Зелос: Ежелгі грек мифологиясындағы құлшыныстың бейнесі
Zelus
Зелос – ежелгі грек мифологиясындағы құлшыныс, құлшын, бәсекелес және қызғаншақтың даймоны. "Zeal" сөзі оның атынан шыққан. Зевстің жанындағы күштердің бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көне грек мифологиясында Зелус немесе Зелос (Ζῆλος) – құлшыныс, ынта, бәсекелестік, қызғаныш, ашу және ықылас-лебізді бейнелейтін даймон. Ағылшын тіліндегі "zeal" сөзі оның атынан шыққан.
Ancient Greek daimon, the personification of zeal
In Greek mythology, Zelus or Zelos ('/z//iː//l//ə//s/; Ζῆλος) was the daimon that personifies dedication, emulation, eager rivalry, envy, jealousy, and zeal. The English word "zeal" is derived from his name.
Отбасы
Зелус Паллас (Титан) пен Стикс (Океанида) ұлы болды. Оның бауырлары Нике (Жеңіс), Кратос (Күш) және Бия (Күш) еді.
Zelus was the son of Pallas (the Titan) and Styx (an Oceanid). His siblings were Nike (Victory), Kratos (Strength) and Bia (Force).
Титаномахия
Зелус ағаларымен бірге қанатты күзетшілер болып Зевстің тағының басында тұрып, оның сарайының құрамына кірді.
Zelus together with his siblings were winged enforcers who stood in attendance at Zeus' throne and formed part of his retinue.
Теогония
Ал Океанның қызы Стикстің Палласқа қосылып, Зелос (Зел, құлшыну) және әдемі аяқталған Nike (Жеңіс) дүниеге келді. Сондай-ақ, ол керемет екі баланы – Кратосты (Кратус, күш) және Бияны (Қуат) өмірге әкелді. Олардың Зевстен басқа үйі де, мекені де, жолы да жоқ, тек Құдай жетектеген жерде ғана болады, және олар әрдайым Зевс, күркіреген дауыстың құдайымен бірге тұрады. Өйткені өлмейтін Океанның қызы Стикстің сол күні Олимпке барлық өлмейтін құдайларды шақырып алған Олимптің нұрлы Зевсінен кейін осылай жоспарлаған еді. Зевс оларға: «Кімдер менімен бірге Титанға қарсы күрессе, олардың құқықтарын жоғалтпаймын, әрқайсысы өлмейтін құдайлар арасындағы бұрынғы орнын сақтайды», – деді. Сондай-ақ, ол: «Ешқандай құқығы мен билігі жоқ адам ғаділ болады», – деп жариялады. Сондықтан өлмейтін Стикс өзінің балаларымен бірге әкесінің кеңесімен Олимпке бірінші болып келді. Зевс оған құрмет көрсетіп, зор сыйлар берді, оған құдайлардың қасиетті сертіне айналуын бұйырды, ал оның балалары оның жанында мәңгілікке қалсын деді. Ол уәде бергендей, олардың бәріне де толық орындады.
And Styx the daughter of Okeanos (Oceanus) was joined to Pallas and bare Zelos (Zelus, Emulation) and trim ankled Nike (Victory) in the house. Also she brought forth Kratos (Cratus, Strength) and Bia (Force), wonderful children. These have no house apart from Zeus, nor any dwelling nor path except that wherein God leads them, but they dwell always with Zeus the loud thunderer. For so did Styx the deathless daughter of Okeanos plan on that day when the Olympian Lightener called all the deathless gods to great Olympos (Olympus), and said that whosoever of the gods would fight with him against the Titanes, he would not cast him out from his rights, but each should have the office which he had before amongst the deathless gods. And he declared that he who was without office and rights as is just. So deathless Styx came first to Olympos with her children through the wit of her dear father. And Zeus honoured her, and gave her very great gifts, for her he appointed to be the great oath of the gods, and her children to live with him always. And as he promised, so he performed fully unto them all.
Кітапхана
Нике, Кратос (Кратус), Зелос (Зелус) және Бия Паллас пен Стикстің балалары болды. Зевс Хадестің патшалығындағы жартастан ағып шыққан Стикстің суларымен ант беруге қатысты серт етті, бұл оның және оның балаларының Титанға қарсы күресте көрсеткен көмегі үшін берілген құрмет еді.
Nike, Kratos (Cratus), Zelos (Zelus), and Bia were born to Pallas and Styx. Zeus instituted and oath to be sworn by the waters of Styx that flowed from a rock in Haides' realm, an honor granted in return for the help she and her children gave him against the Titanes (Titans).
Басқа көріністер
Зелустың римдік аты Инвидия еді, латын тілінде ол "жауастықпен қарау" деген мағынаны білдіреді. Зелуспен байланысы болғандықтан, оның римдік түрі кейде жеті қатты күнәмен байланыстырылды.
Zelus’ Roman name was Invidia, which, in Latin, meant "to look against in a hostile manner". Because of its relation to Zelus, his Roman form was sometimes associated with the seven deadly sins.
Жұмыстар мен күндер
Бесінші дәуірдің адамдары арасында. Анттарын сақтайтындарға, әділ (dikaios) немесе жақсы (agathos) адамдарға ешқандай жеңілдік болмайды; керісінше, адамдар зұлымдық жасағандарды (kakos) және олардың зорлық-зомбылықтарын (hybris) мақтайды. Күш – құқық (dike) болады, ал ұят (aidos) жоғалады; және жаман адамдар лайықты адамдарға зиян келтіріп, олар туралы жалған сөздер айтады және оларға ант етеді. Қызғаныш (zelos), жаман тілді, зұлымдыққа қуанатын, қабақты қараған жүзбен, бақытсыз адамдардың бәрімен бірге жүреді. Ал содан кейін Ұят (Aidos, Aedos) және Қаһар (Nemesis), ақ көйлекке оралған әдемі кейпімен, кең жолдан кетуге және өлмейтін құдайлардың қатарына қосылу үшін адамзатты тастап кетеді. Адамдарға ащы қайғылар (lugra algea) қалдырылады, және жамандыққа қарсы ешқандай көмек болмайды.
Among the men of the fifth age . There will be no favour for the man who keeps his oath or for the just (dikaios) or for the good (agathos); but rather men will praise the evil doer (kakos) and his violent dealing (hybris). Strength will be right (dike) and reverence (aidos) will cease to be; and the wicked will hurt the worthy man, speaking false words against him, and will swear an oath upon them. Envy (zelos), foul mouthed, delighting in evil, with scowling face, will go along with wretched men one and all. And then Aidos (Aedos, Shame) and Nemesis (Indignation), with their sweet forms wrapped in white robes, will go from the wide pathed earth and forsake mankind to join the company of the deathless gods: and bitter sorrows (lugra algea) will be left for mortal men, and there will be no help against evil.
Синегетика
О, Зевс ата, Зеллостың (Зеллус, Жарыстық) жүрегі қаншалықты қатал! Сен оны, Әй, Ием, табиғаттан артық күшке ие етіп, көзге көрінетіндей жараттың. Оған оттың ащы күшін сыйладың, ал оң қолына алмастан қылыш ұстауға мүмкіндік бердің. Ол келгенде, жақын балаларды сүйікті ата-аналарына сақтап қалмайды, ол жолдас, туыс, не туған інісін де танымайды, қатыгез және айтылмаған нәрселерге араласатын кезде. Бұрынғы уақыттарда ол өз балаларына қарсы батырларды да, батыр қыздарды да шығарған. Зеллос сондай-ақ, бәсекелестікті бейнелейтін Агонмен теңестірілуі мүмкін және Эриспен тығыз байланыста болған. Кейде оны махаббаттағы қызғаныш рухы Фтонмен байланыстырған.
O father Zeus, how fierce a heart hath Zelos (Zelus, Rivalry)! Him hast thou made, O lord, mightier than nature to behold and has given him the bitter force of fire, and in his right hand hast vouchsafed to him to wear a sword of adamant. He preserves not, when he comes, dear children to their loving parents, he knows nor comrade nor kin nor cousin, when he intervenes grievous and unspeakable. He also in former times arrayed against their own children heroes themselves and hobble heroines. Zelos may have also been identified with Agon, the personification of competition, and was closely connected with Eris. He was sometimes associated with Phthonus, the daimon of romantic jealousy.
Христиандық
Кейіннен католик шіркеуі оны өз іліміне бейімдеп (діни ынтаға қатысты жағын ғана ескере отырып), Зелоға қанаттар сыйлап, шам мен қамшыны Інжіл мен жалындаған қылышқа алмастырды делінеді. Interpretatio graeca бойынша ол сондай-ақ жеңіс немесе даңқты бейнелейтін ақ атқа мінген тұлғамен де байланысты.
It is considered that later the Catholic Church adapted him to its doctrine (considering only its aspect related to religious fervor), providing Zelo with wings and replacing the lamp and the whip with a gospel and a flaming sword. According to the interpretatio graeca he is also associated with the rider of the white horse, which represents conquest or glory.