Кіріспе
"Кентербериялық аңыздардың" бірінші бөлігі – Джеффри Чосердің "Кентербериялық аңыздардың" алғашқы бөлімі. Онда Томас Беккеттің Кентерберидегі қасиетті орнына саяхат жасап бара жатқан қажылардың тобы әңгіме айту жарысына қатысуға келіседі және қажылардың өзі туралы баяндалған негізгі оқиғасы келтіріледі. Бұл "Кентербериялық аңыздардың" ең көп танымал бөлімі болып саналады, ол түрлі елдер, тілдер мен мәдениеттер арасындағы байланысты көрсетеді, сонымен қатар ертегілерді баяндайтын қажыларды таныстырып, олардың мінез-құлқын сипаттайды.
The General Prologue is the first part of The Canterbury Tales by Geoffrey Chaucer. It introduces the frame story, in which a group of pilgrims travelling to the shrine of Thomas Becket in Canterbury agree to take part in a storytelling competition, and describes the pilgrims themselves. The Prologue is arguably the most familiar section of The Canterbury Tales, depicting traffic between places, languages and cultures as well as introducing and describing the pilgrims who will narrate the tales.
Қысқаша мазмұны
Поэманың негізгі сюжеті, Орта ағылшын тіліндегі 858 жолдан тұратын Жалпы прологта, діни саяхат туралы айтылады. Баяндаушы, Джеффри Чосер, Саутварктегі «Табард» тавернасында «әр түрлі адамдардан» құралған топқа кездеседі. Олардың бәрі де Кентербериге барады, онда Әулие Томас Беккеттің қасиетті жері орналасқан – күнәларды емдеу қабілетіне ие мартир. Оқиға сәуір айында өтеді, ал пролог осы айдың мақтауымен басталады, оның жаңбырлары мен жылы батыс желдері жерге және оның тұрғындарына қайтадан өмір мен құнарлылық сыйлайды. Баяндаушы айтады, осы өмірлік молдық адамдарды саяхатқа шығарады, ал Англияда мұндай саяхаттардың мақсаты Томас Беккеттің қасиетті жері болып табылады. Баяндаушы қажылардың тобына қосылады, ал прологтың басым бөлігі олардың сипаттамасына арналған; Чосер олардың «күйін», «киім-кешегін» және әлеуметтік «дәрежесін» сипаттауға тырысады. Баяндаушы қажылардың қабілеттеріне ризашылық білдіреді. Қажылардың арасында: рыцарь, оның ұлы эсквайр, рыцарьдың еоманы, приоресса, бірге келген монах және монахтың діни қызметкері, монах, францискан монахы, саудагер, жазушы, заң сержанты, франклин, киім тігуші, ағаш шебері, тоқымашы, бояушы, гобелен тоқушы, аспаз, кемеші, дәрігер, Баттың әйелі, пастор және оның інісі, егінші, диірменші, шәкірт, рев, шақырушы, кешірім беруші, Хост (Гарри Бейли деп аталған адам) және Чосердің өзі бар. Осы бөлімнің соңында Хост топқа бірге жолға шығып, әңгімелермен бір-бірін көңіл көтеруді ұсынады. Ол жоспарын түсіндіреді: әрбір қажы Кентербериге бара жатқанда екі әңгіме айтады, ал кері жолда тағы екеуін. Егер біреуі «ең жақсы ой және ең жақсы қуаныш» (798-жол) сыйлаған, ең мағыналы және көңіл көтеруге әсерлі әңгімелерді айтса, ол кері қайтқанда қалған қажылардың есебінен тегін тамақ алады. Топ келіседі және Хостты басқарушы, төреші және жазбашы етіп тағайындайды. Олар ертесіне таңертең жолға шығып, кім алғашқы әңгімені айтатынын анықтау үшін құда түсіріп, тартады. Рыцарь жеңіске жетеді және әңгіме айтуға дайындық жасайды.
Құрылымы
Жалпы пролог Тарихтағы оқиғалардың тұтастығын (немесе жоспарланған тұтастығын) құрады және кейіпкерлер/әңгімешілерді таныстырады. Олар ортағасырлық үш әлеуметтік топтың (дін қызметкерлері, ақсүйектер, қара халық және шаруалар) дәрежесіне сәйкес ретімен енгізіледі. Бұл кейіпкерлер өз топтарын да бейнелейді және сол топтағы басқалармен салыстыруға және контрастқа түсіруге болатын үлгілер болып табылады. Жалпы прологтың құрылымы да әңгімелердің баяндау стилімен тығыз байланысты. Баяндаушының дауысы бұрыннан-ақ сыналып келеді, сонымен қатар баяндаушының өзінің кім екені де зерттеу нысаны. Екі тараптан да қызу пікірталас болғанмен (көбінесе баяндаушы Джеффри Чосер ме, жоқ па деген мәселеде), қазіргі ғалымдардың көпшілігі баяндаушының Чосердің өзінің бір жағынан көрінісі болуы керек деп санайды. Уильям У. Лоуренс сияқты ғалымдар баяндаушының Джеффри Чосердің өзі екенін айтады. Ал Маршетт Чут сияқты басқалары баяндаушының әңгімелердегі басқа саяхатшылар сияқты әдеби туынды екенін жақтайды. Чосер Жалпы прологта латын, француз және ағылшын сөздерін өзара үйлестіру арқылы өзінің бай әдеби және тілдік білімін пайдаланады. Орта ғасырларда француз тілі иерархиялық, сарайлық және аристократиялық тіл саналса, латын тілі – білімнің тілі болған. «Кентерберийлік әңгімелердің» алғашқы жолдары француз тілінен алынған «droghte», «veyne» және «licour» сияқты сөздерді, сондай-ақ табиғатқа қатысты ағылшын сөздерін: «roote», «holt and heeth» және «croppes» қолдану арқылы сөздердің алуан түрлілігін көрсетеді.