Кіріспе
1066-1083 жылдардағы Англия патшайымы Матильда Фландриялық (1031 – 2 қараша 1083) – Англия патшайымы және Вильгельм Басқыншымен некелесу арқылы Нормандия герцогинясы, сондай-ақ герцогтіктен кеткен кездерінде Нормандияның регенті. Ол екі патша – Вильгельм II және Генрих I соның ішінде тоғыз баланың анасы болды. 1031 жылы Матильда Фландрия үйіне, Фландрия графы Бальдуин V және Франция королевасы Аделаның жалғыз қызы ретінде дүниеге келді. Фландрия Англия және Еуропаның көп бөлігі үшін стратегиялық маңызы бар болды, себебі ол стратегиялық сауда үшін және скандинавиялық басқыншыларды Англиядан ұстап тұру үшін қажетті «Англия мен континент арасындағы көпір» болды. Сонымен қатар, оның анасы Франция королі Роберт II-нің қызы болған. Осы себептерге байланысты Матильда Вильгельмге қарағанда жоғары туған, ал ол заңды емес бала болған, және кейбір романтикалық әңгімелерге сәйкес, ол бастапқыда оның ұсынысын осы себеппен қабылдамаған. Көптеген патшалық некелер сияқты, бұл да сол кездегі ең шектеулі болған қандастық ережелерін бұзды (жеті буынға немесе туыстық дәрежесіне дейін); Матильда мен Вильгельм үшінші туыстардың бір тармағы болды. Олар 1051/52 жылдары үйленгенде, ол шамамен 20 жаста болды; Вильгельм одан төрт жас үлкен болды және 1035 жылдан бері Нормандия герцогы болды (ол шамамен сегіз жаста болғанда). Неке сәтті болған сияқты, және Вильгельмтің заңды емес балалары болған жоқ. Вильгельм Англияны Нормандықтардың басып алуына аттанғанда, Матильда оған сыйлаған «Мора» атты флагмандық кемесімен теңізге шықты, ал Матильда 35 жаста болды. Ол оның болмағанда Нормандия герцогтігін басқарды, бір жылдан астам уақыттан кейін Англияға келіп, салтанатты рәсімде таққа отырды. Кейін ол Нормандияға оралды, бірақ бірнеше рет Англияға өтіп, 1081 және 1083 жылдар аралығында Вильгельмнің болмағанда Англияны басқарды. Матильда сондай-ақ Нормандияда регент ретінде қызмет етті. Ол 1083 жылы Нормандияда қайтыс болғанда 52 жаста болды. Нормандияны басқарудан және Фландриядағы бауырының мүдделерін қолдаудан басқа, Матильда балаларының біліміне үлкен қызығушылық танытты, олар сол кездегі патшалық отбасы үшін ерекше жақсы білім алды. Ұлдарды 1070 жылы Кентербери архиепископы болған итальяндық Ланфранк оқытты, ал қыздар Вильгельм мен Матильданың некесіне рұқсат беру үшін папаның кешірімін алған Каендегі Сент-Тринити аббаттығында латын тілін үйренді.
Matilda of Flanders (; Machteld; German: Mechtild) ( 1031 – 2 November 1083) was Queen of England and Duchess of Normandy by marriage to William the Conqueror, and regent of Normandy during his absences from the duchy. She was the mother of nine children who survived to adulthood, including two kings, William II and Henry I. In 1031, Matilda was born into the House of Flanders, the only daughter of Count Baldwin V of Flanders and Adela of France. Flanders was of strategic importance to England and most of Europe as a "stepping stone between England and the Continent" necessary for strategic trade and for keeping the Scandinavian intruders from England. In addition, her mother was the daughter of Robert II of France. For these reasons, Matilda was of grander birth than William, who was illegitimate, and, according to some more romantic tellings of the story, she initially refused his proposal on this account. Like many royal marriages of the period, it breached the rules of consanguinity, then at their most restrictive (to seven generations or degrees of relatedness); Matilda and William were third cousins once removed. She was about 20 when they married in 1051/2; William was some four years older, and had been Duke of Normandy since he was about eight (in 1035). The marriage appears to have been successful, and William is not recorded to have had any illegitimate children. Matilda was about 35, and had already borne all but two of her children, when William embarked on the Norman conquest of England, sailing in his flagship Mora, which Matilda had given him. She governed the Duchy of Normandy in his absence, joining him in England after more than a year, to be crowned in an elaborate ceremony. She subsequently returned to Normandy, but crossed to England repeatedly, and ruled England in William's absence between the years 1081 and 1083. Matilda also regularly served as regent in Normandy. She was about 52 when she died in Normandy in 1083. Apart from governing Normandy and supporting her brother's interests in Flanders, Matilda took a close interest in the education of her children, who were unusually well educated for contemporary royalty. The boys were tutored by the Italian Lanfranc, who was made Archbishop of Canterbury in 1070, while the girls learned Latin in Sainte Trinité Abbey in Caen, founded by William and Matilda as part of the papal dispensation allowing their marriage.
Романстар туралы аңыздар
Матильда Фландриядағы ағылшын елшісіне және Алгардың ұлы, ұлы англосаксон тегн Бритрикке ғашық болған деген әңгімелер тарады, ол (Уэйс жалғастырушысы және басқаларының баяндамаларына сәйкес) жастығында оның қызығушылығын кері қайтарған екен. Шындығы қандай болса да, жылдар өткен соң ол өкіметін пайдаланып Бритриктің жерін тәркілеп, түрмеге тастаған, сол жерде ол қайтыс болды.
Неке
Матильда немесе Мод – Фландрия графы Бальдуин V және Франция королі Роберт II-нің қызы Аделаның қызы еді. Аңыз бойынша, нормандық герцог Вильгельм Бастард (кейін Жеңімпаз аталған) Матильданың қолына үйлену үшін өкілін жібергенде, ол өкілге өте жоғары текті болғандықтан, бастықпен үйленуді қарастырмайтынын айтты. Бұл жауапты естіген Вильгельм Нормандиядан Брюггеге аттанып, оның жатын бөлмесіне күшпен кірді және жақсылап сабады. Тағы бір нұсқада, заңды емес герцог оны жылқыдан сүйреп түсіріп, жол жиегіндегі лайда оған қатысты өрескел ұсыныстарын жалғастырды. Ол Шотландияның Матильдасының крест анасы болды, ол Матильданың ұлы Генрих I-ге үйленгеннен кейін Англия патшайымы болды. Крещение кезінде нәресте патшайым Матильданың бас киімін өзінің үстіне тартып алды, бұл кіші Матильданың бір күні патшайым болатынының белгісі деп есептелді.
Өлім және жерлеу
1083 жылдың жазында Матильда ауырып, 1083 жылдың 2 қарашасында қайтыс болды. Оның күйеуі соңғы сырын тыңдады. Уильям әйелінің өлімінен кейін қайғысын білдіру үшін өзінің сүйікті ойыны – аң аулаудан бас тартуға ант берді. Ол төрт жылдан соң, 1087 жылы қайтыс болды. Нормандиядағы Каендегі Сент-Стефан, сондай-ақ Л’Аббае-окс-Хомм деп аталатын жерге оның жерленгені туралы кең таралған сенімге қарамастан, Вильям соңынан сол жерге жерленсе де, Матильда Каендегі Л’Аббае-окс-Дэймске, яғни Сент-Тринити қауымына жерленген. Ерекше қызығушылық тудыратын нәрсе – 11 ғасырға жататын қара тас плита, оның үстіне оның епитафиясы жазылған, ол шіркеудің арт жағындағы оның қабірін көрсетеді. Ал Уильям қабірінің жерлеу белгісі 19 ғасырдың басында ғана ауыстырылды. Уақыт өте келе Матильданың қабірі зардап шегіп, оның бастапқы табыты қиратылды. Оның сүйектері мөрленген жәшікке салынып, бастапқы қара плитаның астына қайта жерленді. 1959 жылы Матильданың толық емес қаңқасы зерттелді, оның бойын анықтау үшін жамбас және тібік сүйектері өлшенді. Оның бойы 5 фут (2 метр) болған, сол кездегі әйелдер үшін бұл қалыпты биіктік. Алайда, осы зерттеу нәтижесінде оның бойы 4 фут (1 метр) деп қате хабарланды, соның салдарынан ол өте кішкентай болған деген аңыз пайда болды.
Балалар
Матильда мен Вильямның төрт ұлы және кем дегенде бес қызы болды. Ұлдардың туған тәртібі анық, бірақ қыздардың туған тәртібі туралы ешқандай дерек жоқ. Роберт (шамамен 1053 – 10 ақпан 1134), Нормандия герцогы, Конверсаноның Джеффри қызы Сибильге үйленді. Ричард (шамамен 1055 – шамамен 1069). Констанция (шамамен 1062 – 1090),