұзылып, кеменің өзенге қауіпсіз шығуына мүмкіндік беретін. 1745 жылы Бонни Принс Чарли кезінде Якобиттердің үкіметтік кемелерді ығыстыру үшін орнатқан бекіністерінің маңында жағалауда шайқас болғанда кеме паркі қиратылды. Ауылдан бірнеше кішкентай кемелерді адал әскерлер өртеп жіберді, бұл Аирттың порт ретіндегі дамуына зиян келтірді. Дегенмен, 1820 жылға дейін Аирттағы кеме жасаушылықтарында салынған шлюптер Форт өзенінің ортасында жұмыс істейтіндердің қатарында болды. Данмор паркі мен Данмор ананасы – Аирттағы тарихи мүлік, бұрын Данмор графының туған отаны болған. Аирт атауы гаэль тіліндегі Àird сөзінен шыққан, ол жақын орналасқан Аирт төбесінің атымен берілген, яғни "биіктік" немесе "төбе" деген мағынаны білдіреді.