Кіріспе

Токиодағы будда ғибадатханасы (японша: 増上寺) – Токио қаласындағы будда ғибадатханасы. Бұл Канто аймағындағы буддизмнің Чинзей тармағының Жодо шү ("Таза жер") басты ғибадатханасы. Оның тау атауы – Саньен-зан (三縁山). Зөджо-дзи Едо дәуіріндегі Жапонияны билеген Токугава әулетімен байланысымен ерекшеленеді, Токугаваның алты сёгуны ғибадатхана аумағындағы Тайтоку мавзолейінде жерленген. Сонымен қатар, ғибадатхананың Сангедатсумон (бас қақпасы) 1622 жылдан бері Токиодағы ең көне ағаш құрылыс болып табылады. Алғашқы ғимараттар, ғибадатханалар, мавзолейлер және собор Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өрт, табиғи апаттар немесе әуе шабуылдарынан қирады. Ол Минато ауданының Шиба елді мекенінде орналасқан. Шиба паркі ғибадатхана төңірегінде салынған, оның қасында Токио мұнарасы тұр. 2015 жылы Дайденнің (үлкен залдың) жер асты қабатында Қазына галереясы ашылды, онда қазір Кано Казунобудың суреттері мен Тайтоку мавзолейінің моделі қойылған. Ғибадатхана "Жодо шүдің басты ғибадатханасы және дін қызметкерлері мен жаңа келгендерге арналған орталық нэмбуцу семинариясы" ретінде әрекет етуде.

Тарих

Шюэй (宗叡, 809–884), Кукайдың шәкірті, Каидзукада (貝塚, қазіргі Токио қаласы Чиода ауданы Кодзимачи) Комио джи (光明寺) деп аталатын ғибадатхананы құрды; ол Жоджо джидің алға басушысы болды делінеді. 1393 жылы Муромачи дәуірінде ғибадатхананың бас абысы Юё Шосо басшылығымен Шингоннан Жодо мектебіне көшті. Сөйтіп, Шосо Жоджо джидің негізін қалаушысы деп есептеледі. Канэй джимен бірге Эдо дәуірінде Жоджо джи Токугава әулетінің ғибадатханасы болды. Токугава Иэясу ғибадатхананы алдымен Хибияға, содан кейін 1590 жылы Эдо қамалының кеңейтілу кезінде қазіргі орнына көшірді. Токугава шогунаты құлағаннан кейін бұл жерлік аумақ қоғамдық саябаққа айналды. Ғибадатхана Екінші дүниежүзілік соғыста ауыр зақымдарға ұшырады, бірақ әлі де ірі ғибадатхананың мәртебесін сақтап тұр.

Сәулет

Ғибадатхананың өркендеген кезінде 120-дан астам ғимарат болған, бірақ Мейдзи дәуірінде (1868-1912) буддизмнің құлдырауына байланысты, олардың көпшілігі Екінші дүниежүзілік соғыста Токио бомбалау кезінде өртенді. Соғыстан кейін қайта құру жұмыстары басталды, 1974 жылы Дайден (үлкен зал) қайта салынды. Ғибадатхананың Екінші дүниежүзілік соғыстан зардап көрмей сақталған жалғыз құрылысы – маңызды мәдени мүлік ретінде танылған. "Сан" (三) сөзі "үш" деген мағынаны білдіреді, ал "Гедацу" (解脱) – "Мокша" дегенді білдіреді. Егер адам қақпадан өтетін болса, ол үш құмарлықтан (貪 Тоң; "ашкөздік", 瞋 Шин; "ашу", 癡 Чи; "надандық") арыла алады. Хидетаданың кесенесіндегі Тайтоку (және оның әйелі Сугениннің ескерткіші), Иенобу және Иэцугу Жапонияның ұлттық қазынасы деп жарияланған, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыста өртенді. Қазіргі таңда олардың екі қабірінің бөліктері Жапонияның маңызды мәдени құндылықтарының тізіміне енген. Қосымша қабірлер Үлкен залдың артындағы зиратта орналасқан. Бұрынғы ғибадатхана жерінің бір бөлігінде қазір саябақ пен екі қонақ үй орналасқан. Токугава Иэмочи және оның әйелі Кадзу но Мия Чикако да Зозодзиде жерленген.

Сентай Косодате Джизо (Тұрмаған балалар бақшасы)

Қабірдегі бір арнайы бақта, тастан жасалған балалардың мүсіндері қатарласып орналасқан, олар дүниеге келмеген балаларды, соның ішінде түсік тастаған, аборт жасаған және өлі туған балаларды көрсетеді. Ата-аналар бақтан мүсін таңдап, оны кішкентай киімдермен және ойыншықтармен әсемдеуге болады. Көбінесе мүсіндерге дүниеге келмеген балалардың қамқоршысы Джизоға арналған шағын сыйлық қосады, олардың соңғы тынысқа оңай жеткенін қамтамасыз ету үшін. Кейде мүсіннің қасына тас үйіледі; мұның мақсаты – олардың өмірден кейінгі сапарларын жеңілдету.

Қол жеткізу

Ғибадатхана кешеніне кіру тегін. Қазыналар галереясы мұражайына кіру ақысы (2017 жылы 700 иен). Кіреберіс JR Yamanote және Keihin Tōhoku бағыттарының Хамамацучо станциясынан 10 минуттық жаяу қашықтықта, Toei Asakusa және Toei Oedo бағыттарының Даймон станциясынан 6 минуттық жаяу қашықтықта, Toei Mita бағытының Онаримон және Шибакоэн станцияларынан 3 минуттық жаяу қашықтықта және Шуто тас жолының Шибакоэн шығысынан шамамен 500 метр қашықтықта орналасқан.

Танымал мәдениет

Зодзё-дзи ғимараты 1920 және 30-шы жылдары Шин-ханга суретшісі Кавасе Хасуидің суреттерінде бірнеше рет бейнеленген. Ол Хиросиге жасаған бірнеше укиё-э гравюраларында да көрсетілген, әсіресе оның 1856-1858 жылдардағы танымал "Эдоның жүз атырабы" сериясында екі рет кездеседі.