Кіріспе

Лондон қаласының Саутварк ауданындағы бұрынғы түрме

Клинк – Англияның Саутварк қаласында 12 ғасырдан 1780 жылға дейін жұмыс істеген түрме. Бұл түрме Уинчестер епискобына тиесілі жергілікті Либерти оф Клинк аймағына қызмет етті, ол биліктегі монархқа емес, епископқа қарасты. Либерти иегері ретінде епископ Клинк Либертисінен түскен барлық кірістерді өзінде ұстап, төлемдерді уақтылы төлемегендерді түрмеге жапты. Епископ ретінде ол дінге қарсы көзқарасты білдіргендерді де түрмеге қамауға құқылы болды. Клинк түрмесі епископтың Лондондағы Винчестер сарайының жанында орналасқан. Клинк Англиядағы ең көне ерлер және әйелдер түрмесі болуы мүмкін. Түрме атауы оған қызмет еткен Либертиден алынған ма, әлде оған берілгені әлі белгісіз. "Клинк" атауының шығу тегі, мүмкін, дыбырқайлық сипатта боларлықтан, түрме есіктерін жабатын металлдың соққысынан немесе тұтқындардың тізбектерінің сыңғырлаған дыбысынан туындаған. Бұл атау түрме немесе түрме жасырын бөлмесін білдіретін сленгке айналды.

Тарих

860 жылдан бері Винчестер епискобының түрмесі әлдебір түрінде болған, бірақ сол кезде ол дін қызметкерлері колледжінің бір ғана камерасы болған. 1076 жылы архиепископқа бірнеше жазалау түрлеріне рұқсат берілді: таяқпен ұру; жалғыздыққа қамау; үндемей нан мен су беру. Англияның оңтүстік жағалауындағы Гэмпширде орналасқан Винчестер епискобы, 1144 және 1149 жылдар аралығында жерді сатып алғаннан кейін, Лондонның үкіметтік міндеттерін орындауға жақын резиденция ретінде Саутваркте Винчестер сарайының шіркеуі мен сарайын салуға бұйрық берді. Түрме – сарай аумағындағы әртүрлі құрылымдардың бірі болды, онда жергілікті қылмыскерлер сотқа күту үшін ұсталатын. Оның кейбір тұтқындарының жоғары мәртебесі тек Винчестер епискобының патша үкіметіндегі жоғары лауазымды тұлға ретіндегі, әдетте Лорд-канцлер ретіндегі маңыздылығына байланысты болды. Ол сондай-ақ діни қылмыстар жасады деген айыппен келгендерді өзінің шіркеу сотында соттауға құқылы болды. Түрме күзетшілерінің жалақысы өте төмен болғандықтан, олар табыстарын арттырудың басқа жолдарын іздеді. Бұл ақшасы мен сыртта достары бар тұтқындар түрме сақшыларына ақша төлеп, жағдайын жақсарта алатынын білдірді. Түрме сақшылары бөлмелерді, төсек-орындарды, жастықтарды, шамдарды және отынды оған қол жеткізе алатындарға жалға берді. Тағам мен сусынның бағасы сыртқы бағадан екі есе жоғары болды. Олар жеңіл тізбектерді орнату және толығымен алып тастау үшін ақы алды. Түрмеден шығып, қайыр сұрауға немесе тіпті жұмыс істеуге рұқсат берілді. Мадамдарға түрме сақшыларына ақы төлеп, жезөкшехана ашуға рұқсат етілді. Кедей тұтқындар көшеге дейінгі торлардан қайыр сұрап, тамақ алу үшін өздерімен бірге әкелген барлық нәрселерін, тіпті киімдерін де сатуға мәжбүр болды. 1450 жылы Еңбекшілер заңына қарсы наразылық білдірген бүлікшілер Винчестер үйіне шабуыл жасады. Олар дін қызметкерлерін салық жинаушылар деп есептеп, оларды өлтіріп, түрмедегі тұтқындарды босатып, содан кейін үйді өртеп жіберді. Көтеріліс басылды, Винчестер үйі қайта салынды және кеңейтілді, оның ішінде жаңа түрме де болды. Бастапқыда түрмедегілердің көп бөлігі Либерти ережелерін бұзғандар болды, бірақ 16 ғасырға қарай ол негізінен епископтардың көзқарастарына қайшы келетін нағыз немесе күдікті еретиктер үшін түрмеге айналды. Мариандық шейіттер Джон Брэдфорд пен Джон Хупер түрмедегілердің арасында болды. Кейінірек ол негізінен борышкерлер түрмесіне айналды.

Құлдырау

1649 жылы Винчестер үйі мүлікті дамытушыға сатылып, дүкендерге, жатақтарға және бояу үйлеріне бөлінді. Салық төлеушілер күтімнің қымбаттығына шағымданғандықтан, Қауысты уақытша алып тастады, бірақ қамшылау тірегі әлі де жұмыс істеп тұрды. 1707 жылға қарай осылардың екеуі де, сондай-ақ айып тұру құрылғысы күтімнің қымбаттығына байланысты пайдаланылмады, ал 1732 жылы тіркелген тек екі тұтқын болды. 1745 жылы Клинк пайдалануға жарамсыз болғандықтан уақытша түрме пайдаланылды, бірақ 1776 жылы түрме қайтадан борышкерлерді қабылдады. 1780 жылы Гордон көтерілісшілері оны өртеп жіберді және ол қайтадан салынбады.

Бүгін

Клинк түрмесі мұражайының көрмесі Клинк көшесінде, бастапқы орналасқан жеріне жақын, Банксайд, Саутворк ауданында орналасқан. Клинк түрмесі мұражайы түпнұсқа түрмедегі жағдайды қалпына келтіруге тырысады.