Кіріспе
Америкалық баскетболшы (1940–2019)
Джон Джозеф Хавличек (/h//æ//v//l//ɪ//tʃ//ɛ//k/ HAVlihchek; 8 сәуір 1940 – 25 сәуір 2019) Оның әкесі чех, анасы хорват тегінен шыққан. Хавличек Огайо штатының Бриджпорт қаласындағы Бриджпорт орта мектебінде үш түрлі спортпен айналысқан, ол Бейсбол даңқы залының мүшесі Фил Никромен бала кезінен таныс болған.
Колледждік мансап
Хавличек Огайо штатының университетінде колледж баскетболын ойнады, болашақта жеті дүркін НБА All-Star атанған Джерри Лукаспен бірге ойнады, ол оның бөлмедес досы болды, сондай-ақ болашақ бірінші раундтағы НБА драфты Ларри Зигфрид, болашақ жаттықтырушы аңызы Бобби Найт және Мел Ноуэлл сияқты көптеген ойыншылармен бірге ойнады. Бас бапкер Фред Тейлор мен көмекші жаттықтырушылар Джек Граф және Фрэнк Труиттің жетекшілігімен 1960 жылғы Огайо штатының «Букиз» командасы 1960 жылғы NCAA титулын жеңіп алды. Хавличек 1960 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысқан 1960 жылғы АҚШ ұлттық құрамасының құрамына қосымша ойыншы ретінде іліккен болатын.
Бостон Селтикс (1962-1978)
Хавличек 1962 жылы Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) «Бостон Селтикс» және Ұлттық футбол лигасының «Кливленд Браунс» командалары таңдады. Сол жылы «Браунс» командасының жаттығу лагерінде шабуылшы ретінде қысқа ғана уақытқа қатысқаннан кейін, ол бар күшін «Селтикс» үшін ойнауға жұмсады. Ол қорғаушы немесе шабуылшы ретінде ойнай алатын, төзімділігімен танымал болды, қарсыластары онымен бірге жүрудің қиын екенін айтты. «Хондо» деген лақап атымен (Джон Уэйннің 1953 жылғы осы аттас фильмінен шабыттанған лақап аты) Хавличек кейіннен 1965 жылғы Шығыс конференциясы финалының соңғы секундтарындағы шешуші ұрлығымен тарихқа іріктелді. 15 сәуірде «Бостон Гарден» аренасында өткен жетінші және шешуші ойында «Селтикс» «Филадельфия 76ers» командасын 110–109 есебімен бес секунд қалғанда жеңіп алды. Жеңіске жету үшін олар тек себеттің астынан допты беруі керек еді, соның арқасында 1965 жылғы НБА финалына жолдама алатын еді. Алайда, Билл Расселдің пасы төбеден ілінген себет тірегінің біріне тиіп, допты «76ers» және Уилт Чемберленге берді, оларға ойынды жеңу мүмкіндігі туды. Комментатор Джонни Мосттың «Хавличек допты ұрлады!» деген дауысы НБА тарихындағы «ең танымал радио хабарламасы» деп танылды. Хавличек 1960 жылдарда «Селтикс» командасының гүлдену кезеңіндегі маңызды ойыншысы болды. Команда алғашқы жеті НБА маусымының алтысында НБА чемпиондары атанды. 1968 жылғы Шығыс дивизионы финалының 5-ші ойынында Хавличек 29 ұпай, 9 допты қайтару және 10 нәтижелі пас беріп, жартылай триблд жасады, «Селтикс» командасы «76ers» командасынан жеңіліске ұшыраудан сақталды. Ол 7-ші ойында да жарқын ойын көрсетіп, «76ers» командасына қарсы өткен сыртқы ойында 21 ұпай, 12 допты қайтару және 8 нәтижелі пас беріп, 100–96 есебімен жеңіске жетті. Осы серияда «Селтикс» плей-оффта 3–1 есебімен жеңіліс табудан кейін жеңіске жеткен алғашқы НБА командасы атанды. Хавличек 1969–1970 маусымында тұрақты құрамға енді. Сондай-ақ 1969 жылы «Селтикс» командасының капитаны болды және 1978 жылға дейін осы лауазымда қалды. Хавличек «Билл Рассел дәуірінен бастап «Селтикс» командасының келесі чемпиондық командасына дейінгі көпір ретінде тұрды». «Селтикс» 1974 жылы НБА чемпионатын жеңіп алды, ал Хавличек НБА финалының ең құнды ойыншысы атанды. 1976 жылғы НБА финалының 5-ші ойынындағы екінші қосымша уақыттың соңғы секундтарында Хавличек ойынды жеңіп алғандай көрінген қисайған, жүгіріп, допты себетке тигізді. «Финикс» командасы заңсыз уақыт сұрады, нәтижесінде Жо Жо Уайтқа техникалық айып тағайындалды. Алайда, «Финикс» әлі де бір соңғы мүмкіндікке ие болды, ал Гар Херд «Финикс» үшін ойынды теңестірді. «Селтикс» үш қосымша уақытта жеңіске жетті. Бұл ойын НБА финалындағы ең ұлы ойын деп саналды. Хавличек 1977–78 жылғы НБА маусымынан кейін 38 жасында карьерасын аяқтады.
Havlicek was later immortalized for his clutch steal in the closing seconds of the 1965 Eastern Conference Finals. In the seventh and final game, played at Boston Garden on April 15, the Celtics led the Philadelphia 76ers 110–109 with five seconds left. They only needed to inbound the ball from underneath their basket to secure the victory and advance to the 1965 NBA Finals. However, Bill Russell's pass struck one of the basket's support wires hanging down from the ceiling, leading to a turnover that gave the 76ers and Wilt Chamberlain the ball and a chance to win the game. Announcer Johnny Most's call of "Havlicek stole the ball!" was dubbed by the NBA as "the most famous radio call in basketball history." Havlicek was a key player in the Celtics' dynasty during the 1960s. The team won NBA championships in six of his first seven NBA seasons. In Game 5 of the 1968 Eastern Division Finals, Havlicek recorded a near triple double with 29 points, nine rebounds, and 10 assists as the Celtics avoided elimination at the hands of the 76ers. He added a strong performance in Game Seven, recording 21 points, 12 rebounds, and eight assists in a 100–96 road win against the 76ers. In that series, the Celtics became the first NBA team to overcome a 3–1 playoff series deficit. Havlicek became a full time starter in the 1969 1970 season. He also became the Celtics' captain in 1969, and continued in that role until 1978. Havlicek "stood as the bridge from the Bill Russell era to the Celtics' next championship team". The Celtics won the 1974 NBA Championship, and Havlicek was named NBA Finals MVP. With one second left in the second overtime of Game Five of the 1976 NBA Finals, Havlicek made a leaning, running bank shot that appeared to be the game winner. Phoenix called an illegal timeout, resulting in a technical foul shot converted by Jo Jo White. However, Phoenix still had one final possession, and Gar Heard scored for Phoenix to tie the game. The Celtics went on to win in triple overtime. The game was hailed as the greatest NBA Finals game ever played. Havlicek retired after the 1977–78 NBA season at age 38.