Кіріспе
Циник философ Крат (; шамамен б.з.д. 365 285) - грек философы, Синопалық Диогеннің басты шәкірті. Крат Афина көшелерінде кедей өмір сүру үшін ақшасын берді. Афина халқының құрметін алған ол цитийлік Зенонның, стоицизмнің негізін қалаушының, ұстазы ретінде есінде сақталған. Тебада болған. Ол Аскондтың ұлы, үлкен байлықтың мұрагері болды, ол Афинада циник кедейлік өмір сүру үшін бас тартты. Диоген Лаерций осы оқиғаның бірнеше түрлі деректерін сақтаған; олардың бірінде Крейтс өзінің ақшасын Теба азаматтарына берді, көрінеу қайыршы патша Телефті трагедияда көргеннен кейін; ал басқа бір деректе ол ақшасын банкирдің қолына тапсырды, егер олар да философ болмаса, оны ұлдарына беру туралы келісіммен, бұл жағдайда ол оны кедейлерге үлестіру керек. Ол Афинаға көшіп барды, онда дәстүр бойынша ол Синопалық Диогеннің шәкірті болды; Крейттер мен Диогеннің арасындағы нақты қарым-қатынас белгісіз, бірақ Крейттерге қатысты бір айқын сілтеме бар, ол өзін "диогеннің барлық құмарлықтарға қарсы шыққан азамат" деп атайды. Крейстің Ахаиялық Брайсонның және Стилпоның шәкірті екендігі де айтылады. Ол жайбарақат қарапайым өмір сүрді, ал Плутарх, Крейстің егжей-тегжейлі өмірбаянын жазған, ол сақталмаған, Крейстің қандай адам болғанын жазды: Бірақ Крейс тек өзінің әмиянін және сыпырылған плащын ғана алып, өмірін күлкілі күлді, ол әрқашан фестивальде болғандай. Оның аяғы құлап, иығы қисық болған. Ол есікті ашатын (θυρεπανοίκτης) деген лақап атпен танылды, өйткені ол кез-келген үйге кірсе, адамдар оны қуана және құрметпен қабылдады: Ол отбасының мүшелерін татуластыру үшін, шақырусыз немесе басқаша шақырусыз, достарының үйлеріне кіргізіп, тіпті олар қатты келіспейтін болса да. Ол жөнге салғандарға қарсы кінәратсыз, жұмсақ сөйлеген, өйткені оларға да, тек тыңдағандарға да пайдалы болғысы келген. Ол Крейстің бір шәкірті Метроклдің әпкесі Маронейдің Гиппархиясының назарын өзіне аударды. Хиппархия Крейтті сүйіп, оның өмірі мен ілімдеріне ғашық болды және осылайша Крейтке ұқсас түрде өзінің бай тәрбиесінен бас тартып, оған үйленді. Бұл неке (қадимгі Афина үшін) ерлі-зайыптылардың өзара құрметтесуіне және теңдігіне негізделген. Хиппархияның әр жердегі сандықтармен жұрт алдында пайда болуы туралы әңгімелер дәл осылай айтылған, өйткені сыйлы әйелдер мұндай жүріс-тұрысты жасамады және циникалық ұятсыздықтың бір бөлігі ретінде олар жұрт алдында жыныстық қатынасқа түсті. Олардың кем дегенде екі баласы болды, бір қыз және Пасикл есімді ұл. Біз Крейстің өз ұлын жезөкшеханаға алып барып, жыныстық қатынасқа бастағандығын және қызының бір ай бойы сынақ некеде болуы мүмкін ерлермен некелесуіне рұқсат бергенін білдік. Ол ғасырдың соңғы жылдарында Цитийдің Зенонның мұғалімі болды және оның стоик философиясын дамытуда Зенонға ең үлкен әсер еткені сөзсіз. Зенон әрқашан Крейсті үлкен құрметпен қараған, ал біздің Крейстер туралы біздегі кейбір мәліметтер, мүмкін, Зенонның жазбалары арқылы бізге жеткен. Оның басқа шәкірттері Метрокл, Моним, Менипп, Клеомен, сондай-ақ, Зенонның орынбасарлары - стоик мектебінің басшысы Клеанфты оқытқан болуы мүмкін. Крейстер, көрініп тұрғандай, б. з. д. 307 жылы Деметрий Фаларей сол жерге жер аударылған кезде Фибада болған. Ол қартайған шағында (б.з.д. 285 ж. шамасында) қайтыс болды және Беотияда жерленді.
Crates (; c. 365 – c. 285 BC) of Thebes was a Greek Cynic philosopher, the principal pupil of Diogenes of Sinope Crates gave away his money to live a life of poverty on the streets of Athens. Respected by the people of Athens, he is remembered for being the teacher of Zeno of Citium, the founder of Stoicism. in Thebes. He was the son of Ascondus, and was the heir to a large fortune, which he is said to have renounced to live a life of Cynic poverty in Athens. Diogenes Laërtius preserves several different accounts of this story; one of them has Crates giving his money away to the citizens of Thebes, apparently after seeing the beggar king Telephus in a tragedy; whereas another account has him placing his money in the hands of a banker, with the agreement that he should deliver it to his sons, unless they too became philosophers, in which case he should distribute it among the poor. He moved to Athens where tradition says he became a pupil of Diogenes of Sinope; the precise relationship between Crates and Diogenes is uncertain, but there is one apparent reference to Crates referring to himself as "a fellow citizen of Diogenes, who defied all the plots of envy". Crates is also described as being the student of Bryson the Achaean, and of Stilpo. He lived a life of cheerful simplicity, and Plutarch, who wrote a detailed biography of Crates which does not survive, records what sort of man Crates was:
But Crates with only his wallet and tattered cloak laughed out his life jocosely, as if he had been always at a festival. He is said to have been deformed with a lame leg and hunched shoulders. He was nicknamed the Door Opener (θυρεπανοίκτης) because he would enter any house and people would receive him gladly and with honour:
He used to enter the houses of his friends, without being invited or otherwise called, in order to reconcile members of a family, even if it was apparent that they were deeply at odds. He would not reprove them harshly, but in a soothing way, in a manner which was non accusatory towards those whom he was correcting, because he wished to be of service to them as well as to those who were just listening. He attracted the attentions of Hipparchia of Maroneia, the sister of one of Crates' students, Metrocles. Hipparchia is said to have fallen in love with Crates and with his life and teachings, and thus rejecting her wealthy upbringing in a manner similar to Crates, she married him. The marriage was remarkable (for ancient Athens) for being based on mutual respect and equality between the couple. Stories about Hipparchia appearing in public everywhere with Crates are mentioned precisely because respectable women did not behave in that way, and as part of Cynic shamelessness, they had sexual intercourse in public. They had at least two children, a girl, and a boy named Pasicles. We learn that Crates is supposed to have initiated his son into sex by taking him to a brothel, and he allowed his daughter a month's trial marriage to potential suitors. He was the teacher of Zeno of Citium in the last years of the century, and was undoubtedly the biggest influence on Zeno in his development of Stoic philosophy. Zeno always regarded Crates with the greatest respect, and some of the accounts we have of Crates have probably come down to us via Zeno's writings. His other pupils included Metrocles, Monimus, Menippus, Cleomenes, He may also have taught Cleanthes, Zeno's successor as head of the Stoic school. Crates was, apparently, in Thebes in 307 BC, when Demetrius Phalereus was exiled there. He is said to have died at a great age (c. 285 BC), and was buried in Boeotia.
Кейінгі мәдени сілтемелер
Крейс пен Гиппархия арасындағы қарым-қатынас көптеген көркем әңгімелердің тақырыбы болды, мысалы, 17 ғасырда итальяндық монах Клеменца Нинци жазған «Spozalizio d'Ipparchia filosofa» пьесасы немесе Кристоф Мартин Виландтың «Крейс және Гиппархия» романы (1804). Француз жазушысы Марсель Швоб 1896 жылы жазған «Vies imaginaires» еңбегінде Крейстің көркем өмірбаянын жазды.